Ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης: Ο πάμφωτος φωστήρ της Εκκλησίας

«Τον Χριστό έβαλα μέσα μου και πως να μη ησυχάσω;»

Ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης ο πάμφωτος και διαχρονικός αυτός φωστήρ της Εκκλησίας μας, ο μέγιστος διδάσκαλος της Ορθοδοξίας και του Γένους μας, γεννήθηκε στην Χώρα της Νάξου το έτος 1749 από ευσεβείς και ενάρετους γονείς, τον Αντώνιο και την Αναστασία Καλλιβρούτση.

Κατά την βάπτισή του έλαβε το όνομα Νικόλαος. Νηπιόθεν γαλουχήθηκε με τα ζωογόνα νάματα της ευσεβείας και της πίστεως και ανετράφη «εν παιδεία και νουθεσία Κυρίου», όπως παραγγέλλει ο θείος Παύλος (Εφεσ. ϛ´ 4). Την έμφυτη προς τα θεία κλήση του, αύξησε η χριστιανική αγάπη που πήρε από το οικογενειακό του περιβάλλον και μάλιστα από την εκλεκτή του μητέρα, την δε ευφυΐα του εκαλλιέργησε και πολλαπλασίασε η μελέτη και η σπουδή.

Προώδευε στην αρετή και στην γνώση κατά τρόπο θαυμαστό. Κατ’ αρχήν, φοίτησε στην γενέτειρά του και στην Σχολή Αγίου Γεωργίου περιοχής Γρόττας, Χώρας Νάξου, με διδάσκαλο τον Αρχιμανδρίτη Χρύσανθο, αυτάδελφο του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Τι πρέπει να κάνουμε, όταν είμαστε πληγωμένοι.Αγ. Νικοδήμου του Αγιορείτου

Όταν βρίσκεσαι πληγωμένος, επειδή έπεσες σε κάποιο αμάρτημα λόγω αδυναμίας σου η καμιά φορά με την θέλησί σου για κακό σου, μη δειλιάσης· ούτε να ταραχθής γι  αὐτό, αλλά αφού επιστρέψης αμέσως στο Θεό, μίλησε έτσι· «Βλέπε, Κύριέ μου· έκανα τέτοια πράγματα σαν τέτοιος που είμαι· ούτε ήταν δυνατό να περίμενες και τίποτα άλλο από εμένα τον τόσο κακοπροαίρετο και αδύνατο, παρά ξεπεσμό και γκρέμισμα».

Και εδώ, ξευτελίσου στα μάτια σου αρκετή ώρα και λυπήσου με πόνο καρδιάς για την λύπη που προξένησες στον Θεό και χωρίς να συγχυσθής, αγανάκτησε κατά των αισχρών σου παθών, ιδιαιτέρως δε και μάλιστα, εναντίον εκείνου του πάθους που έγινε αιτία να πέσης· έπειτα πες πάλι· «Ούτε μέχρι εδώ θα στεκόμουνα, Κύριέ μου, και θα αμάρτανα χειρότερα, εάν εσύ δεν με κρατούσες με την πολύ μεγάλη σου αγαθότητα». Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Ποιά είναι τα είδη και τα φτερά της Προσευχής; (Αγ. Νικοδήμου του Αγιορείτου. 14 Ιουλίου)

Δεχθείτε, λοιπόν, μ’ ευχαρίστηση και υποδεχθείτε, όλοι εσείς οι εν Χριστώ αδελφοί μου, που αποτελείτε το οικουμενικό ποίμνιο του Χριστού, και εγκολπωθείτε αυτές τις θεολογικές, ικετήριες και κατανυκτικές ευχές και προσευχές· λάβετε αυτή την ανθοφόρα και κρινοφόρα τροφή, στην οποία μπορείτε να εντρυφάτε, να χαίρεστε και να τρέφεστε αχόρταστα, σαν να βρίσκεστε σε κάμπους ανθισμένους, σε χλοϊσμένους λειμώνες, σε δροσερά λειβάδια, σε βοσκοτόπια που τρέφουν τις ψυχές, σε μοσκοβολημένα δροσερά χορτάρια. Διότι σ’ αυτές τις ιερές προσευχές θα βρείτε πολύ πλούσια και, όπως χρειάζεται, τα τέσσερα ιδιώματα ή μέρη, που περιέχει κάθε τέλεια Προσευχή, δηλαδή: α) τη δοξολογία, β) την ευχαριστία, γ) την εξομολόγηση και δ) την αίτηση. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Προσευχή, η αναγκαιότερη από όλες τις αρετές

Άγιος Νικόδημος Αγιορείτης

Δεν υπάρχει άλλη αρετή υψηλότερη και αναγκαιότε­ρη από την ιερή Προσευχή. Και είναι υψηλότερη απ’ όλες τις αρετές, διότι ενώ εκείνες, π.χ. το να νηστεύουμε, ν’ αγρυπνούμε, να κοιμόμαστε χάμω, να δινόμαστε στην άσκητική ζωή, να παρθενεύουμε, να κάνουμε ελεημοσύ­νες, και όλα τ’ άλλα καλά έργα που αποτελούν τη χρυσή γενιά, τον έναρμόνιο χορό και την ούρανόπλεχτη σειρά των θεοειδών αρετών, παρόλον οτι είναι θεϊκά γνωρί­σματα, αναφαίρετο κτήμα και αθάνατο στόλισμα της κάθε ψυχής, ωστόσο δεν ενώνουν τον άνθρωπο με το Θεό. Όλ’ αυτά τον προετοιμάζουν και τον προωθούν γι’ αυτή την ένωση, μα δεν τον ενώνουν με το Θεό. Αυτό το κατορθώνει μονάχα η ιερή Προσευχή μόνο αυτή ενώνει τον άνθρωπο με το Θεό, και το Θεό με τον άνθρωπο, κά­νοντας τους δύο ένα πνεύμα· γιατί με την προσευχή γί­νεται μια ένωση άμεση κ’ ένα σφιχτό δέσιμο του Κτί­στου με τα λογικά κτίσματα. Αυτό βροντοφωνάζει και ο μέγας εκείνος διδάσκαλος και πολύπειρος εργάτης της ιεράς προσευχής, ο μεγάλος ποιμήν και ιεράρχης της Θεσσαλονίκης και όλης της Εκκλησίας του Χριστού, ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς: «Η επικοινωνία που αποκτούμε διά των αρετών, κάνει τους ενάρετους ικανούς, λόγω της ομοιότητος, και τους προετοιμάζει να υποδε­χτούν το Θεό, άλλα δεν τους ενώνει μαζί Του· η δύναμη της προσευχής όμως είν’ εκείνη που ίερουργεί και τελεσιουργεί την ανάταση του άνθρωπου προς τον Θεό και την ένωση μ’ Εκείνον, γιατί είναι ο σύνδεσμος των λο­γικών κτισμάτων με τον Κτίστη τους» (Λόγος περί Προσευχής, κεφ. α’). Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Πως πρέπει να φυλάμε το νου μας από την πολυπραγμοσύνη και την περιέργεια

  Άγιος Νικόδημος Αγιορείτης

Καθώς είναι ανάγκη να φυλάμε το νου μας από την αγνωσία, έτσι παρομοίως είναι ανάγκη να τον φυλάμε ακόμη και από την πολυπραγμοσύνη, την αντίθετή της αγνωσίας. Γιατί, αφού τον γεμίσουμε από πολλούς λογισμούς μάταιους και άτακτους και βλαπτικούς, τον κάνουμε αδύνατο και δεν μπορεί να καταλάβει εκείνο που ταιριάζει στην αληθινή απονέκρωσή μας και τελειότητα. Γι’ αυτό, πρέπει να είσαι σαν πεθαμένος εντελώς, σε κάθε έρευνα των επιγείων πραγμάτων, τα οποία, αν και μπορεί να επιτρέπονται, δεν είναι όμως και αναγκαία. Και μαζεύοντας πάντα το νου σου, όσο μπορείς μέσα στον εαυτό σου, κάνε τον αμαθή από τα πράγματα όλου του κόσμου τα πράγματα. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Ω παγκάκιστη αμέλεια!

