Η προσωνυμία της Μονής Βατοπαιδίου μέσα από Βυζαντινές και Μεταβυζαντινές πηγές

Απανταχούσα (αχρονολόγητη) του προηγούμενου και σκευοφύλακα της Βατοπαιδίου, Φιλοθέου εκ Πάρου (1690-1730), η οποία βρίσκεται αναρτημένη στην παλαιά βιβλιοθήκη της μονής. Στο έγγραφο αυτό το μοναστήρι αναφέρεται επανειλημένα ως "μεγίστη μονή, λαύρα του Βατοπαιδίου"

Λαύρα: Βυζαντινή μοναστική οργάνωση. Ο όρος χρησιμοποιήθηκε κατά τον 4° αι. στην Παλαιστίνη και σήμαινε μια συνοικία, ένα χωριό μοναχών, δηλ. πολλά αυτόνομα κελλιά, που απείχαν το ένα από το άλλο, αλλά είχαν έναν κοινό ναό για τη θεία λατρεία. Με την πάροδο του χρόνου όμως ο όρος λαύρα έγινε συνώνυμος του μονή, αργότερα δε κατέστη τιμητικός τίτλος, που προσδιόριζε ένα ονομαστό κοινόβιο, μέγα, με πολλούς μοναχούς.

Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΟΥ

…Η λέξη μοναστήρι φέρνει σ’ εμάς τους ορθόδοξους μιαν ορισμένη αρχιτεκτονική εικόνα: μεγάλο τετράγωνο από ενωμένα κελιά, η αυλή κλεισμένη μέσα στα κελιά, και στη μέση της αυλής η εκκλησία. Αν σ’ αυτά προσθέσωμε τα θεμελιώδη μοτίβα του μοναστηριού, τον ξύλινο εξώστη που απλώνεται απ’ άκρη σ’ άκρη στο εξωτερικό των κελιών, τα τόξα και το κυπαρίσσι, έχουμε το μοναστήρι, την κοινή αντικειμενική εικόνα, το ρομαντικό σκιαγράφημα που βρίσκεται μέσα στο νου των Ελλήνων.

Η ζωή του μεγάλου μοναστηριού

…Η λέξη μοναστήρι φέρνει σ’ εμάς τους ορθόδοξους μιαν ορισμένη αρχιτεκτονική εικόνα: μεγάλο τετράγωνο από ενωμένα κελιά, η αυλή κλεισμένη μέσα στα κελιά, και στη μέση της αυλής η εκκλησία. Αν σ’ αυτά προσθέσωμε τα θεμελιώδη μοτίβα του μοναστηριού, τον ξύλινο εξώστη που απλώνεται απ’ άκρη σ’ άκρη στο εξωτερικό των κελιών, τα τόξα και το κυπαρίσσι, έχουμε το μοναστήρι, την κοινή αντικειμενική εικόνα, το ρομαντικό σκιαγράφημα που βρίσκεται μέσα στο νου των Ελλήνων. Πόσα όμως νέα σχήματα δημιουργεί επάνω σ’ αυτόν το θεμελιώδη τύπο του μοναστηριού ο καιρός, ποιους πλουτισμούς μπορεί να πάρει ο ρυθμός, το βλέπομε στο Βατοπαίδι. Εδώ ο καιρός είχε φαντασία. Προσθέτοντας ανάλογα με την ανάγκη, έφτιασε μια πόλη ολόκληρη, όπου τίποτε δεν είναι βαρύ, δυσαρμονικό, βιαστικό ή ξένο.

Τα μωσαϊκά του Βατοπαιδίου

 

…Αυτά τα μωσαϊκά του Βατοπαιδίου είναι τα μόνα που σώζονται στον Άθω, και νομίζω ότι σαν καλλιτεχνικά δημιουργήματα στέκουν σε πρώτη γραμμή. Επάνω σε χρυσό βάθος η Παρθένος μαυροφορεμένη δέχεται τη θεία αγγελία. Στα μάγουλα της δεν υπάρχει το σαρκικό ερύθημα της Δανάης του Κορέτζιο, αίφνης, που δέχεται το μήνυμα του Δία με τη συστολή κόρης οιουδήποτε νοικοκύρη, αφήνοντας συγχρόνως τον απεσταλμένο του θεού να σύρει το λεπτό σεντόνι του παρθενικού της κρεβατιού. Όσο κι αν η τέχνη του μεγάλου Ιταλού ζωγράφου εξαγνίζει και υψώνει τη σάρκα σ’ αυτά όλα, οσφραίνεται κανείς τις αναθυμιάσεις του αίματος. Αλλά εδώ τα πράγματα είναι πολύ διαφορετικά. Η Παρθένος του βυζαντινού ζωγράφου είναι πλάσμα εντελώς υπερκόσμιο, πνευματικό, θείο. Δεν υπάρχει Ευρωπαίος κριτικός, που να μην κατηγόρησε τη βυζαντινή ζωγραφική ως φτωχή από κίνηση και ζωή, δούλη ενός κανόνος, μιας αγιογραφικής συνταγής, που μ’ αυτήν ζήτησε να συντηρήσει, να κράτηση, να φυλακίσει το φθίνον πνεύμα, την φεύγουσα ψυχή της πρώτης ακμής της.

Βατοπαίδι: Η Βυζαντινή Ακρόπολη θύμα πολιτικών, δημοσιογράφων, εκκλησιαστικών και δικαστών λιθοβόλων

Από τη δίκη στην Κομοτηνή

Είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω την Πέμπτη 08 Οκτωβρίου 2009 ,την πρώτη ημέρα της επαναληπτικής δίκης, που γινόταν στο τριμελές Εφετείο Κομοτηνής και αφορούσε την Μονή Βατοπαιδίου και την πρόεδρο Εφετών κυρία Μαρία Ψάλτη,. Η δικαστής κατηγορείται για παράβαση καθήκοντος για τη μη έκδοση αποφάσεως του Πρωτοδικείου Ροδόπης όπου εκδικαζόταν η αγωγή της Μονής Βατοπαιδίου κατά του Ελληνικού Δημοσίου και οι πατέρες κατηγορούνται για ηθική αυτουργία στο παραπάνω αδίκημα.

Ανήκα και εγώ στο ακροατήριο, που αποτελούνταν από

Με τί νομικά επιχειρήματα βγήκε η απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Κομητηνής;

Σε σχέση με την δίκη στο Εφετείο Κομοτηνής για την υπόθεση Βατοπαιδίου την οποία και παρακολούθησα θέλω να σας μεταφέρω τα εξής:

1. Ο εισαγγελέας Φλωρίδης ήταν απαράδεκτος θεσμικά νομικά και δικονομικά. Ενώ υποχρεούται να είναι αμερόληπτος, ευγενικός στις ερωτήσεις του και αυστηρά, εντός του θέματος και του αντικειμένου της δίκης, μόνο αυτό δεν έκανε. 
Ήταν προσβλητικός και αγενής επιλεκτικά σε κάποιους μάρτυρες. Συγκεκριμένα μιλούσε στον ενικό και ειρωνικά, μεταξύ άλλων, προς τον μαρτυρα υπερασπίσεως Ηγούμενο της Σιμωνόπετρας, αλλά και τον κατηγορούμενο Μοναχό Αρσένιο, κάνοντας τους προσωπικές επιθέσεις για θεματα εντελώς ασχετα με την δίκη

Τι έζησα κατά την κοίμηση του οσίου Γέροντα Ιωσήφ του Βατοπαιδινού (Γέροντος Νεκταρίου Μουλατσιώτη)

Η πληροφορία για την κοίμηση του Γέροντα Ιωσήφ μου έφτασε μέσω διαδικτύου στις 10:30 π.μ. Έπρεπε να φύγω γρήγορα διότι το καραβάκι που είχε βάλει η Ιερά Μεγίστη Μονή Βατοπαιδίου αναχωρούσε στις 3:30 μ.μ. από την Ιερισσό.

Τότε παρακάλεσα τον Γέροντα και του είπα: «Άγιε Γέροντά μου, αν με θέλεις στην εξόδιο ακολουθία σου, κάνε ένα θαύμα να προλάβω»…και ο Γέροντας το έκανε.

Άλλη φορά θα περιγράψω αυτό το θαύμα του. Διότι ζω έξω από την Ναύπακτο, πάνω σε ένα βουνό και θέλω 7 ώρες για να φτάσω στην Ιερισσό. 

Δικαίωση για Ηγούμενο Ι.Μ. Βατοπαιδίου Εφραίμ

Γράφει ο Αιμίλιος Πολυγένης

ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟ – Επιβεβαίωση για το Πρακτορείο Εκκλησιαστικών Ειδήσεων «Romfea.gr», το οποίο στις 6 Σεπτεμβρίου 2009, είχε γράψει ότι δεν υπάρχει καμία απόφαση από το Οικουμενικό Πατριαρχείο για δήθεν «ξύρισμα» του Ηγουμένου της Ιεράς Μονής Βατοπαιδίου Αρχιμ. Εφραίμ.

Συγκεκριμένα είχαμε γράψει ότι ποτέ δεν συγκλήθηκε κανένα δικαστήριο εις βάρος του Ηγουμένου, αλλά ούτε του ζητήθηκε να παραιτηθεί και να μείνει ένας απλός μοναχός.

Κάποιοι όμως βιαστήκαν να συκοφαντήσουν τον Ηγούμενο της Μονής Βατοπαιδίου, με σκοπό να δημιουργήσουν σύγχυση και αρνητικό κλίμα πριν τα δικαστήρια.

Χθες, Τρίτη 29 Σεπτεμβρίου 2009, συνεδρίασε η Ιερά Σύνοδος του Οικουμενικού Πατριαρχείου όπου εξέτασε την Εισήγηση της Επιτροπής του Πατριαρχείου επί των Αγιορειτικών θεμάτων, με βασικό θέμα την επιβολή πνευματικών ποινών στον Ηγούμενο Εφραίμ σχετικά με την υπόθεση Βατοπαιδίου και την αναμόχλευσή της απεξαρχής. 

Η Ηθική Δολοφονία ενός Ηγούμενου

Όσοι έχουμε παρατηρήσει τις μεθόδους του παρακράτους και των μηχανισμών που αρέσκονται στο να το μιμούνται, γνωρίζουμε ότι μια κλασική του μέθοδος είναι αυτή της «ηθικής δολοφονίας χαρακτήρων». Σε τι συνίσταται η «ηθική δολοφονία»;

Στοχοποιείται καταρχάς ένα πρόσωπο, ένας χαρακτήρας, που λόγω ιδιαίτερων ιδιοτήτων του είναι ευάλωτος στη συκοφαντία. Μια Ορθόδοξη Ιερά Μονή με μεγάλη περιουσία, όπως η Ιερά Μονή Βατοπαιδίου είναι εύκολος στόχος, διότι μπορεί εύκολα να υποβληθεί στο ακροατήριο η αντίληψη ότι «ο λαός πεινάει και οι παπάδες είναι μέσα στο χρήμα».

Εν τω κόσμω θλίψιν έξετε (ποίημα)

Παρακαλούμε το Θεόν

το γέροντα τον σεβαστό

μετά της συνοδείας Μονής Βατοπεδίου

να ελαφρύνει το σταυρό

να συντομεύσει το καιρό

τον της δοκιμασίας

τ΄ άδικου μαρτυρίου

Ο άγιος Ιωσήφ του Βολοκολάμσκ (9/22 Σεπτεμβρίου) και το “σκάνδαλο Βατοπαιδίου”

Ο άγιος Ιωσήφ του Βολοκολάμσκ. Εικόνα του 16ου αιώνα.

VatopaidiFriend: Ο άγιος Ιωσήφ του Βολοκολάμσκ γιορτάζει στις 9 Σεπτεμβρίου. Με το παλιό ημερολόγιο όμως, το οποίο ακολουθείται στην Ρωσία αλλά και στο Άγιον Όρος, η εορτή του αυτή πέφτει σήμερα.

O όσιος Ιωσήφ – κατά κόσμο Ιωάννης Σανίν – γεννήθηκε το 1439 στο χωριό Γιάσβιστσε –Ποκρόφσκοϊε, κοντά στο Βολοκολάμσκ. Προήρχετο από ευγενή και ευλαβέστατη οικογένεια λιθουανικής καταγωγής, της οποίας περισσότερα από δέκα μέλη έλαβαν το μοναχικό σχήμα.

Σε ηλικία είκοσι ετών ο Ιωάννης εγκατέλειψε την ματαιότητα του κόσμου και μετέβη στην μονή Μπορόφσκ, ογδόντα πέντε περίπου χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Μόσχας, προς τον ηγούμενο όσιο Παφνούτιο. Απόαυτόν έλαβε το αγγελικό σχήμα μετονομασθείς Ιωσήφ. Στον ισάγγελο βίο είλκυσε τον κατά σάρκα πατέρα του, την μητέρα του και τον αδελφό του, ο οποίος αργότερα έγινε επίσκοπος Ροστώφ. Ο νεαρός Ιωσήφ, ζηλωτής και αυστηρός αγωνιστής, ζούσε με μεγάλη σκληραγωγία, συνεχή τήρησι του νου και προσευχή, υποτασσόμενος κατά πάντα στον όσιο διδάσκαλο του.

Ποίημα για την Μονή Βατοπεδίου (4)

Συνέχεια από (3)

Μες στην ψυχή μου έφτασε
αυτό το Άγιο Θαύμα!
Να ξαναρθώ στην Παναγιά
έκανα ένα τάμα.
Να ‘ρθω ξανά στη χάρη της
για να την προσκυνήσω,
να δω την Άγια Ζώνη της!
Μαζί της να μιλήσω!
Το Θαύμα τ’ Ασταμάτητο!
Να ξανασυναντήσω,

Ποίημα για την Μονή Βατοπεδίου (3)

Το παρεκκλήσιο της Αγίας Ζώνης στην Ιερά Μεγίστη Μονή Βατοπαιδίου με τις σκαλωσιές. Η επισκευή του ναού έχει διακοπεί, αλλά προσευχόμαστε, για την τιμή της Παναγίας μας, ότι αυτό δεν θα κρατήσει για πολύ ακόμα. Η φωτογραφία λήφθηκε τον περασμένο μήνα στα σαράντα της κοιμήσεως του γέροντα Ιωσήφ.

Ήρθε η σειρά μου να ασπαστώ
τώρα την Παναγία!
Να δω την Ζώνη την Αγνή!
Τη Ζώνη την Αγία!
Να προσκυνήσω ταπεινά
να πάρω ευλογία.

Κοιτάζοντας την Παναγιά
Δέος με κυριεύει!
Κοιτάζοντας τη Ζώνη της!
Νιώθω σαν να με δένει!
Να προσκυνήσω ταπεινά
μόνο αυτό μου μένει,
τα πόδια μου δεν ξεκινούν
η Ζώνη! Μου τα δένει!

Ποίημα για την Μονή Βατοπεδίου (2)

VatopaidiFriend: Αναδημοσιεύουμε το δεύτερο μέρος ενός πανέμορφου ποιήματος του ποιητή Δημήτρη Πολυχρόνη για την Ιερά Μεγίστη Μονή Βατοπαιδίου, το οποίο είχε αναρτηθεί πριν από αρκετό καιρό. Αμέσως μετά ακολουθεί το επόμενο μέρος, το οποίο δεν έχει δημοσιευθεί ως τώρα. Αξίζει πάντως να δείτε και το πρώτο μέρος…

(συνέχεια από 1)

Η Μονή Βατοπεδίου
μέγα θαύμα του Κυρίου!
Μέσα στου κόσμου την ψευτιά
είναι ένα Θαύμα ακόμα!
Θα ‘χεις κατάλευκη ψυχή!
Όταν το μαύρο σου κορμί
θα σου το φάει το χώμα!
Ψάξε για νά ‘βρεις το Χριστό!
Όσο μπορείς ακόμα.

Το μοναστήρι τούτο εδώ
είναι πιο πάνω απ’ τις Καρυές
μακριά από τη Δάφνη,
το βλέπω τώρα από κοντά
μοιάζει χρυσό Στεφάνι!

Κατασυκοφάντησης συνέχεια…

Σε συνέχεια του χθεσινού άρθρου «Μένος και συκοφαντίες κατά του Ηγουμένου Εφραίμ», θα ήθελα να αναφέρω πως αυτή η εκστρατεία κατασυκοφάντησης του αλλά και της Ι.Μ.Μ. Βατοπαιδίου έχει ξεκινήσει από της 16 Αυγούστου όπου γνωστή Κυριακάτικη εφημερίδα διέθεσε τρεις ολόκληρες μπροστινές σελίδες (και άρα πολύ αναγνώσιμες) για την υπόθεση της μονής αλλά και για τον Ηγούμενο Εφραίμ και τον Πατέρα Αρσένιο!

Μνήμη των Αγίων Νεομαρτύρων Ηγεμόνος Κωνσταντίνου Μπρινκοβεάνου και των υιών αυτού Κωνσταντίνου, Στεφάνου, Ράδου και Ματθαίου και του θησαυροφύλακα αυτού Γιαννάκη Βακαρέσκου μέρος β΄

Συνέχεια από μέρος α’

VatopaidiFriend: Ο άγιος Κωνσταντίνος Μπρινκοβεάνου είναι ένα θαυμάσιο υπόδειγμα χριστιανού ηγεμόνα, που διαφέρει πάρα πολύ από το πρότυπο που θέλει να επιβάλει η Νέα Τάξη Πραγμάτων τόσο “de facto” όσο και στην συνείδησή μας. Και δεν είναι τυχαίο ότι, όπως θα δείτε στην τελευταία παράγραφο του άρθρου, αυτός ο ήρωας υπήρξε και μεγάλος ευεργέτης της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου, κάτι που το έβλεπε ως υποχρέωσή του.

Καταδικάσθηκαν σε θάνατο στις 15 Αυγούστου 1714, την ημέρα της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, κατά την οποία εόρταζε και ή σύζυγος του Μαρίκα! Τότε ο Κωνσταντίνος είχε ηλικία 60 ετών. Τους έβγαλαν άπό την φυλακή όλους ξυπόλυτους, αλυσοδεμένους και με ένα υποκάμισο επάνω τους. Τους οδήγησαν στον τόπο της εκτελέσεως, κοντά στο μεγάλο σαράι του σουλτάνου, μέσα άπό τους δρόμους της Πόλεως, ωσάν να ήσαν κακούργοι. Μπροστά επήγαινε ο μικρότερος γυιός του Ματθαίος, ηλικίας 12 ετών, και τελευταίος ο πρώην Ηγεμών. Στον τόπο της εκτελέσεως παρευρίσκοντο τα τάγματα των γενιτσάρων, παρατεταγμένα, ο ίδιος ο Σουλτάνος, ο Βεζύρης του και οι πρέσβεις των μεγάλων Ευρωπαϊκών Κρατών, προσκαλεσμένοι εκεί, για να ιδούν το μακάβριο θέαμα! Το φοβερό δράμα, είπαν μερικοί αυτόπτες μάρτυρες, δεν διήρκεσε περισσότερο άπό ένα τέταρτο της ώρας. Ο δήμιος τους έβαλε να γονατίσουν όλοι, σε μια μικρή απόσταση ο ένας άπό τον άλλον. Τους έβγαλε τους σκούφους τους και τους επέτρεψε να κάνουν μία σύντομη προσευχή, πριν την εκτέλεσί τους. Ο γραμματεύς Φλωρεντίν διατηρεί τα έξης γενναία λόγια του Μπρινκοβεάνου: «Παιδιά μου, να έχετε θάρρος.

Μνήμη των Αγίων Νεομαρτύρων Ηγεμόνος Κωνσταντίνου Μπρινκοβεάνου και των υιών αυτού Κωνσταντίνου, Στεφάνου, Ράδου και Ματθαίου και του θησαυροφύλακα αυτού Γιαννάκη Βακαρέσκου

VatopaidiFriend: Ο άγιος Κωνσταντίνος Μπρινκοβεάνου είναι ένα θαυμάσιο υπόδειγμα χριστιανού ηγεμόνα, που διαφέρει πάρα πολύ από το πρότυπο που θέλει να επιβάλει η Νέα Τάξη Πραγμάτων τόσο “de facto” όσο και στην συνείδησή μας. Και δεν είναι τυχαίο ότι, όπως θα δείτε στην τελευταία παράγραφο του άρθρου, αυτός ο ήρωας υπήρξε και μεγάλος ευεργέτης της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου, κάτι που το έβλεπε ως υποχρέωσή του.

Η ιστορία των Ρουμάνων φθάνει στο αποκορύφωμα της κατά το τέλος του 17ου αιώνος και τις πρώτες δεκαετίες του επομένου με την ισχυρή προσωπικότητα του ηγεμόνος της Ρουμανικής χώρας (Ουγγροβλαχίας), του Κωνσταντίνου Μπρινκοβεάνου. Η ηγεμονία του άρχισε στις 29 Οκτωβρίου 1688 και έκλεισε κατά τρόπο τραγικό στις 15 Αυγούστου του έτους 1714. Στην περίοδο αυτή συνέβησαν πολλές σπουδαίες οικονομικές, κοινωνικές, πολιτικές και πολιτιστικές αλλαγές.

Αφιερωμένο σε ένα φάρο αγάπης, την Μονή Βατοπαιδίου

Η Αγάπη συγχωρεί, υπομένει, πονά, συμπάσχει, χαίρεται, τρελαίνεται, και όλα αυτά με φλόγα. Όταν κάθε σημάδι αυταρέσκιας μέσα μας πεθάνει, και μείνει μόνο η θέληση να δοθούμε ολοκληρωτικά σε έναν φίλο, τότε η ψυχή εντελώς γυμνή καταφλέγεται από ευτυχία και αγάπη φλογίζοντας όλους όσους είναι γύρω μας. –Ανώνυμος

Άννα