Τα μυστικά και τα μυστήρια της “παλαιάς Ορθοδοξίας”

Σεμιόν Κβάσα

"Κάψιμο του Αβακούμ" (1897) του Γρηγορίου Μιασογιέντοφ. Ο Αβακούμ Πετρόφ ήταν πρωτοπρεσβύτερος του Καθεδρικού Ναού του Αγίου Βασιλείου στην Κόκκινη Πλατεία και ηγήθηκε της αντιπολίτευσης κατά των μεταρρυθμίσεων της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας που εισήγαγε ο Πατριάρχης Νίκων.

«Κάψιμο του Αβακούμ» (1897) του Γρηγορίου Μιασογιέντοφ. Ο Αβακούμ Πετρόφ ήταν πρωτοπρεσβύτερος του Καθεδρικού Ναού του Αγίου Βασιλείου στην Κόκκινη Πλατεία και ηγήθηκε της αντιπολίτευσης κατά των μεταρρυθμίσεων της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας που εισήγαγε ο Πατριάρχης Νίκων.

Εγκατέλειψαν τη Ρωσία τον 17ο αιώνα, ευρισκόμενοι υπό διωγμό, απέκλεισαν εαυτούς από όλα τα μυστήρια, ίδρυσαν πολλές εκκλησίες, και αποτέλεσαν την κινητήρια δύναμη του ρωσικού καπιταλισμού στις αρχές του 20ου αιώνα. Πρόκειται για τους αρνητές των εκκλησιαστικών νεωτερισμών, τους “παλαιόπιστους”, που επιβιώνουν έως σήμερα. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Εθναρχική δράσις Ιεραρχών-Αποφοίτων της Ι.θεολογικής σχολής Χάλκης (ΙΘ´αί. )

xalki11Του πρωτοπρ. π. Γεωργίου Δ. Μεταλληνού, Ομοτ. Καθηγητού Πανεπιστημίου Αθηνών

 

Ο ΡΑΣΚΟΠΡΕΣΡΕΝΗΣ ΜΕΛΕΤΙΟΣ (16 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 1854)

 

Το κοσμικό όνομα του ιεράρχη αυτού ήταν Μελέτιος Σπανδωνίδης και έλαβε το δίπλωμα της Σχολής το 1849[1].

Στις 13 Μαρτίου 1854 εξελέγη Μητροπολίτης Ρασκοπρεσρένης.

Τα προβλήματα, που αντιμετώπισε, αμέσως μετά την εγκατάστασή του στον επισκοπικό θρόνο, εκτίθενται στο με ήμερ. 16 Σεπτεμβρίου 1854 γράμμα του προς το Σχολάρχη: «Οι ενταύθα χριστιανοί αγαθοί, πλην εν μεγίστη αμαθεία ευρίσκονται και ούτως έχοντες, πάλιν αποστρέφονται τα φώτα της παιδείας. Εγώ, άμα επάτησα το έδαφος της επαρχίας ταύτης, δεν έλειψα ίνα δεικνύω αυτοίς το εγαθόν της παιδείας αποτέλεσμα και προτρέπων αυτούς εις σύστασιν τουλάχιστον ενός κεντρικού σχολείου».

Η Μητρόπολη βρισκόταν μέσα σε κυρίως σερβικό πλήρωμα, η ελληνοφωνία όμως ήταν σ’ ολόκληρη τη Βαλκανική εξαπλωμένη, αφού τα ρωμαίϊκα (απλά ελληνικά) ήταν η κοινή γλώσσα, (lingua franca) της Ρωμηοσύνης. Πρέπει, λοιπόν, να γίνει δεκτό, ότι ο λόγος εδώ είναι για ελληνόφωνο σχολείο, όπως αποδεικνύει και η συνέχεια του γράμματος, που αναφέρεται ακριβώς στο θέμα της γλώσσας: «Αλλ’ άλλη τις δεισιδαιμονία αποτρέπει αυτούς εις τούτο, η μεγίστη και άλογος αποστροφή της ελληνικής γλώσσης, ώστε η επιτυχία του καλού βαθμηδόν δυνατόν να γείνη». Η καλλιεργούμενη από πολιτικούς κύκλους αντιρωμαίϊκη συνείδηση οδηγεί στη στροφή κατά της ελληνικής γλώσσας. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Μεγάλα ιστορικά γεγονότα με βάση το έργο του αγίου Νεοφύτου του Εγκλείστου

Σάββα Παρή Θεολόγου

 

Η κατάληψη της Κύπρου από τον Ισαάκιο Κομνηνό και η κατάληψη των Ιεροσολύμων από τον Σαλαχαντί

 

 http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%81%CF%87%CE%B5%CE%AF%CE%BF:Isaac_Komnenos_the_Porphyrogennetos.jpg

Μέσα σε αυτό το νέο πλαίσιο, ένας γόνος της οικογένειας των Κομνηνών, ο Ισαάκιος Κομνηνός, κατόρθωσε να αναλάβει, με πλαστά έγγραφα, τη διοίκηση της Κύπρου, την οποία και απέσπασε από τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία το 1185, ανακηρύσσοντας τον εαυτό του ανεξάρτητο ηγεμόνα του νησιού[1].

Η εποχή αυτή χαρακτηρίζεται από πλούτο και χλιδή για τους ξένους, από εξαθλίωση και ανέχεια για τους ντόπιους, από δύναμη και πολεμικές περιπέτειες, αλλά και από έριδες, δολοπλοκίες, πάθη, συνωμοσίες και φόνους.

Για εφτά ολόκληρα χρόνια διήρκεσε η τυραννική διοίκηση της Κύπρου από τον Ισαάκιο, όπως αναφέρει και ο άγιος Νεόφυτος: «Επτά γάρ έτη εκρατήθη η χώρα αυτή ανταρτικώς και εβασιλεύθη παρ’ Ισαακίου του Κομνηνού και επικράνθη ού μετρίως»[2].

Ο Άγιος θεώρησε την άφιξη και επικράτηση του Ισαακίου στο νησί ως την απαρχή των δεινών και σύγκρινε τη δράση του με την αντίστοιχη κατάκτηση των Ιεροσολύμων από τον Σαλαχαντί το 1187.

«Κρατηθείσης μέν γάρ της Ιερουσαλήμ υπό του αθέου Σαλαχαντί, της δε Κύπρου υπό Ισαακίου του Κομνηνού, μάχαι λοιπόν και πόλεμοι, ταραχαί και ακαταστασίαι, λαφυραγωγίαι και δειναί συναντήσεις, την γην, εν η οι δηλωθέντες ήρξαν, κατεκάλυψαν νεφέλης και ομίχλης πλέον»[3].

Τον σουλτάνο Σαλαχαντί, που κατέλαβε τα Ιεροσόλυμα και εξεδίωξε τους Λατίνους μετά τη μάχη του Χαττίν, ο άγιος Νεόφυτος τον αποκαλεί άθεο και αναφέρει ότι αυτός κατείχε τον Πανάγιο Τάφο του Κυρίου[4]. Τα δύο αυτά παράλληλα γεγονότα επέφεραν δεινές συγκρούσεις, τόσο στην Κύπρο όσο και στους Αγίους Τόπους. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

1η Απριλίου 1955

456Ελένης Παπαϊωάννου

   Κάθε προσπάθεια να καταδυθεί κανείς στα άδυτα της Ιστορίας για να ανιχνεύσει τα μονοπάτια της, γίνεται πάντα με πολλά ρίσκα.

Το μεγαλύτερο ίσως είναι η προσωπική ματιά με την οποία αντιμετωπίζουμε τα ιστορικά γεγονότα και που είναι δύσκολο – ή σχεδόν αδύνατο – να την απομονώσουμε.

Και όσο πιο κοντινά σε μας είναι τα ιστορικά γεγονότα τόσο πιο πολύ και άθελά μας ο υποκειμενισμός παρεισφρύει στης ιστορίας το ανάγνωσμα. Ο αγώνας της Ε.Ο.Κ.Α. απέχει από μας κάποιες στιγμές, απειροελάχιστες μπροστά στον αδηφάγο χρόνο.

Οι απόψεις που εκφράστηκαν και εκφράζονται για τα συμβάντα, την αξία του αγώνα, το αν έπρεπε ή όχι να γίνει, το αν πέτυχε ή όχι το στόχο του είναι πολλές και θα παραμείνουν μέχρι που η Ιστορία αμείλικτα θα πει τον τελευταίο της λόγο. Αυτό που εμείς οφείλουμε να κάνουμε είναι να προσπαθήσουμε να δούμε, όχι τόσο τα γεγονότα που είναι λίγο έως πολύ γνωστά, αλλά το τι βρίσκεται πέραν από αυτά: τους πόθους και τα όνειρα, τις θυσίες και τα δάκρυα, τη ζωή και το θάνατο που κρύβονται πίσω απ’ αυτό που με την ξύλινη φιλολογική γλώσσα ονομάσαμε «έπος 55-59». Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Αναρτήθηκε στις Ιστορία. Leave a Comment »

Εγώ είμαι Θεόφιλος (Θεόδωρος Κολοκοτρώνης)

KolokotronisΌταν ιδρύθηκε το Ελληνικό Κράτος, μετά την επανάσταση του 1821, οἱ μεγάλες δυνάμεις της εποχής προσπαθούσαν η κάθε μία για λογαριασμό της να επηρεάσουν τους πολιτικούς.

Έτσι δεν ήταν σπάνιο ν’ αἀκούει κανείς πως ο τάδε πολιτικός είναι ρωσόφιλος, ο δείνα αγγλόφιλος κ.ο.κ., ανάλογα με τη θέση που έπαιρνε και ποια από τις μεγάλες δυνάμεις πίστευε πὼς θα βοηθούσε περισσότερο και καλύτερα το νεοσύστατο κράτος.

Κάποτε λοιπόν ρώτησαν και το θρυλικό γέρο τοῦ Μωριά, το Θεόδωρο Κολοκοτρώνη: Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Στυλιανός Λένας: Ο Μαχητής της Ελευθερίας της Κύπρου (28 Μαρτίου 1957)

8800 Την Πέμπτη 28 Μαρτίου 2013, στις 4:00 μ.μ., τελέστηκε Τρισάγιο στα Φυλακισμένα Μνήματα, από τον Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Μεσαορίας κ. Γρηγόριο, εις μνήμην του ήρωα του Απελευθερωτικού Αγώνα της Ε.Ο.Κ.Α. 1955-59, Στυλιανού Λένα.

Μεταξύ άλλων κατά την ακολουθία του Τρισαγίου παρέστησαν και κατέθεσαν στεφάνι εκ μέρους της Α. Μ. του Αρχιεπισκόπου Κύπρου κ. κ. Χρυσοστόμου, ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Μεσαορίας, ο Πρέσβης της Ελλάδος κ. Βασίλης Παπαϊωάννου, η αδελφή του ήρωα και άλλοι συγγενείς, εκπρόσωπος του Δήμου Λευκωσίας, εκπρόσωποι κομμάτων κ. ά.

Η σεμνή τελετή ολοκληρώθηκε με τον Εθνικό Ύμνο.

***

Ιστορικά στοιχεία για τον ήρωα Στυλιανό Λένα

Ο θρυλικός Στυλιανός Λένας γεννήθηκε στο χωριό Χανδριά της Λεμεσού, στις 20 Ιουλίου του 1931. Φοίτησε στο Δημοτικό Σχολείο του χωριού του και στη συνέχεια εγκαταστάθηκε στη Λευκωσία, όπου εργάσθηκε ως σιδηρουργός. Λόγω της βαθιάς του χριστιανικής πίστης, γίνεται στέλεχος της ΟΧΕΝ, και δίνει πρόθυμα τον όρκο της ΕΟΚΑ ενώπιον Θεού και ανθρώπων. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

«Αξίες, ιδανικά, όνειρα… άυλα αγαθά, μη μετρήσιμα και όμως τόσο πολύτιμα»

paisidou-1024x767Συνέντευξη με τη  Δρ. Μελίνα Παϊσίδου,  Επίκουρη Kαθηγήτρια Βυζαντινής Αρχαιολογίας Α.Π.Θ.

Αβέβαιη παραμένει ακόμα η τύχη της Λεωφόρου της Βυζαντινής Θεσσαλονίκης που αποκαλύφθηκε στον σταθμό «Βενιζέλου» του μετρό, παρά την ολοένα αυξανόμενη ανταπόκριση του κοινού στη διεθνή έκκληση, μέσω διαδικτύου ttp://www.avaaz.org/en/petition/Breaking_the_heart_of_Thessaloniki_through_time_Save_citys_byzantine_center_the_citys_memory_and_identity/?cBAIgeb),  για συγκέντρωση υπογραφών, που έχει ξεκινήσει ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων, και παρά τη θετική στάση επίσημων φορέων για τη διατήρησή της στον φυσικό της χώρο. Ιδιαίτερης σημασίας, αλλά όχι καθοριστική για το μέλλον των ευρημάτων, κρίνεται αφενός η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Θεσσαλονίκης που τάχθηκε υπέρ της διατήρησής τους κατά χώραν αλλά και η προσπάθεια του Πρύτανη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (Α.Π.Θ.) Ιωάννη Μυλόπουλου να συγκροτήσει επιστημονικές επιτροπές για την εξεύρεση της πιο κατάλληλης λύσης που να ενισχύει τον πολιτισμό και να αναδεικνύει την ιστορία της πόλης. Στην ενημέρωση των τοπικών αρχών αλλά και των Θεσσαλονικέων συνέβαλαν ειδικοί επιστήμονες που παρουσίασαν τις απόψεις τους σε ειδική ημερίδα που διοργανώθηκε πρόσφατα στο Δημαρχιακό Μέγαρο.

Ανάμεσά τους και η Βυζαντινολόγος κ. Μελίνα Παϊσίδου, η οποία από την πρώτη στιγμή υποστήριξε την επί τόπου ανάδειξη της Λεωφόρου. Τόσο το επιστημονικό της υπόβαθρο όσο και η εμπειρία της από τις ανασκαφές του μετρό, στους χώρους αρμοδιότητας των Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, τις οποίες διηύθυνε -πριν τον διορισμό της στο πανεπιστήμιο- δίδουν ιδιαίτερη βαρύτητα στις απόψεις της για το σημαντικό αυτό ζήτημα, τις οποίες δέχτηκε να μοιραστεί μαζί μας.

-Κυρία Παϊσίδου, διδάσκετε στους φοιτητές σας τη Μνημειακή Τοπογραφία της Βυζαντινής Θεσσαλονίκης. Το αρχιτεκτονικό σύνολο που αποκαλύφθηκε στον σταθμό «Βενιζέλου» του Μετρό πόσο συμπληρώνει τις αποσπασματικές γνώσεις μας για την οικιστική ιστορία της πόλης; Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Ζωγραφικοί πίνακες από ιστορικά γεγονότα της Ελληνικής Επανάστασης.

cf84ceb1-ceb5cf81ceb5ceafcf80ceb9ceb1-cf84cebfcf85-cebcceb5cf83cebfcebbcebfceb3ceb3ceb9cebfcf85-des-beaux-arts

Τα ερείπια του Μεσολογγίου – Ευγένιος Ντελακρουά

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Θεόδωρο Κολοκοτρώνη

012951Υποκλινόμαστε σήμερα και προσκυνούμε και ασπαζόμαστε ταπεινά τον Θοδωράκη Κολοκοτρώνη, τον ελευθερωτή των Ελλήνων, που στις 4 Φεβρουαρίου του 1843 εκοιμήθη χριστιανικώς και ορθοδόξως ως Έλλην, ως ένας Γέρων ασκητής της ορθοδόξου παραδόσεως, αυτός ο φιλάνθρωπος και στοργικός και φιλόθεος στρατηγός.

Υποκλινόμαστε και ασπαζόμαστε τον Θοδωράκη Κολοκοτρώνη.

Αυτή τη μεγάλη μορφή του Γένους και του έθνους ημών. Την κορυφαία και αγιασμένη, προ πολλού, μορφή της Εκκλησίας και της πατρίδος και της ιστορίας και της ζωής μας.
Με τη μορφή του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη μεγαλώσαμε όλοι οι Έλληνες. Δεκάδες χρόνια. Μέχρι σήμερα. Με το ηρωικό του μεγαλείο.

Με το φως του που άστραπτε, κατά τρόπο Αναστάσιμο. Με την απαστράπτουσα φουστανέλα του. Και με την παράξενη περικεφαλαία του. Με αυτό το φως του μεγαλώσαμε. Έτσι νιώθαμε όλα τα βουνά και τα λαγκάδια να λάμπουν στο πέρασμά του, καθώς τον παρακολουθούσαμε, αυτόν τον μυθικό ήρωα, να λάμπει ολόκληρος μέσα στο φως, μαζί με την κλεφτουριά που τον συνόδευε.

Γιατί ο Θοδωράκης ήταν πάντοτε μέσα στο φως. Και έκτοτε παραμένει ολόκληρος μέσα στο φως. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Αναρτήθηκε στις Εθνικά, Ιστορία. Ετικέτες: . Leave a Comment »

Η σωτήρια δράση του επαναστατημένου ελληνικού στόλου στην καταστροφή των Κυδωνιών από τους Τούρκους το 1821

o χάρτης δια χειρός Φ. Κόντογλου (1)Πρόλογος – Οι Κυδωνιές στις αρχές του 19ου Αιώνα

Στο ψηφιδωτό των χριστιανικών κοινοτήτων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας οι Κυδωνιές (Αϊβαλί) κατείχαν μια περίοπτη θέση. Και αυτό γιατί ήταν από τις ελάχιστες πόλεις της Μικράς Ασίας που δεν είχε σχεδόν καθόλου μουσουλμάνους κατοίκους.

Οι Κυδωνιές ιδρύθηκαν στο τέλος του 16ου ή στις αρχές του 17ου αιώνα από κατοίκους της Λέσβου, οι οποίοι εγκατέλειψαν την πατρίδα τους αναζητώντας προστασία από τις επιδρομές των πειρατών αλλά και καλύτερους όρους διαβίωσης. Είναι άγνωστο πόσοι ήταν οι άποικοι, όταν δημιουργήθηκε ο πρώτος οικισμός· η ανάπτυξη όμως της πόλης υπήρξε ραγδαία και από τα μέσα του 18ου αιώνα διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην οικονομική και  πνευματική ζωή της περιοχής.

Το 1773, κατά την επικρατέστερη άποψη, ο Σουλτάνος παραχώρησε ειδικά προνόμια στην Μικρασιατική πόλη, χάρις τον κληρικό Ιωάννη Δημητρακέλλη, γνωστό και ως Οικονόμο (από το εκκλησιαστικό αξίωμα του) και τον δραγουμάνο του στόλου Νικολάου Μαυρογένη (1770-1786). Σύμφωνα με τα προνόμια αυτά ο Σουλτάνος αναγνώριζε τις Κυδωνιές ως καθαρά χριστιανική κοινότητα, ενώ και η φορολογία που επιβαλλόταν ήταν περιορισμένη, σε σχέση με την σκληρή φορολογία που πλήρωναν οι χριστιανικές κοινότητες. Ουσιαστικά η Τουρκική εξουσία αντιπροσωπευόταν μόνο από τον καδή και τον βοεβόδα οι οποίοι διορίζονταν με την συγκατάθεση της κοινότητας και μισθοδοτούνταν από αυτήν. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Αναρτήθηκε στις Ιστορία. Leave a Comment »

Κριμαία· η αδελφή της Κύπρου στη Μαύρη Θάλασσα

N_611.previewΚυριάκου Κοφτερού,

Επιθεωρητή Πλοίων – Τμήμα Εμπορικής Ναυτιλίας

  

Η χερσόνησος της Κριμαίας βρίσκεται στη Μαύρη Θάλασσα. Πολιτικά είναι αυτόνομη Δημοκρατία και υπάγεται στην Ουκρανία. Αν και γνωστή για τα παραλιακά της θέρετρα με μεσογειακό κλίμα, τα τελευταία χρόνια αποκτά όλο και μεγαλύτερη σημασία για τον πολιτιστικό της πλούτο και σαν χώρα επιχειρήσεων και επενδύσεων.

Κατοικείται από Ουκρανούς και Ρώσους, τη μειονότητα των Τατάρων (μουσουλμάνοι) και σε μικρότερα ποσοστά Ελλήνων, Αρμενίων και Εβραίων. Ξεχωρίζει για τις φυσικές της ομορφιές στα παράλια και την ενδοχώρα και την εκπληκτικά πλούσια Ιστορία της που αποτυπώνεται σε αναρίθμητα μνημεία διαφόρων πολιτισμών που πέρασαν από τα εδάφη της.

Η ύπαρξη Ελλήνων στην Κριμαία χάνεται στα μυθικά χρόνια που ήταν γνωστή σαν Ταυρίδα και συνεχίζεται ασταμάτητα σε όλες τις ιστορικές περιόδους ως σήμερα. Έζησαν τη ρωμαϊκή και βυζαντινή εποχή, την ταταρική και οθωμανική κατοχή, ως τα χρόνια της Μεγάλης Αικατερίνης, οπότε ο ελληνικός πληθυσμός μετακινήθηκε στην Αζοφική θάλασσα όπου ίδρυσαν τη Μαριούπολη και τις γύρω κοινότητες (σήμερα οι ελληνικής καταγωγής Ουκρανοί υπολογίζονται σε 250.000). Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Η συμμετοχή των Κυπρίων στον Αγώνα του 1821

Ο Κύπριος αγωνιστής του 1821, αρχιμανδρίτης Θεόφιλος Θησέας.

Ο Κύπριος αγωνιστής του 1821, αρχιμανδρίτης Θεόφιλος Θησέας.


Μετά από χρόνια μελέτης της κυπριακής Ιστορίας μέσα από βοηθήματα και γνωστές, αλλά και άγνωστες πηγές, εντοπίστηκε ένα κενό. Αυτό δηλαδή, που αφορά μια δυναμική σχέση Ελλάδας – Κύπρου. Μια σχέση που ταυτόχρονα εντάσσεται στα πλαίσια της Ιστορίας του Ελληνικού Έθνους, αλλά και δυναμικά συσχετίζει Ελλάδα και Κύπρο, άσχετα με την ξεχωριστή κρατική τους οντότητα. Δυστυχώς ελάχιστα μόνο έργα θα βρει ο αναγνώστης αναδιφώντας στη βιβλιογραφία που αφορά την καθολική θεώρηση της κυπριακής Ιστορίας, με αναφορές στην έμπρακτη συμμετοχή των Κυπρίων στους εθνικούς αγώνες.
Με ερέθισμα τα πιο πάνω ξεκίνησα μια διαδικασία συλλογής υλικού στο οποίο, όπως διαπιστώνω, διαφαίνεται αλλά και δικαιώνεται ξεκάθαρα η προσφορά των Κυπρίων προς το μητροπολιτικό κορμό. Θα τολμούσα να εκφράσω την άποψη ότι στους Έλληνες της περιφέρειας ανήκει η πατρότητα του σημερινού ελληνικού κράτους.
Το υλικό για την παρούσα μελέτη αντλείται από τη βιβλιογραφία και το αρχειακό υλικό. Έγινε έρευνα στα Γενικά Αρχεία του Κράτους, στο Ιστορικό Αρχείο του υπουργείου Εξωτερικών της Ελλάδας, στο Αρχείο Αγώνος της Εθνικής Βιβλιοθήκης, στο Αρχείο της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κύπρου, και αλλού, με ενδιαφέρουσα αποτελέσματα. Εδώ παραθέτουμε πολύ λίγα στοιχεία, ικανά όμως να βοηθήσουν τον αναγνώστη να διαμορφώσει άποψη. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Ιωάννης Καποδίστριας-1ος Κυβερνήτης της Ελλάδος

mime-attachment

Η Ιστορία των Εικόνων από τις Απαρχές της Εικονογραφίας έως σήμερα

images (2)του Κλεάνθη Δ. Δούκα,αρχαιολόγου του ΥΠΟΤ

  

Στη Βυζαντινή Περίοδο, με τον όρο εικόνες ονομαζόταν κάθε θρησκευτική απεικόνιση, με οποιαδήποτε τεχνική και αν είχε γίνει, δηλαδή ψηφιδωτά, τοιχογραφίες, φορητές εικόνες, μικρογραφίες, σμάλτα κ.λπ. Σήμερα, όμως, χρησιμοποιούμε τον όρο αυτό για απεικόνιση ιερού προσώπου ή θέματος σε ξύλινη κυρίως επιφάνεια.

Στη διάρκεια των είκοσι αιώνων του χριστιανικού βίου, χρησιμοποιήθηκε ποικίλο υλικό κατασκευής τους ανάλογα με τις οικονομικές δυνατότητες του αφιερωτή ή την ειδίκευση και προτίμηση του κατασκευαστή. Έτσι, εκτός του ξύλου, ζωγραφίστηκαν, επίσης, εικόνες πάνω σε ύφασμα (μουσαμά) ή ύστερα από γυψάρισμα, που στρωνόταν στην ξύλινη επιφάνεια ή σε μέταλλο, σε δέρμα, σπανιότερα σε ελεφαντοστό και σε μάρμαρο. Ο πληρέστερος όρος είναι φορητές εικόνες και οι ζωγράφοι που τις ζωγραφίζουν ονομάζονται εικονογράφοι.

Είναι ευνόητο ότι οι εικόνες χρησιμοποιήθηκαν, και ως σήμερα χρησιμοποιούνται ως λατρευτικά αντικείμενα, και γι’ αυτό τοποθετούνται στα προακυνητάρια, στα εικονοστάσια, κρεμιούνται στους τοίχους, στους πεσσούς και τους κίονες, για να προσεύχονται μπροστά τους αλλά και να τις ασπάζονται οι πιστοί. Επίσης, πολλές εικόνες αναρτώνται σε δημόσιους χώρους και οι ιστορικές, θαυματουργές και εφέστιες, ύστερα από προσκύνηση, περιφέρονται στις λιτανείες κατά την ημέρα της εορτής του εικονιζόμενου αγίου προσώπου. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Η στυγνή τουρκοκρατία στην Κρήτη· Η περίοδος του Χατζη-Οσμάν Πασά

untitled

Εμμανουήλ Σαβοϊδάκη,

Συνταξιούχου Εκπαιδευτικού

Σε προηγούμενο άρθρο είχαμε αναφερθεί σ’ αυτό που γράφει ο ιστορικός Γιάννης Μουρέλλος στο βιβλίο του «Η Ιστορία της Τουρκοκρατίας στην Κρήτη»: «Αλλοίμονο στο ελληνικό γένος αν η τυραννία που καταπίεζε τους χριστιανούς της Κρήτης, καταπίεζε και τους χριστιανούς του Μωριά, της Ρούμελης και των άλλων νησιών, θα ήταν χαμένη τελειωτικά η φυλή, όχι γιατί η ψυχική ρώμη των άλλων Ελλήνων ήταν μειωμένη, αλλά γιατί τότε θα λιγόστευαν οι παράγοντες της μεγάλης ελπίδας που γέννησαν το θαύμα της Αναστάσεως της φυλής». Και πράγματι δεν είχε άδικο γιατί κάτω από το καμτσίκι που ξεπετά στα χτυπήματα αίμα, το ναι γίνεται όχι και κάτω από την τυρρανία τα αισθήματα όσο και αν είναι ριζωμένα αλλάζουν γιατί οι ρίζες τους σαπίζουν και ο καρπός τους συρρικνώνει.

Να γιατί ήταν θαύμα ο κρητικός ηρωισμός που ξεπετάχτηκε νικητής και δημιουργός μέσα από φλόγες αιώνων και να γιατί, αν αξίζουν τιμή οι δημιουργοί της ελληνικής ελευθερίας, αξίζουν διπλή έστω – αν όχι πολλαπλή- οι ραγιάδες της Κρήτης. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Η Θεοτόκος στη Βυζαντινή Τέχνη

Theotokos vizantini texni_ Glykofilousa_του Τρύφωνος Τσομπάνη,

Λέκτορος Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ

 

Είναι ανθρωπίνως αδύνατον να προσπαθήσει κανείς, σε ένα σύντομο κείμενο ενός περιοδικού, να ασχοληθεί με το πρόσωπο της Κυρίας Θεοτόκου, για την οποία εγράφησαν πάμπολλα και σοφά, από ανθρώπους μεγάλου πνευματικού διαμετρήματος και αγίους Πατέρες της Εκκλησίας. Εδώ πολλές φορές σταματούν και τα λόγια των ποιητών: «ω Εσύ των ουρανών η Πλατυτέρα, που αγκάλιασες τα έθνη και τους λαούς των λαών και των εθνών η θεία Μητέρα, π’ όλους της γης ξεχείλισες τους ναούς».(Σικελιανός)

Το ζήτημα της εικονογραφικής απόδοσης της Θεοτόκου στη βυζαντινή ζωγραφική αναμφίβολα σημάδεψε την επιστημονική σκέψη και ζωή πολλών ειδικών υπάρχει πλουσιότατη βιβλιογραφία για το θέμα, για όσους θα ήθελαν να εγκύψουν περισσότερο.

Εδώ απλώς θα αναφέρουμε τους εικονογραφικούς τύπους που διαμόρφωσε η αγιογραφική-καλλιτεχνική παράδοση στον χώρο της ορθόδοξης Ανατολής. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Επιστολή Αλέξανδρου Υψηλάντου προς τον Αρχιεπίσκοπο Κύπρου (και μετέπειτα ιερομάρτυρα) Κυπριανό

αλ.υψ

Μακαριότατε και φιλογενέστατε δέσποτα[1].

 

Ο φιλογενέστατος κύριος Δημήτριος Ύπατρος με εβεβαίωσε περί της γενναίας συνεισφοράς, την οποίαν η υμετέρα μακαριότης υπεσχέθη προς αυτόν δια το σχολείον της Πελοποννήσου[2]. Όθεν ως γενικός έφορος του σχολείου τούτου κρίνω χρέος μου απαραίτητον να ευχαριστήσω την υμετέραν μακαριότητα και να την ειδοποιήσω ότι η έναρξις του σχολείου εγγίζει. Διά τούτο λοιπόν στέλλω εξεπίτηδες τον κύριον Αντώνιον Πελοπίδαν, άνδρα ενάρετον, φιλογενή και πάσης πίστεως άξιον, διά να βεβαιώση και διά ζώσης φωνής την οσονούπω ανέγερσιν του ιερού τούτου καταστήματος. Ας ταχύνη λοιπόν η υμετέρα μακαριότης να εμβάση τόσον της υμετέρας μακαριότητος τας συνεισφοράς, όσον και των λοιπών αυτού ομογενών, είτε χρηματικός είναι, είτε ζωοτροφίας προς τον εν Παλαιά Πάτρα της Πελοποννήσου κύριον Ιωάννην Παππά Διαμαντόπουλον, συντροφεύουσα αυτάς ή με ανθρωπόν της επίτηδες ή με τον κομιστήν του παρόντος μου.

Ών δε εύελπις, ότι η υμετέρα μακαριότης θέλει φιλοτιμηθή να δείξη την συνεισφοράν αξίαν του μεγάλου ζήλου και πατριωτισμού[3] αυτής τε και όλου της του ποιμνίου, εξικετεύω τάς μακαρίας αυτής ευχάς και μένω με βαθύσέβας

της υμετέρας μακαριότητος τέκνον ευπειθές

Αλέξανδρος Υψηλάντης. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Κύπρος-Χρονολόγιο (1955- ένοπλος αγώνας)

images (35)του Αλέκου Αγγελίδη 
από το βιβλίο “Κύπρος-Ημερολόγιο λεηλασιών και αγώνων…”

Ο στρατηγός Γρίβας, με το ψευδώνυμο «Διγενής», αποβιβάζεται τη νύχτα της 6ης Νοεμβρίου 1954 στο Χλωρακά της Πάφου με ένα μικρό πλοιάριο, το οποίο απέπλευσε από τη Ρόδο. Ο Γρίβας, φτάνοντας στην Κύπρο, κoινοποιεί, όσο πιο γρήγορα επιτρέπουν οι συνθήκες κι όσο πιο έντονα γίνεται, την οργάνωση της ΕΟΚΑ[1], της οποίας και γίνεται αρχηγός.

Η ιδέα της ίδρυσης της ΕΟΚΑ, της ένοπλης αυτής οργάνωσης για τη δυναμική δραστηριοποίηση των αγώνων των καταδυναστευόμενων Κυπρίων, ήταν απόρροια των αλλλεπάλληλων συσκέψεων που είχαν γίνει, υπό την προεδρεία του αρχιεπισκόπου Μακαρίου στην Αθήνα, το Μάρτιο του 1951. Τότε συστήθηκε επιτροπή αγώνα με τη συμμετοχή και του τότε αντισυνταγματάρχη του ελληνικού στρατού Γεωργίου Γρίβα.

Οι Κύπριοι αντιλαμβάνονταν πια, πως μόνο με ένοπλο αγώνα είναι δυνατό να αποκτήσουν την ανεξαρτησία τους και αρχίζουν να οργανώνονται στα σοβαρά και να προετοιμάζονται συστηματικά για ένοπλη δράση.

Οι Άγγλοι, όμως, αγρυπνούν κι αυτοί και παρακολουθούν από κοντά τις κινήσεις τους. Οι πληροφοριοδότες των κρατούντων δεν λείπουν φυσικά και το τουρκικό στοιχείο είναι προθυμότατο να βοηθά τους Άγγλους. Το αγγλικό ναυαρχείο γρηγορεί. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Μοναχισμός και Αγιότητα στο Βυζάντιο. Άγιος Αθανάσιος Αθωνίτης, ιδρυτής Λαύρας Αγίου Όρους

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Άγιος Αθανάσιος ο Αθωνίτης

«ΜΟΝΑΧΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΓΙΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ»

ΑΓΙΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΑΘΩΝΙΤΗΣ

ΙΔΡΥΤΗΣ ΛΑΥΡΑΣ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ

ΜΙΧΑΗΛ ΑΠ. ΖΑΦΕΙΡΗΣ ΦΟΙΤΗΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ

1. ΑΠΑΡΧΕΣ ΜΟΝΑΧΙΣΜΟΥ

Στο πρώτο κεφάλαιο θα ερευνηθεί η γέννηση ή πιο συγκεκριμένα η προέλευση του Μοναχισμού, οι τύποι του, ο ιδρυτής του αλλά και η ραγδαία εξάπλωση του στην επικράτεια της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

«Μοναχισμός και Αγιότητα στο Βυζάντιο»

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Μιχαήλ Απ. Ζαφείρης, Φοιτητής Ιστορικού και Αρχαιολογικού

Στο πρώτο κεφάλαιο θα ερευνηθεί η γέννηση ή πιο συγκεκριμένα η προέλευση του Μοναχισμού, οι τύποι του, ο ιδρυτής του αλλά και η ραγδαία εξάπλωση του στην επικράτεια της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.

Για καμία άλλη άποψη της Βυζαντινής ζωής δεν υπάρχουν τόσο άφθονα στοιχεία όσο για τον μοναχισμό. Υπάρχουν εκατοντάδες βιογραφίες μοναχών οσίων, αναρίθμητους διαλογισμούς, επιστολές, κηρύγματα, προτροπές και απολογίες που αφορούν την μοναχική ιδιότητα. Ένα πράγμα πρέπει να ειπωθεί από την αρχή.

O μοναχισμός ήταν ένα κίνημα λαϊκών και όχι κληρικών. ‘Ίσως εξελίχθηκε από ορισμένες χριστιανικές ομάδες που ζούσαν μια ιδιαίτερη και αφοσιωμένη ζωή χωρίς ωστόσο να αποσύρονται από τον κόσμο. Τέτοιοι άνθρωποι ήταν γνωστοί ως Σπουδαίοι ή Φιλόπονοι ενώ στις συριακές επαρχίες ονομάζονταν «οι Γιοί της Επαγγελίας» και είχαν κάποια μορφή οργάνωσης. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Διαδικτυακό ταξίδι στον κόσμο του Βυζαντίου

CF017A4A7E65DBC7FA6C3AD32F6C89C6Ένα ηλεκτρονικό ταξίδι στον άγνωστο κόσμο του Βυζαντίου θα έχουν πλέον την ευκαιρία να πραγματοποιούν οι ενδιαφερόμενοι γι΄ αυτή την σπουδαία, αν και εν πολλοίς σκοτεινή ιστορική περίοδο μέσα από την νέα ηλεκτρονική πλατφόρμα του Ευρωπαϊκού Κέντρου Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων (ΕΚΒΜΜ).

Το νέο πόρταλ, που ολοκληρώθηκε πρόσφατα θα παρουσιαστεί μάλιστα σε ημερίδα με τίτλο «Εξερευνώντας τον κόσμο του Βυζαντίου» που διοργανώνεται την Τρίτη 19 Μαρτίου στο υπουργείο Πολιτισμού.

Τέσσερις πολύ ενδιαφέρουσες για τους χρήστες υπηρεσίες προσφέρει το πόρταλ «Εξερευνώντας τον κόσμο του Βυζαντίου» και συγκεκριμένα:

-Τρεις ταξιδιωτικές διαδρομές σε βυζαντινές πόλεις (σταθμούς) με τον «επισκέπτη» να προσλαμβάνει όλες τις απαραίτητες πληροφορίες (γεωγραφικές, ιστορικές,καλλιτεχνικές, αρχαιολογικές) για τα βυζαντινά μνημεία κάθε τόπου με τη χρήση πολύμορφου υλικού (εικόνα, βίντεο, σχέδια, ψηφιακά πανοράματα). Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Θρησκείες και Πολιτική στη Νεωτερικότητα [2]

World religions

Ειρήνη Αρτέμη

Στο προοίμιο της Βυζαντινής εποχής το διάταγμα των Μεδιολάνων το 313 αποτέλεσε την αρχή της στενής συνεργασίας-σύζευξης του Χριστιανισμού με την Πολιτεία. Επιπλέον, μελετώντας τα ιστορικά κείμενα της εποχής, είναι εύκολο κανείς να διαπιστώσει πόσο η Πολιτεία στήριξε τη Χριστιανική θρησκεία αλλά και το αντίστροφο.  Το Βυζάντιο θεωρείται κατεξοχήν η πρώτη Χριστιανική Αυτοκρατορία. Μόνο την περίοδο του Ιουλιανού του Παραβάτη και την περίοδο της εικονομαχίας, η πολιτική εξουσία βρίσκεται μέσα σε ένα ανταγωνισμό με το Χριστιανισμό, με σκοπό να τον παραγκωνίσει ολοκληρωτικά. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Η Αχειροποίητος και οι πρόσφυγες

4852860880_ddba30241f_b

Στα πλαίσια των φετινών εορτασμών για τα εκατοντάχρονα της Θεσσαλονίκης από την απελευθέρωση του 1912, προβάλλονται θέματα σχετικά με τον ιστορικό πολιτισμό της πόλης. Σημαντική θέση σε αυτά κατέχουν και τα βυζαντινά μνημεία που διαφύλαξαν την αρχιτεκτονική ιδιοπροσωπεία της πόλης για πολλούς αιώνες. Το βλέμμα μας στράφηκε στο ναός της Αχειροποιήτου. Ένας ναός που η ιστορία του αγγίζει τον 5ο αι και διαφυλάσει την θαυματουργή αχειροποίητο εικόνα της Θεοτόκου δεομένης. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Τα Δωδεκάνησα στην Ελλάδα

J9jlu
Της Φωτεινής Τομαή-Κωνσταντοπούλου Ιστορικού, Προϊσταμένης της Υπηρεσίας Διπλωματικού & Ιστορικού Αρχείου του Υπουργείου των Εξωτερικών 
Με τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και τη νίκη των Συμμάχων σε βάρος των δυνάμεων του άξονα, η μικρή Ελλάδα με τη μεγαλειώδη αντίσταση, που έκανε το πρόσωπο-σύμβολο της νίκης Winston Churchill ν’ αναφωνήσει τη μνημειώδη φράση «πολέμησαν ως ήρωες, πολέμησαν ως Έλληνες!», μετρούσε απώλειες παντός είδους: σε άμαχο πληθυσμό, σε νεκρούς στα μέτωπα, σε φυσικό πλούτο και εγκαταστάσεις κοινής ωφέλειας.

Μόνη ελπίδα από τη μοιρασιά της λείας του πολέμου δεν φαινόταν άλλη -όπως και έγινε- από την εκπλήρωση του αιώνιου πόθου των Δωδεκανησίων για την Ένωση των νήσων τους με τη Μητέρα Ελλάδα. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Αναρτήθηκε στις Ιστορία. Ετικέτες: . Leave a Comment »

Επισκοπές της Αρχιεπισκοπής Μύρων

E0095CFB64199B3Τα Μύρα κάποτε είχαν 33 Επισκοπές, ενώ πολλές φορές υπερέβησαν αυτόν τον αριθμό και οι οποίες είναι οι εξής: Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »