Mărturie Athonită în România – Liturghie în Catedrala din Cluj-Napoca (Ρουμανικά, Romanian)

PS Vasile Someşanul: Prea Cuvioase Părinte Arhimandrit Efrem, prea cuvioşi şi prea cucernici părinţi, Prea Cucernice Părinte Decan al Facultăţii de Teologie din Cluj, iubiţi elevi şi studenţi teologi, iubiţi credincioşi, în numele ÎPS Arhiepiscop Bartolomeu am bucuria de a-l fi primit aici în Catedrala Arhiepiscopală şi de a fi slujit împreună Sfânta Liturghie cu Prea Cuviosul Părinte Arhimandrit Efrem Vatopedinul, Stareţul Marii Mănăstiri Vatopedi din Sfântul Munte Athos. Părintele se află pentru a doua oară într-o vizită în Biserica Ortodoxă Română şi în Arhiepiscopia Vadului, Feleacului şi Clujului. Vizita precedentă a avut loc în primăvara anului 2000, când am avut din nou bucuria de a-l primi la Cluj, iar Arhimandritul Efrem s-a întâlnit cu studenţii Facultăţii noastre de Teologie şi cu profesorii ei, a vizitat Mănăstirea Nicula unde a fost primit de ÎPS Arhiepiscop Bartolomeu, iar după amiază a avut o conferinţă cu un mare auditoriu la Casa de Cultură a studenţilor. Părintele Arhimandrit Efrem a venit la noi din această inimă pulsând de tradiţie şi de profundă credinţă, de adâncă rugăciune a Sfântului Munte pentru a aduce o mărturie a adevăratei mărturisiri despre lucrarea şi despre puterea credinţei noastre. Părintele s-a întâlnit cu ocazia vizitei precedente cu monahii din sânul cărora îşi duce activitatea şi întreaga viaţă dăruită lui Dumnezeu şi pe care îi simte şi îi susţine în lucrarea lor mărturisitoare spre dobândirea vieţii cu Hristos, viaţă prin care monahii trebuie să întărească credinţa în popor.

ΔΕΙΞΕ ΣΥΜΠΑΘΕΙΑ, ΟΧΙ ΣΚΛΗΡΟΤΗΤΑ (Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου)

Η αγωνία του Χριστού στην Γεθσημανή. Πίνακας του δανού ζωγράφου Carl Bloch. "Ώφθη (=παρουσιάστηκε) δέ αυτώ άγγελος απ' ουρανού ενισχύων αυτόν." (Κατά Λουκάν κβ΄ 43)

Αν προσπεράσεις τον αδελφό σου χωρίς συμπάθεια και ασπλαχνία, ίσως και σένα να σε προσπεράσει άλλος με τον ίδιο τρόπο, όταν θα βρίσκεσαι στην ίδια κατάσταση. Αν λοιπόν θέλεις να μην παραμεληθείς και περιφρονηθείς, όταν θα πέσεις στην ίδια κατάσταση, να μη δείξεις αδιαφορία, αλλά δείξε μεγάλη φιλοστοργία και να θεωρείς πολύ μεγάλο θησαυρό, το να μπορέσεις να διασώσεις τον αδελφό σου. Γιατί καμιά άλλη αρετή δεν θα μπορούσε ποτέ να εξισωθεί μ’ αυτή.

(Εις Γεν. Ομιλ. ΜΓ΄, 4)

ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΛΗΘΗ ΤΩΝ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΜΕΝΩΝ ΑΜΑΡΤΗΜΑΤΩΝ

Η Άρνηση της Εξομολόγησης. Πίνακας του Ρώσου ζωγράφου Ilya Efimovich Repin (1844-1930).

ΟΣΙΟΥ ΘΕΟΦΑΝΗ ΤΟΥ ΕΓΚΛΕΙΣΤΟΥ

«Να θυμάμαι τα εξομολογημένα και με τη χάρη του Θεού συγχωρημένα αμαρτήματα μου;».

Δεν υπάρχει λόγος να θυμόμαστε όσα πια συγχωρήθηκαν. Στην προσευχή μας, όμως, ας τα φέρνουμε στο νου μας, αν η ενθύμησή τους μας ταπεινώνει, όπως μας διδάσκουν οι άγιοι πατέρες.

Το αίσθημα της δικαιώσεως και το αίσθημα της αμαρτωλότητος.

Κυριακή προ της Πεντηκοστής (ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ)

Ρωσοβυζαντινή εικόνα των αποστόλων Πέτρου και Παύλου.

Παρακαλούμε να διαβάσετε το παρακάτω ανάγνωσμα. Από αυτό καταλαβαίνει κανείς πολλά για το πώς ήταν οι άγιοι απόστολοι οι θεμελιωτές της Εκκλησίας μας και πώς είναι όλοι οι αληθινοί ποιμένες της Εκκλησίας από τότε έως και σήμερα (οι λίγοι που είναι).

Η ζωή των αποστόλων ήταν όλο τρέξιμο και σκέτη ταλαιπωρία. Η πίστη των πρώτων χριστιανών και των γενεών που τους διαδέχθηκαν, ήταν θεμελιωμένη, και έμεινε τελείως ακλόνητη παρά τους απηνείς αλλεπάλληλους διωγμούς, κυρίως στην συλλογική μνήμη της εκπληκτικής καλωσύνης και ακεραιότητας και εντιμότητας και σωφροσύνης και αγωνιστικότητας και φιλοπονίας και αυτοθυσίας των αγίων αποστόλων Παύλου και Πέτρου, Ιακώβου του Αδελφοθέου, Ιακώβου του Ζεβεδαίου, Ιακώβου του Αλφαίου, Ιωάννη του Θεολόγου, Ανδρέα, Φιλίππου του εκ των δώδεκα, Θωμά, Ιούδα Θαδδαίου ή Λεββαίου, Μάρκου, Ματθαίου, Σίμωνα του Κανανίτη ή Ζηλωτή, Ματθία, Ναθαναήλ Βαρθολομαίου, Λουκά, Βαρνάβα, Φιλίππου του εκ των επτά διακόνων, και όλων των συνεργατών τους, η οποία ανάμνηση ήταν η ίδια παντού όπου αυτοί πέρασαν (Παλαιστίνη, Καισάρεια, Έφεσος, Μίλητος, Αντιόχεια, Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Φίλιπποι, Ρώμη κλπ κλπ).

Τέτοιοι ήταν και οι άγιοι 318 θεοφόροι πατέρες που συγκεντρώθηκαν απ’ όλο τον τότε γνωστό κόσμο (από την Ισπανία μέχρι την Γεωργία και την Περσία-Ινδία και την Αίγυπτο) το 325 μ.Χ. και διακήρυξαν πως αυτά που έλεγε ο  αμπελοφιλόσοφος πονηρός  τραγόπαπας Άρειος από την Αλεξάνδρεια δεν είχαν καμμία σχέση με αυτά που είχαν παραλάβει και φύλαγαν ως πολυτιμότατη παρακαταθήκη από τους αποστόλους εν μέσω των διωγμών όλες οι εκκλησίες. Όλοι αυτοί ήταν άνθρωποι άγιοι και φωτισμένοι (μεταξύ των οποίων ο άγιος Αθανάσιος, ο άγιος Νικόλαος, ο άγιος Σπυρίδων και πολλοί άλλοι). Πολλοί από αυτούς είχαν ως «παράσημα» ακρωτηριασμούς και αναπηρίες από την φυλάκιση κατά την διάρκεια των διωγμών που είχαν προηγηθεί (όπως π.χ. ο επίσκοπος άγιος Παφνούτιος από την Αίγυπτο που είχε χάσει το ένα του μάτι επειδή δεν αρνήθηκε τον Χριστό). Δεν ήταν κάθε σάρα και  μάρα.

Εν κατακλείδι, σημειώνουμε ότι είναι φανερή η διαφορά μεταξύ των αποστολικών ποιμένων της Εκκλησίας και των λύκων-αιρετικών (ακόμη και αν οι τελευταίοι φοράνε ράσα-προβιές).

Ραφαήλ Παπανικολάου

Πράξεις των Αποστόλων, κεφ. 20, στίχ. 13-38

Εμείς επήγαμεν ενωρίτερα εις το πλοίον και απεπλεύσαμεν εις την Ασσον, διότι απ’ εκεί έπρεπε να παραλάβωμεν τον Παύλον. Έτσι είχε κανονίσει, διότι αυτός θα πήγαινε πεζός. Όταν μάς συνήντησεν εις την Ασσον, τον επήραμεν εις το πλοίον και ήλθαμε εις την Μυτιλήνην. Απ’ εκεί απεπλεύσαμεν και την επομένην εφθάσαμεν αντίκρυ της Χίου· την άλλην ημέραν επλησιάσαμεν την Σάμον, εμείναμεν εις το Τρωγύλλιον και την επομένην ήλθαμεν εις την Μίλητον, διότι ο Παύλος είχε αποφασίσει να προσπεράσωμεν την Έφεσον διά να μή χρονοτριβήση εις την Ασίαν. Ήτο βιαστικός διά να βρίσκεται εις τα Ιεροσόλυμα, εάν του ήτο δυνατόν, την ημέραν της Πεντηκοστής.

Η ΠΡΩΤΗ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΣΥΝΟΔΟΣ (Αγίου Νεκταρίου)

Η αγία και οικουμενική πρώτη σύνοδος των 318 θεοφόρων πατέρων. Τοιχογραφία από την Μονή της Παναγίας Σουμελά στον Πόντο.

(Επιλεγμένα αποσπάσματα για την Α´ Οικουμενική Σύνοδο, από το βιβλίο του Αγίου Νεκταρίου «Αι οικουμενικαί σύνοδοι της του Χριστού Εκκλησίας, εκδοθέν το πρώτον το 1892)

Ο Αρειος

Ο Αρειος εγεννήθη εν Λιβύη περί τα μέσα της γ´ μ.Χ. εκατονταετηρίδος, εσπούδασε δε εν Αλεξανδρεία και εγένετο οπαδός του Ωριγένους, του Μελετίου και του προϊσταμένου της Αντιοχειανής Σχολής Λουκιανού του πρεσβυτέρου. Η ευρεία αυτού παιδεία, η φιλοσοφική αυτού μόρφωσις, και η περί την επιστήμην των θείων Γραφών δεινότης, κατέστησαν αυτόν γνωστότατον, το δε εμβριθές αυτού σχήμα, οι οπωσούν αγέρωχοι τρόποι, το μεγαλοπρεπές ανάστημα, και η ευειδής αυτού όψις, ενέπνεον πάσι τον σεβασμόν και συμπάθειαν. Και κατ αρχάς μέν καταλιπών τον Μελέτιον προεχειρίσθη διάκονος της Εκκλησίας Αλεξανδρείας υπό του Επισκόπου αυτής Πέτρου. Από της εποχής δ αυτής παρουσιάζεται η του χαρακτήρος αυτού ισχύς και η εμμονή εις τάς πεποιθήσεις του. Είτα δέ, όταν ο Πέτρος Αλεξανδρείας απεκήρυξε τους συμμετόχους του Μελετίου, και δεν απεδέχετο το βάπτισμα αυτών, ο Αρειος εξανέστη το πρώτον, μεμφόμενος τα γενόμενα και διεμαρτύρετο κατά του μέτρου τούτου του Επισκόπου του. Και κατ ακολουθίαν τούτου απεπέμφθη από της Αλεξανδρείας. Ότε δε μετά ταύτα τον Πέτρον αποβιώσαντα διεδέξατο ο πραΰς τους τρόπους Αχιλλάς, ο Αρειος αιτήσας συγγνώμην εγένετο δεκτός εν τη Εκκλησία και τώ 312ω εχειροτονήθη Πρεσβύτερος. Το περί τριαδικού Θεού δόγμα του Χριστιανισμού, όπερ από της αυτού εμφανίσεως εσκανδάλισεν Ιουδαίους και Έλληνας, από δε των μέσων του β´ αιώνος παρουσίασε την αίρεσιν των Μοναρχιανών και προεκάλεσε πολλάς έριδας, παρέσυρε και το ακάθεκτον πνεύμα του Αρείου, το οποίον δυσφόρως έχον προς τον ανυπέρβλητον του δόγματος φραγμόν, και ζητούν την του πνεύματος φίλην ελευθερίαν την υπερπηδώσαν τα πάντα και τα πάντα υποτάσσουσαν τη ιδία εξουσία, διέσπασε του δόγματος τα δεσμά, ίνα εν τη ελευθερία αυτού εισδύση εις τα βασίλεια των μυστηρίων και ερευνήση αυτά καί, ει δυνατόν, ψηλαφήση και υπαγάγη αυτά υπό την ιδίαν αντίληψιν. Ο Αρειος μελετήσας καλώς τάς θεωρίας της Αλεξανδρινής και της Αντιοχειανής Σχολής προσέλαβεν εξ αυτών τα προσφυή ταίς αρχαίς αυτού και διεμόρφωσεν ιδίαν θεωρίαν, λαβών παρά μέν του Ωριγένους την υπόταξιν του λόγου, παρά δε του Λουκιανού την άρνησιν της Ομοουσιότητος. Προς διάδοσιν δε της διδασκαλίας αυτού και επικράτησιν συνέταξε διάφορα άσματα και ποιήματα και διεμοίρασεν αυτά εις τον λαόν. Και η διδασκαλία αυτού εύρε πολλούς οπαδούς παρά τε τώ Κλήρω και τώ λαώ, εξ ών οι μέν ησπάζοντο αυτήν ως ορθήν, οι δε εθεώρουν αυτήν ως ακίνδυνον.

Sunday before Pentecost (Metropolitan Anthony of Sourozh)

The apostle Paul (mosaic). Ravenna, Archiepiscopal Chapel, 494-495 A.D. Ο απόστολος Παύλος. Ψηφιδωτό του αρχιεπισκοπικού παρεκκλησίου της Ραβέννας (494-495 μ.Χ.).

In the name of the Father, the Son and the Holy Ghost

We have heard in the Acts of the Apostles how, as the Feast of Pentecost was approaching, Paul the Apostle had started on his journey to Jerusalem to be there together with all those who on that very day received the Holy Spirit. Of all of them he was the only one who had not been present in the High Room where the event took place. And yet, God had given him a true, a perfect conversion of heart, and of mind and of life, and had given him freely the gift of the Holy Spirit in response to his total, ultimate gift of self to Him, the God Whom he did not know but Whom he worshipped.

We also are on our way to the day of Pentecost, next week we will keep this event. When Paul was on his way, he thought of what had happened to himself in the solitude of his journey from Jerusalem to Damascus and in the gift of the Spirit mediated to him by Ananias. And we also, each of us singly and all of us together should reflect on all that God has given us. He has given us existence and breathed life into us, – not only the life of the body, but a life that makes us akin to Him, His life. He has given us to know Him, the Living God, and He has given us to meet, in the Gospel and in life, His Only Begotten Son, our Lord Jesus Christ. In Baptism, in the Anointment with Holy Chrism, in Communion to the Body and Blood of Christ, in the mysterious, silent communion of prayer, in the moments when God Himself came near, although we were not thinking of Him, He has given us so much.