(Αγ. Νικοδήμου του Αγιορείτου)

Σκέψου, αγαπητέ, την αιτία της αρνήσεως του Αποστόλου Πέτρου, που είναι η αμέλεια, η οποία φαίνεται φανερή σ’ αυτά τα τρία· στον τρόπο, με τον οποίον ακολουθούσε τον διδάσκαλο του• στον σκοπό για τον οποίον τον ακολουθούσε και στα αποτελέσματα που του προξένησε η αμέλεια. Ο τρόπος που τον ακολουθούσε ήταν από μακριά· «Ο Πέτρος τον ακολουθούσε από μακριά» (Ματθ. 26,58} που σημαίνει ότι ο Πέτρος κυριευόταν από μία χλιαρότητα και αμέλεια και ούτε εντελώς ήθελε να εγκαταλείψει τον διδάσκαλό του, ούτε τελείως να τον ακολουθεί, αλλά ήθελε στην περίπτωση αυτή και να φαίνεται ότι είναι μαθητής του και να μη κινδυνεύσει για τον διδάσκαλο του. Πάλι, το τέλος και ο σκοπός του Πέτρου, για τον οποίον ακολουθούσε τον Ιησού, δεν ήταν να πάει να πεθάνει μαζί του, αλλά κάποια περιέργεια, για να κάνει μία θεωρία, όχι σαν δικός του μαθητής, αλλά σαν ένας ξένος περιηγητής και να δει το τέλος του τόσο μεγάλου έργου. «Και όταν μπήκε μέσα κάθισε μαζί με τους υπηρέτες, για να δει το τέλος» (Ματθ. 26,58). Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Η φυσιολογία της ηθικής ζωής του ανθρώπου κατά τον άγιο Νικόδημο τον Αγιορείτη

του Γεωργίου Μαντζαρίδη, Ομότιμου Καθηγητή Παν. Θεσσαλονίκης.

Ο άνθρωπος, όπως τονίζει εξαρχής στο «Συμβουλευτικόν Εγχειρίδιόν» του ο άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης, δεν περιορίζεται μέσα στον ορατό κόσμο ούτε αποτελεί μικρόκοσμο -όπως έλεγαν ο φυσικός Δημόκριτος και άλλοι φιλόσοφοι. Αντίθετα είναι ένας μέγας κόσμος ή μεγάκοσμος, γιατί διαθέτει δυνάμεις και ιδιότητες που δεν υπάρχουν στον αισθητό κόσμο. Ως δημιούργημα «κατ εικόνα και καθ’ ομοίωσιν» Θεού ήταν εξαρχής προικισμένος με όλα τα θεία χαρίσματα και κλήθηκε να λάβει την ενυπόστατη χάρη της θεώσεως και να καταστεί κατά χάρη θεός.(…) Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Να πουλάτε και να αγοράζετε με απλότητα και καθαρή καρδιά! (Αγ. Νικοδήμου Αγιορείτη)

Όσοι δεν χρησιμοποιούν το δόλο στις συναλλαγές τους, θα αναριθμηθούν με τους δίκαιους.

Γι’ αυτό, αδελφοί μου, για να μην παραδοθείτε κι εσείς στη δίκαιη παιδεία του Θεού, παραιτηθείτε από κάθε κακία και κάθε είδους υποκρισία. Και ούτε λόγια δόλια και απατηλά να λαλείτε, για να προσελκύσετε στην εργασία σας τους διάφορους προμηθευτές και αγοραστές, ούτε στην πράξη να μεταχειρίζεσθε τη δολιότητα. Αλλά, σαν άκακα βρέφη και ως αληθινοί Χριστιανοί, να ποθήσετε το άδολο και λογικό γάλα. Να συμπεριφέρεσθε με απλότητα, να εργάζεσθε με απλότητα, να πουλάτε και να αγοράζετε με απλότητα και καθαρή καρδιά το εμπόρευμα σας. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Ευτυχώς η αλήθεια είναι πολύ διαφορετική!

Ο Θεορήμων ο Ενθεώτατος – Όσιος Νικόδημος ο Αγιορείτης (14 Ιουλίου)

Μητροπολίτου Προικοννήσου Ιωσήφ

 Υπάρχει μια εσφαλμένη αντίληψη και στους δικούς μας κάποτε θεολογικούς κύκλους, ότι η εποχή των Αγίων Πατέ­ρων της Εκκλησίας τελειώνει κάπου στον όγδοο αιώνα, με «τελευταίο» Πατέρα τον Άγιο Ιωάννη τον Δαμασκηνό. Ευτυχώς η αλήθεια είναι πολύ διαφορετική! Η Εκκλησία μας είχε, έχει, και θα έχει πάντοτε Αγίους Πατέρες, σκεύη εκλογής του Παρακλήτου τίμια, άξια δοχεία της χάριτος του Θεού, διδασκάλους και ερμηνευτές του θείου θελήματος σοφότατους, άνθη της αγίας χριστιανικής αρετής πανεύοσμα, «στόλους και εδραιώματα της αληθείας», προμάχους της Ορθοδόξου Πίστεως και ευσέβειας. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Βίος έμμετρος του Οσίου και θεοφόρου Πατρός ημών Νικόδημου του Αγιορείτου.

Εκφωνήθηκε από τον Μάρκο Σκουλάτο στις Τρίποδες Νάξου στις 14-07-2009

Ο Άγιος Νικόδημος, θέλω να το φωνάξω,

γεννήθηκε και τίμησε τη νήσο μας τη Νάξο.

Είχε ενάρετους γονείς με ευσέβεια μεγάλη,

και τους επλήρωσε ο Θεός την πίστη τη μεγάλη.

Αντώνιον τον λέγανε του Αγίου τον πατέρα

και Αναστασία ήτανε η χριστιανή μητέρα. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Η αδιάλειπτη προσευχή (2)

Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτη

 Ο άγιος Ευδόκιμος

 Μήπως και ο δίκαιος εκείνος και άγιος Ευδόκιμος, δεν ήταν και αυτός μέσα στη Κωνσταντινούπολη και μέσα στα ανάκτορα και στις βασιλικές υποθέσεις; Δεν συναναστρεφόταν με το βασιλιά και τους άρχοντες του παλατιού και δεν είχε και εκείνος τόσες φροντίδες και περισπασμούς; Παραταύτα κρατούσε πάντοτε τη νοερά προσευχή αδιάλειπτα, καθώς διηγείται ο βιογράφος του Συμεών ο Μεταφραστής. Ώστε λοιπόν και ο άγιος Ευδόκιμος, ενώ βρισκόταν μέσα στο κόσμο και στα κοσμικά ο τρισμακάριος, έζησε αληθινά μια ζωή αγγελική και υπερκόσμια και αξιώθηκε να λάβει από τον μισθαποδότη Θεό και τέλος μακαριστό και άγιο.

Και άλλοι πολλοί, αναρίθμητοι, έζησαν μέσα στο κόσμο και ήταν ολωσδιόλου δοσμένοι στη νοερά αυτή και σωτήρια προσευχή, καθώς το βλέπουμε σε διάφορες διηγήσεις. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Η αδιάλειπτη προσευχή (1)

του Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτη

Αδελφοί μου, ας μη νομίσει κανείς πως μόνο οι μοναχοί έχουν χρέος να προσεύχονται ακατάπαυστα και παντοτινά και όχι όσοι ζουν και κινούνται μέσα στο κόσμο. Όχι. Όχι. Όλοι γενικά οι Χριστιανοί έχουμε χρέος και μας είναι απαραίτητο να προσευχόμαστε πάντοτε. Ο αγιότατος πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Φιλόθεος μας αναπτύσσει το θέμα αυτό, αναφερόμενος στο βίο του αγίου Γρηγορίου, αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης, του Παλαμά, και μας διηγείται την εξής ιστορία: Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »