Η οσία Φιλοθέη του Άρτζες, μιμήτρια του βίου του οσίου Αμούν του Νιτριώτου

sf-filofteia-10-buc-764x1024

Ομότιμος Καθηγητής Θεολογικής Σχολής Αθηνών Δημήτριος Γόνης

Εκτός από την οσία Φιλοθέη την Αθηναία, που τιμάται από την Εκκλησία της Ελλάδος, υπάρχει και μια άλλη ομώνυμη αγία, η οποία τιμάται κυρίως από τους ορθόδοξους πιστούς της Ρουμανίας, αλλά και από σλαβικούς λαούς, κατεξοχήν από τους Βουλγάρους. Αν και η οσία Φιλοθέη υπήρξε μια αγία που έζησε και έδρασε στη βυζαντινή Μικρά Ασία, συγκεκριμένα στον Πολύβοτο της Παμφυλίας, ήταν μέχρι πρόσφατα άγνωστη στους ορθόδοξους πιστούς της Ελλάδος[1] και κατά συνέπειαν η τιμή της απουσιάζει από τη λειτουργική ζωή της Εκκλησίας. Το πράγμα είναι αξιοπερίεργο, αλλά έχει την εξήγησή του. Η οσία Φιλοθέη του Άρτζες ανήκει στην κατηγορία εκείνη των αγίων, τα λείψανα των οποίων, σε δεινούς καιρούς, πήραν το δρόμο της ξενιτειάς. Οι συνεχείς επιδρομές των Τούρκων στο εσωτερικό της Μικράς Ασίας υποχρέωσαν τους κατοίκους του Πολυβότου να μετακινηθούν και να μεταφέρουν το λείψανό της στην Ανατολική Θράκη. Οι Βούλγαροι, εκμεταλλευόμενοι την πτώση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας στο ζυγό των Σταυροφόρων της Δ΄ Σταυροφορίας (1204), μετέφεραν ως λεία των επιδρομών τους από τη Θράκη το λείψανο της οσίας στην πρωτεύουσα του λεγόμενου Β΄ Βουλγαρικού Κράτους (1186-1393) Τύρνοβο. Μετά την Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Ο Γέροντας Σωφρόνιος για τον Πρωτομάρτυρα Στέφανο

protomartus stefanos

Ζώμεν επί της γης και δεν βλέπομεν τον Θεόν, ουδέ δυνάμεθα να ίδωμεν Αυτόν. Αλλ’ εάν το Πνεύμα το Άγιον έλθη εις την ψυχήν, τότε θα ίδωμεν τον Θεόν, ως είδεν Αυτόν ο Πρωτομάρτυς Στέφανος. Η ψυχή και ο νους Πνεύματι Αγίω αναγνωρίζουν αμέσως ότι Αυτός είναι ο Κύριος. Ούτως ο Άγιος Συμεών ο Θεοδόχος Πνεύματι Αγίω ανεγνώρισεν εις το μικρόν βρέφος τον Κύριον, και ο Άγιος Ιωάννης ο Βαπτιστής δια Πνεύματος Αγίου ωσαύτως εγνώρισε τον Κύριον και υπέδειξεν Αυτόν εις τον λαόν. Άνευ δε Πνεύματος Αγίου ουδείς δύναται να γνωρίση τον Θεόν, και πόσον πολύ αγαπά ημάς. Έστω και αν αναγινώσκωμεν ότι ηγάπησεν ημάς και έπαθεν εξ αγάπης προς ημάς, όμως περί τούτου σκεπτόμεθα μόνον δια του νοός, αλλά δεν εννοούμεν δια της ψυχής, ως πρέπει, την αγάπην του Χριστού. Όταν όμως το Πνεύμα το Άγιον διδάξη ημάς, τότε εναργώς και αισθητώς γνωρίζομεν την αγάπην και γινόμεθα όμοιοι προς τον Κύριον… Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Μικρό αφιέρωμα στην Μονή Κωνσταμονίτου


moni-kostamonitou-01Εισαγωγικά

Εχει γραφτεί ότι το Άγιον Όρος είναι ένας τόπος μυστηρίου, που μιλάει πολύ έντονα η σιωπή,δηλ. αυτή η ίδια η αιωνιότης, αφού η σιωπή είναι η γλώσσα του μέλλοντος αιώνος. Διαβάζουμε στο Γεροντικό : «Ο Αρχιεπίσκοπος Θεόφιλος πήγε κάποτε στην σκήτη. Συνάχθηκαν όλοι οι αδελφοί και λέγουν στον αββά Παμβώ : Πες ένα λόγο στον Δεσπότη για να ωφεληθεί. Τους αποκρίνεται ο γέρων : «Αν δεν ωφελείται με την σιωπή μου, ούτε με τον λόγο μου πρόκειται να ωφεληθεί». Στο Άγιον Όρος πρέπει να πας με την πρόθεση να ωφεληθείς με την σιωπή. Αν ξέρεις να διδάσκεσαι έτσι, τότε όλα θα σου μιλήσουν. Οι σιωπηλές μορφές των μοναχών τα κατανυκτικά μοναστήρια, η φύση και τα άψυχα αντικείμενα θα σου πουν πολλές ιστορίες και θα σου μεταγγίσουν υπέροχες διδασκαλίες. Μ’ αυτό τον τρόπο ολόκληρο το Άγιον Όρος διαλέγεται «εν σιωπή». Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Ο Άγιος Ιωάννης της Κροστάνδης (19/10/1829 – 20/12/1908)

AgiosIoannisKrostandi02

Ο Ιβάν Ίλιτς Σέρκιεφ γεννήθηκε στις 19 Οκτωβρίου 1829 στη Σούρα, μικρό χωριό στην επαρχία του Αρχαγγέλου, στο Ρωσικό Άπω Βορρά, από γονείς φτωχούς. Ο πατέρας του ήταν νεωκόρος και του εμφύσησε την αγάπη για την Εκκλησία, τις Ακολουθίες και την προσευχή˙ τον δίδαξε επίσης να μη ζητά καταφύγιο και παρηγοριά για τις δοκιμασίες του παρά μόνον στον Θεό. Στο σχολείο, ο μικρός Ιβάν δυσκολευόταν πολύ να μάθει γράμματα˙ ο Θεός όμως άκουσε τις παρακλήσεις του και εν μια νυκτή τον απάλλαξε από την νωθρότητα του πνεύματος˙ ο Ιωάννης έγινε τόσο λαμπρός μαθητής ώστε κέρδισε υποτροφία για να συνεχίσει τις σπουδές του στην Θεολογική Σχολή της Αγίας Πετρούπολης. Ως σπουδαστής, ενδιαφερόταν για όλες τις επιστήμες, μελετούσε πολύ, αλλά αναζητούσε πανω άπ’ όλα την προσευχή και την δοξολογία του Κυρίου σε μοναχικούς περιπάτους στη φύση. Όταν πέθανε ο πατέρας του ο Ιωάννης αναγκάστηκε παράλληλα με τις σπουδές του να εργάζεται ως γραμματέας, ώστε να συμβάλλει στις ανάγκες της οικογένειάς του. Δοκιμάστηκε σκληρά από κάθε λογής δεινά και από τον πειρασμό της αποθάρρυνσης και αγωνιζόταν διαρκώς προσερχόμενος, ζητώντας από τον Θεό την χάρη της πίστέως και της χαράς.  Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Τιμωρεί ο Θεός;

images
Γράφει ο πατήρ Βασίλειος Καλλιακμάνης
α) Λέμε συχνά στην καθημερινή ζωή, όταν προκύπτει ένα πρόβλημα υγείας ή ένα ατυχές γεγονός ή μια στενοχώρια, ότι ο Θεός μας τιμωρεί. Την τιμωρία αυτή τη συνδέουμε με κάποιο αμάρτημα. Η εν λόγω αντίληψη έχει εδραιωθεί στη λαϊκή θρησκευτικότητα και σχετίζεται με την ποιότητα της πίστης μας. Δηλαδή, σε ποιον Θεό και πώς πιστεύουμε. Διότι πράγματι στην Παλαιά Διαθήκη απαντούν πολλές περιπτώσεις όπου οι άνθρωποι τιμωρούνται για την παράβαση του θελήματός Του. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Οι Άγιοι Νικόλαος, Αθανάσιος και Αντώνιος οι νέοι Κτίτορες της Μονής Βατοπαιδίου (10ος-11ος αι.)

oi-ktitores-tis-imm-vatopaidiou-01

Οι Κτίτορες της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου Όσιοι Νικόλαος, Αντώνιος και Αθανάσιος.καθώς και ο Όσιος Σάββας ο Βηματάρης εξάγουν την εικόνα της Παναγίας Βηματάρισσας από το πηγάδι. Παράσταση σε σύγχρονη χρυσοκέντητη ποδέα.

Κατά ιερά παράδοση κτίτορες της ιεράς μονής Βατοπαιδίου θεωρούνται οι από την Αδριανούπολη ευγενείς άρχοντες Αθανάσιος, Νικόλαος και Αντώνιος. Αυτοί ήλθαν στα μέσα του 10ου αιώνος, ενώ κτιζόταν η ιερά μονή Μεγίστης Λαύρας, πλησίον του κτίτορός της οσίου Αθανασίου του Αθωνίτου, ο οποίος και διατύπωσε το τυπικό της νέας μονής, και υπακούοντας στην προτροπή του μεγάλου οσίου «επανίδρυσαν» και ανοικοδόμησαν την ερημωθείσα από τους πειρατές ιερά μονή Βατοπαιδίου. Οι τρεις όσιοι παρουσιάζονται ως πλούσιοι, ως αδελφοί, ως μοναχοί και ως κτίτορες.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Η Αγία Θεοφανώ η βασίλισσα – 16 Δεκεμβρίου

Η αγία Θεοφανώ η βασίλισσα. Μηνολόγιον Βασιλείου Β΄, φ. 249.

Σήμερα η Εκκλησία μας τιμά την μνήμη της Αγίας και θαυματουργής Θεοφανούς. Ήταν σύζυγος του βασιλιά Λέοντα του επονομαζόμενου σοφού. Η Θεοφανώ, καταγόταν από επιφανή οικογένεια της Ανατολής, και κατοικούσε στην Κωνσταντινούπολη. Αναδείχθηκε βασίλισσα και παρ’ όλο τα μεγαλεία και τον πλούτο που την πλαισίωνε, Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »