Ο Κανόνας και η προσευχή στη ζωή του μοναχού

Γέροντας Αιμιλιανός Σιμωνοπετρίτης

Ας προχωρήσωμε σε ένα άλλο στοιχείο, που έχει σχέσι με την εγρήγορσι και την χαρά και είναι ό κανόνας. Αυτό είναι το καθημερινό φαγοπότι του ανθρωπου, στην γλώσσα δε των ασκητικών Πατέρων αποκαλείται «λειτουργία». Όταν οι ασκητικοί Πατέρες ομιλούν περί λειτουργίας, δεν εννοούν την θεία λειτουργία. Αυτήν σπανίως την είχαν. Θεία μετάληψι μπορεί να είχαν συχνότερα, αλλά λειτουργίες είχαν αραιά, και μάλιστα οι ασκηταί. Την καθημερινή τους όμως λειτουργία, δηλαδή τον κανόνα τους δεν τον παρέλειπαν ποτέ, διότι ο κανόνας είναι η ώρα της ιδιαίτερης πάλης με τον Θεόν. Τότε μπορεί κανείς να κερδίζη τον Θεόν ή να τον χάνη. Ο κανόνας είναι ο τρόπος και το ποσόν και το ποιόν της αγρυπνίας του κάθε μοναχού. Προφανώς, δεν εννοούμε τις κοινές αγρυπνίες στον ναό. Εκείνες είναι κάτι άλλο, μία κοινή παράστασις ενώπιον του Θεού. Ο κανόνας είναι η αγρυπνία που κάνομε κάθε ημέρα στο κελλί μας, είναι το μεδούλι της υπάρξεώς μας, το λεπτότερο και το σοβαρώτερο μέρος της μοναστικής ζωής· δείχνει εάν έχωμε Θεόν ή δεν έχωμε, αν έχωμε διάθεσι να τον αποκτήσωμε ή όχι. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Γέροντος Ιωσήφ Βατοπαιδινού: «Άσκηση, η μητέρα του αγιασμού» (17)

Τιμωρεί ο Θεός;

Γιατί ο Θεός να τιμωρεί; Σε αυτήν την επίμονη και περίεργη ερώτηση, αυτών που δεν γνωρίζουν, δίνουμε σύντομη απάντηση από την Αγία Γραφή και τους Πατέρες.

Η θεοειδής κατασκευή του ανθρώπου φανερώνει την αυτεξουσιότητα στην εκλογή και λήψη των αποφάσεών του και την ελευθερία της προσωπικότητάς του. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Γέροντος Ιωσήφ Βατοπαιδινού: «Άσκηση, η μητέρα του αγιασμού» (16)

Ιερέας προσκυνητής προσεύχεται μπροστά από τη θαυματουργό εικόνα Παναγία Πορταΐτισσα της Ιεράς Μονής Ιβήρων Αγίου Όρους

Η άσκηση της νοεράς προσευχής στον κόσμο

Σε πολλούς υπάρχει το ερώτημα: Μπορούν οι χριστιανοί που βρίσκονται στον κόσμο να ασχολούνται με την νοερά προσευχή; Απαντούμε καταφατικά. Ναι! Για να καταλάβουν την προτροπή μας οι ενδιαφερόμενοι, αλλά και την υπόδειξή μας, όσοι δεν γνωρίζουν, θα εξηγήσουμε σύντομα το θέμα ώστε να μη προβληματίζονται από τη διαφορετική ίσως ερμηνεία και προσδιορισμό της νοεράς προσευχής. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Γέροντος Ιωσήφ Βατοπαιδινού: «Άσκηση, η μητέρα του αγιασμού» (15)

Ο Γέροντας Εφραίμ Κατουνακιώτης (+1998) και ο Γέροντας Ιωσήφ Βατοπαιδινός (+2009)

Η αποθάρρυνση, ένας ύπουλος εχθρός (συνέχεια…)

Η Χάρη του Θεού είναι βέβαια πλήρης και τέλεια αλλά η ανθρώπινη ασθένεια είναι και βαριά και συνεχής. Επομένως η επίτευξη της ελευθερίας και της ανάστασής μας είναι μακρόχρονη και χρειάζεται υπομονή και σταθερή απόφαση. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Γέροντος Ιωσήφ Βατοπαιδινού: «Άσκηση, η μητέρα του αγιασμού» (14)

Η εφέστιος θαυματουργός εικόνα του Αγίου Όρους, «Άξιόν Εστιν», στο Πρωτάτο Καρυές

Η αποθάρρυνση, ένας ύπουλος εχθρός

Ο Κύριος μας γνωστοποιεί ποιός έμπρακτα τον αγαπά «Ο έχων τας εντολάς μου και τηρών αυτάς εκείνος εστιν ο αγαπών με. Ο μη αγαπών με ου τηρεί τους λόγους μου» (Ιω. 14,21 και 24). Η τήρηση, λοιπόν, των εντολών επισφραγίζει την έμπρακτη αγάπη προς τον Χριστό. Είναι η επίμονη άρνηση των εμπαθών πράξεων και σκέψεών μας. Είναι η άρνηση του παραλόγου, Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Γέροντος Ιωσήφ Βατοπαιδινού: «Άσκηση, η μητέρα του αγιασμού» (13)

Το κελλί του μακαρίου Γέροντος Ιωσήφ Ησυχαστού (1897-1959) στην Σκήτη του Αγίου Βασιλείου Αγίου Όρους, όπου έζησε από το 1923 ως το 1938

Αλλοιώσεις

Κακός γείτονας και επίβουλος ειδικά για τους αστήρικτους και αυτούς που αρχίζουν την νοητή πάλη του αόρατου πολέμου είναι οι αλλοιώσεις ή τροπές, όπως τις ονομάζουν οι Πατέρες, τις οποίες αντιλαμβάνεται η διάκριση και η σύνεση των εμπείρων.

Η προσωπικότητά μας, που διασπάστηκε με την πτώση, προκάλεσε την ακαταστασία και την τρεπτότητα, Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Γέροντος Ιωσήφ Βατοπαιδινού: «Άσκηση, η μητέρα του αγιασμού» (12)

Το υπαίθριο «αρχονταρίκι» του μακαρίου Γέροντος Παϊσίου στην Παναγούδα

Προσοχή και επιμονή

Εκείνος που με τη Χάρη του Χριστού αξιώθηκε να κάνει την καλή αυτήν εργασία οφείλει να έχει πολλή προσοχή και επιμονή γιατί ο εχθρός γνωρίζοντας την προκοπή που θα ακολουθήσει, δεν θα διστάσει να προκαλέσει ζημιά «εξ αριστερών». Με προφάσεις αγάπης και οικονομίας παρακινεί να υποχωρήσουμε στο πρόγραμμα και στην προσοχή, που προκαλούν τη θέρμη και το ζήλο και τότε αρχίζει η οπισθοχώρηση, εάν για λίγο επικρατήσει η αμέλεια. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Γέροντος Ιωσήφ Βατοπαιδινού: «Άσκηση, η μητέρα του αγιασμού» (11)

Τα ασκητικά Καρούλια στο Άγιο Όρος

Μνήμη θανάτου και των μελλόντων

Η πρώτη αρχή και υγιής βάση της ησυχίας είναι η παραμονή σε ένα τόπο και η ακριβής τήρηση κατάλληλου προγράμματος με επιμονή.

Στην αρχή, συγκέντρωση του νου από τον ακατάσχετο μετεωρισμό, με πρώτη τη μνήμη του θανάτου. Όχι μνήμη θανάτου αόριστα και γενικά. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Γέροντος Ιωσήφ Βατοπαιδινού: «Άσκηση, η μητέρα του αγιασμού» (10)

Η Σκήτη των Καυσοκαλυβίων στο Άγιο Όρος, αεροφωτογραφία

Πράξη και θεωρία — Λόγοι ωφέλιμοι από την εμπειρία των Πατέρων

Όταν τηρούμε τις εντολές του Χριστού, δεν προσφέρουμε τίποτε σε Εκείνον, γιατί δεν έχει από τίποτε ανάγκη και είναι δωρεοδότης όλων των αγαθών. Τους εαυτούς μας ευεργετούμε με το να προξενούμε σε εμάς την αιώνια ζωή και την απόλαυση των ανεκφράστων αγαθών. Αποδεικνύουμε με την τήρηση των εντολών τη θεοειδή καταγωγή μας και την ευγένειά μας, επειδή δεν δεχόμαστε την κατάπτυστη διαστροφή της κτηνωδίας ή της πλάνης. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Γέροντος Ιωσήφ Βατοπαιδινού: «Άσκηση, η μητέρα του αγιασμού» (8)

Το κάθισμα της Παναγίας στους πρόποδες του Άθω, αεροφωτογραφία.

Οι λογισμοί και η αντιμετώπισή τους

Τώρα πρέπει να κάνουμε λόγο για τη διάγνωση των εμπαθών λογισμών, από τους οποίους γεννιέται κάθε αμαρτία. Οκτώ είναι οι βασικοί λογισμοί της κακίας: Της γαστριμαργίας, της πορνείας, της φιλαργυρίας, της οργής, της λύπης, της ακηδίας, της κενοδοξίας και της υπερηφάνειας. Το να μας παρενοχλούν ή να μη μας παρενοχλούν οι οκτώ αυτοί λογισμοί δεν είναι στην εξουσία μας.

Ακούστε τη συνέχεια… Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Γέροντος Ιωσήφ Βατοπαιδινού: «Άσκηση, η μητέρα του αγιασμού» (7)

Η σπηλιά του αγίου Αθανασίου Αθωνίτου, αεροφωτογραφία

Η πρακτική –  Νόμοι και τρόποι του πνευματικού πολέμου κατά τους Πατέρες

Έχοντας υπόψη την πνευματική εμπειρία των Πατέρων μας επιχειρούμε να σημειώσουμε σύντομα και περιληπτικά τα είδη των μελών και των μέσων τα οποία χρησιμοποιούνται κατά την μάχη και την πάλη της νόμιμης άθλησης.

Ακούστε την συνέχεια… Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Γέροντος Ιωσήφ Βατοπαιδινού: «Άσκηση η μητέρα του αγιασμού» (6)

Vigla

Το κελλί του Αγίου Μηνά στην Βίγλα, Άγιο Όρος. Αεροφωτογραφία.

Το καθήκον που πηγάζει από την πίστη

Αφού γνωρίσαμε με την πίστη προς τον Θεό το πραγματικό μας καθήκον, οφείλουμε υποταγή για την εξασφάλιση της επαγγελίας. «Ο έχων τας εντολάς μου και τηρών αυτάς εκείνός εστιν ο αγαπών με» (Ιω. 14,21) και «ου πας ο λέγων μοι Κύριε, Κύριε, εισελεύσεται» (Ματθ. 7,21). Το θέμα της πίστης δεν είναι απλώς κάποια γνώση, αλλά επιβεβλημένο και απαραίτητο καθήκον.

Ακούστε τη συνέχεια… Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Γέροντος Ιωσήφ Βατοπαιδινού: «Άσκηση η μητέρα του αγιασμού» (5)

Άγιο Όρος, αεροφωτογραφία

Η εξουσία της θείας υιοθεσίας

«Εάν εμοί διακονή τις, εμοί ακολουθείτω, και όπου ειμί εγώ, εκεί και ο διάκονος ο εμός έσται» (Ιω. 12,26). Με τη σάρκωσή του ο Θεός Λόγος έγινε και «Υιος ανθρώπου» ομοούσιος με μας. Κάθε τι που εξεπλήρωσε στην επίγεια ζωή του, επόμενο είναι, να είναι κατορθωτό σε όλο το ανθρώπινο γένος.

Ακούστε τη συνέχεια… Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Γέροντος Ιωσήφ Βατοπαιδινού: «Άσκηση η μητέρα του αγιασμού» (4)

Karoulia askitaria

Σκαρφαλώνοντας τα ασκηταριά στα Καρούλια...

Σημειώσαμε το διπλό τρόπο της ήττας και υποταγής στο νόμο του παραλόγου. Ο αγώνας τώρα έγινε και έμεινε διπλός. Και κατά το σώμα, τη σάρκα και κατά την ψυχή.

Ακούστε τη συνέχεια… Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Γέροντος Ιωσήφ Βατοπαιδινού: «Άσκηση η μητέρα του αγιασμού» (3)

Spilies Mikri Agia Anna

Οι σπηλιές στην Μικρή Αγία Άννα που ασκήθηκε ο Γέροντας Ιωσήφ Ησυχαστής και την άνοιξη του 1947 τον επισκέφθηκε και υποτάχθηκε σε αυτόν ο Γέροντας Ιωσήφ ο Βατοπαιδινός

Μορφές της εν Θεώ ασκήσεως  –  Προσευχή

Η άσκηση, όπως αναφέραμε προηγουμένως, αποβλέπει στην εκπλήρωση του σκοπού και του νοήματος της χριστιανικής μας ιδιότητας. Το παν στην πρακτική μορφή της άσκησης έγκειται στην πραγμάτωση συμφωνίας της θέλησης και της ζωής μας με το θέλημα και τη ζωή του ίδιου του Σωτήρα και Θεού μας.

Ακούστε τη συνέχεια…. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Γέροντος Ιωσήφ Βατοπαιδινού: «Άσκηση η μητέρα του αγιασμού» (2)

Karoulia

Τα ασκητικά Καρούλια, Άγιο Όρος

Αναλύσαμε σύντομα το απαραίτητο της άσκησης και το ότι σε όλη την κοινωνική μας ζωή και αγωγή είναι απόλυτα αναγκαία. Τώρα περισσότερο θα ασχοληθούμε με το κεντρικώτερό μας θέμα. Να δώσουμε με συντομία και σαφήνεια τη γενική εικόνα της ορθόδοξης χριστιανικής άσκησης….

Ακούστε τη συνέχεια…. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Γέροντος Ιωσήφ Βατοπαιδινού: «Άσκηση η μητέρα του αγιασμού» (1)

 

askisi mitera agiasmou

VatopaidiFriend: Θα θέλαμε να ενημερώσουμε τους φίλους αναγνώστες του ιστολογίου μας ότι θα αναρτήσουμε σε αφηγήσεις ένα πολύ σημαντικό βιβλίο του μακαριστού Γέροντος Ιωσήφ Βατοπαιδινού, «Άσκηση η μητέρα του αγιασμού». Το βιβλίο διαβάζουν πατέρες της Μονής Βατοπαιδίου. Αρχικά δημοσιεύουμε και τον πρόλογο του βιβλίου, που έγινε από τον Καθηγούμενο της Μονής, Γέροντα Εφραίμ.

Πρόλογος

Εις την καθ  ημάς υλόφρονα και υλιστικήν εποχήν δυσκόλως ακούεται λόγος περί ασκήσεως. Τούτο διότι αι καρδίαι ημών των χριστιανών εβαρύνθησαν εν «κραιπάλη και μέθη και μερίμναις βιοτικαίς» και λίαν δυσχεραίνομεν ακούοντες περί νηστείας, αγρυπνίας, προσευχής και λοιπής κακοπαθείας και ασκήσεως. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »