Προς τους νέους, πώς να ωφελούνται από τα ελληνικά γράμματα

Agios-Vasileios-

Άγιος Βασίλειος ο Μέγας

Μιλάει η πείρα ενός Αγίου

Πολλοί λόγοι, αγαπητά μου παιδιά, με κάνουν να σας δώσω αυτές τις συμβουλές. Πιστεύω ότι είναι οι καλύτερες και θα σας ωφελήσουν, αν τις κάνετε κτήμα σας. Αν, λοιπόν, δεχθείτε με προθυμία τα λόγια μου, θα ανήκετε στη δεύτερη κατηγορία εκείνων που επαινεί ο αρχαίος ποιητής Ησίοδος, γράφοντας ότι είναι άριστος άνθρωπος όποιος μονάχος του ξεχωρίζει το σωστό κι είναι καλός άνθρωπος όποιος συμμορφώνεται με τις σωστές υποδείξεις. Ενώ όποιον δεν είναι ικανός να το κάνει αυτό, τον χαρακτηρίζει σαν άνθρωπο άχρηστο. Και μην απορήσετε που έρχομαι να προσθέσω κάτι δικό μου σε όσα διαβάζετε από τους αρχαίους στα σχολεία σας και μάλιστα να σας πω ότι αυτό το δικό μου είναι ωφελιμότερο από όσα εκείνοι σας διδάσκουν. Ακριβώς αυτό είναι το νόημα της συμβουλής μου: δεν πρέπει να παραδώσετε στους αρχαίους συγγράφεις το τιμόνι του νου σας, για να σας πάνε όπου αυτοί θέλουν. Δεν πρέπει να τους ακολουθείτε σε όλα. Πρέπει να πάρετε απ’ αυτούς ό,τι είναι χρήσιμο και να μη δώσετε προσοχή στα υπόλοιπα. Έρχομαι, λοιπόν, αμέσως να σας υποδείξω ποιά είναι τα άχρηστα μέσα στα συγγράμματά τους και πώς να ξεχωρίζετε τα πρώτα από τα δεύτερα. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Μεγαλειότατε νικηθήκαμε· ο Βασίλειος είναι Μέγας

Agios-VasiliosΜέχρι τότε η ορθοδοξία της Καππαδοκίας έμοιαζε λίγο πολύ με νησίδα στην Ανατολή. Ο Ουάλης απέλυσε τους ασκούς της αιρέσεως παντού. Συνδυασμένες η βία και η πονηριά του έδωσαν αποτελέσματα μεθυστικά. Σάρωσε την Ορθοδοξία και έσφιγγε τώρα σαν τανάλια την Καισάρεια.  Είναι αλήθεια πως οι Καππαδόκες δεν είχαν γνωρίσει καλά τη βάναυση σκληρότητα του Ουάλη. Άκουγαν ό,τι συνέβαινε αλλού. Τους κοβόταν το αίμα.

Τα διάφορα κέντρα της αυτοκρατορίας υποτάχθηκαν πράγματι στην πολιτική του αρειανόφρονα. Μα τούτο έγινε γιατί διώχθηκαν οι ορθόδοξοι, δημεύθηκαν οι περιουσίες τους, εξαναγκάσθηκαν, πιέσθηκαν με βίαια μέσα. Και όσοι αντιστέκονταν Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Το θαύμα του Αγίου Παντελεήμονα και ο ασεβής γιατρός!

Από το βιβλίο-΄»Σταχυολογήματα από την θαυμαστή ζωή του π.Ευαγγέλου Χαλκίδη εφημέριου Αγ.Βασιλείου Λαγκαδά΄΄εκδόσεις «Ορθόδοξος Κυψέλη»

Ή πρεσβυτέρα είχε όγκο στο στήθος καί εγχειρί­στηκε. Μόλις έβγαλαν τον όγκο, δίνουν ένα κομμάτι στον πατέρα Ευάγγελο να το πάει για βιοψία καί να φέρει αμέσως τ’ αποτελέσματα.

Μετά την απάντηση της εξετάσεως, οι γιατροί δεν δίνουν ούτε έξι μήνες ζωής στην άρρωστη. Ή κόρη του παπα-Βαγγέλη λι­ποθυμά μόλις το ακούει, ό ίδιος τα χάνει.

«Ακου, λέει, γιατροί να το πουν έτσι ξαφνικά στο παιδί! Στά χέρια του όμως σφίγγει το χέρι του Αγίου Παντελεήμονα, πού έχει φέρει μαζί του, καί προσεύχεται.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Ο Γέροντας Ευδόκιμος

Ο Γέρων Ευδόκιμος Μοναστερλής γεννήθηκε 5 Μαρτίου 1931 στην Κόρινθο από γονείς πρόσφυγες Μικρασιάτες από την Σμύρνη, τον Κωνσταντίνο και την Αικατερίνη. Ήταν παιδί πολύτεκνης και φτωχής οικογενείας 13 παιδιών. Το κοσμικό του όνομα ήταν Εμμανουήλ. Δεκατριών ετών έχασε το πόδι του και το ένα μάτι από νάρκη, και αργότερα είπε «ο διάβολος με αδίκησε». Στο νοσοκομείο, στην κατοχή, που πήγε χτυπημένος από την νάρκη, γνώρισε τον μοναχό Σάββα εκ της Καλύμνου (τον Άγιον Σάββα εκ της Καλύμνου) ο οποίος του προείπε ότι θα γίνει καλός ιερομόναχος. Προτού ακόμη χτιστεί το μοναστήρι του Αγίου Παταπίου στα Γεράνεια, πήγαινε εκεί στον Άγιο τακτικά με τις πατερίτσες. Σε ηλικία 16 ετών έβαλε ξύλινο πόδι που δωρίζονταν τότε στους αναπήρους και άφησε τις πατερίτσες. Ετών 16 έφυγε από το σπίτι του για τον πολυπόθητο μοναχικό βίο. Η κουρά του έγινε στήν   στο Στεφάνι Κορινθίας (αργότερα διετέλεσε και Ηγούμενος· τώρα είναι γυναικείο μοναστήρι), όπου χειροτονήθηκε και διάκονος. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Ιστοσελίδα του Τμήματος Εξωτερικών Εκκλησιαστικών Σχέσεων του Πατριαρχείου Μόσχας

Στην ιστοσελίδα του Τμήματος Εξωτερικών Εκκλησιαστικών Σχέσεων της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Άγιος Βασίλειος, επίσκοπος Θεσσαλονίκης (9ος -10ος αι.)

Καταγόταν από την Αθήνα. Το 875 εκάρη μοναχός από τον όσιο Ευθύμιο τον Νέο, του οποίου ύπαρξε μαθητής. «Ταις θεοπνεύστοις και μελιρρύτοις διδασκαλίαις και ημάς καθέλξας οία τις Ορφεύς οπαδούς επηγάγετο», περιγράφει ο ίδιος. Ο όσιος Ευθύμιος προείπε την αρχιερατική του εκλογή και σταδιοδρομία (904). Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Η νηστεία των Αγίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου

Η νηστεία των Αγίων Αποστόλων (Πέτρου και Παύλου) δεν έχει συγκεκριμένη χρονική διάρκεια, καθώς η έναρξή της εξαρτάται από την κινητή εορτή του Πάσχα. Αρχίζει από τη Δευτέρα μετά την Κυριακή των Αγίων Πάντων και λήγει στις 28 Ιουνίου, δηλ. την παραμονή της εορτής των Αγ. Αποστόλων Πέτρου και Παύλου. Κατά την περίοδο αυτή νηστεύουμε από το κρέας και τα γαλακτοκομικά, το ψάρι επιτρέπεται κάθε μέρα εκτός από Τετάρτη και Παρασκευή.

Αναφέρουν για την αξία και τη σημασία της νηστείας:

1) ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός: Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

«Η στροφή προς την παράδοση δεν αποτελεί οπισθοδρόμηση». Η ομιλία του Οικουμενικού Πατριάρχη για την Πρωτοχρονιά.

Ιερώτατοι αδελφοί Αρχιερείς,

Εντιμότατε κ. Πρόξενε της Ελλάδος,

Εντιμολογιώτατοι Άρχοντες,

Ελλογιμώτατοι, Εντιμότατοι,

Προσφιλέστατα τέκνα εν Κυρίω,

Εορτάζει σήμερον η Εκκλησία του Χριστού, ως «το πλήρωμα του τα πάντα εν πάσι πληρουμένου» (Εφεσ. 1, 23), την κατά σάρκα Περιτομήν του «πάντα δρακί περιέχοντος και εν σπαργάνοις ειληθέντος» Σωτήρος ημών και την ιεράν μνήμην του «ιεραρχίας στολαίς ηγλαϊσμένου» ουρανοφάντορος Βασιλείου του Μεγάλου, όστις «τη Εκκλησία δέδοται παρά Θεού, χαράκωμα και τείχος οχυρόν». Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Μήνυμα του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου για την παγκόσμια ημέρα περιβάλλοντος

Επί έτη πολλά ασχολουμένη η ημετέρα Μετριότης περί τα προβλήματα τα σχέσιν έχοντα προς τον περιβάλλοντα ημάς κόσμον, διεπίστωσεν ότι βασικόν αίτιον πασών των καταστροφών εν τη δημιουργία είναι η πλεονεξία και η συνεχής τάσις ακράτου πλουτισμού των κατοίκων των λεγομένων «ανεπτυγμένων» χωρών.

Οι Άγιοι της Εκκλησίας ημών Πατέρες εδίδαξαν αλλά και έζησαν τον Παύλειον λόγον «έχοντες διατροφάς και σκεπάσματα, τούτοις αρκεσθησόμεθα» (Α΄ Τιμ. 6, 8) ακολουθούντες εν ταυτώ την Σολομώντειον προσευχήν «πλούτον και πενίαν μη μοι δως, σύνταξόν δέ μοι τα δέοντα και αυτάρκη» (Παροιμίαι ΚΔ΄).

Τα περαιτέρω τούτων «εις τήν απηγορευμένην περπερίαν εκπίπτουσιν», ως διδάσκει οφωστήρ της Καισαρείας, ο μέγας Βασίλειος.

Καθά δε λέγει ο τής ημετέρας Μετριότητος προκάτοχος, ο Ιερός Χρυσόστομος Ιωάννης, «φεύγωμεν εν άπασι τοίς πράγμασι την πλεονεξίαν και το την χρείαν υπερβαίνον».

(ομιλία ΛΖ΄εις την Γένεσιν), διότι αύτη «πρός εσχάτην ωμότητα και απανθρωπίαν γυμνάζει τους αλόντας» (Ομιλία ΠΓ΄ εις Ματθαίον) και «ουκ αφίησιν ανθρώπους είναι τουύς ανθρώπους, αλλά θηρία και δαίμονας» (Ομιλία ΛΘ’ εις Α΄Κορινθιους). Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Άγιος Γρηγόριος Νύσσης – 10 Ιανουαρίου

Ο άγιος Γρηγόριος επίσκοπος Νύσσης. Ψηφιδωτό από την Αγία Σοφία του Κίεβου (11ος αιώνας).

του Πρωτοπρ. π. Γεωργίου Παπαβαρνάβα

Ο άγιος Γρηγόριος ήταν Επίσκοπος Νύσσης, μιας μικρής Επισκοπής, την οποία όμως ανέδειξε μεγάλη και περιφανή με την αγιότητα της πολιτείας του. Γεννήθηκε στην Νεοκαισάρεια του Πόντου το 335 μ. Χ. από γονείς ευσεβείς, τον Βασίλειο και την Εμμέλεια. Σπούδασε στην Νεοκαισάρεια η την Καισάρεια. Λόγω του θανάτου του πατέρα του δεν μπόρεσε να συνεχίση τις σπουδές του σε Σχολές εκτός της πατρίδας του, όπως ο αδελφός του Μέγας Βασίλειος. Μαθήτευσε κοντά στον σοφιστή Λιβάνιο, αλλά την συστηματικότερη παιδεία την έλαβε από τον αδελφό του Μέγα Βασίλειο, την μητέρα του Εμμέλεια, την αδελφή του Μακρίνα, και την γιαγιά του Μακρίνα, η οποία ήταν μαθήτρια του αγίου Γρηγορίου του θαυματουργού, ο οποίος φανερώθηκε «εν οράματι» στον άγιο Γρηγόριο Νύσσης και του απήγγειλε το Σύμβολον της πίστεως που συνέταξε.

Νυμφεύθηκε την Θεοσεβεία, την πρόωρη κοίμηση της οποίας αντιμετώπισε με μεγάλη ανδρεία.

Ο άγιος Γρηγόριος ο Νύσσης ήταν ισχυρή προσωπικότητα. Έλαβε μέρος στην Β΄ Οικουμενική Σύνοδο, που έγινε στην Κωνσταντινούπολη το 381 μ. Χ. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Αγιος Βασίλης ο Μέγας

Ενα αφιέρωμα για τα παιδιά του κόσμου

Το έθιμο της κοπής της Βασιλόπιτας συνεχίζεται και θα συνεχίζεται για πολύ ακόμη. Αυτό συμβαίνει κάθε χρόνο. Για το έθιμο αυτό μας μιλάει το παρακάτω θέμα. Μας μιλάει όμως κυρίως για τον άνθρωπο που το δημιούργησε, τον Αγιο, το Μεγα Βασίλειο, τημνήμη του οποίου δύο φορές εορτάζουμε μέσα σ’ αυτό το μήνα. Μια την Πρωτοχρονιά και μια στις 30 του μηνός με τους Τρεις Ιεράρχες. Το παρακάτω άρθρο όπως αναφέρει και ο εκπονήσας είναι αφιερωμένο στα παιδιά, όπως και το ποίημα του κ. Γ.Δ. Λεμπιδάκη που το συνοδεύει.

«…. Αη Βασίλης έρχεται… από την Καισαρείαν…». Πολύ σωστά, τα κάλαντα του λαού μας, προσδιορίζουν τον τόπο καταγωγής και διακονίας ενός πραγματικού ανθρώπου του Θεού, πουέγινε παγκόσμιο σύμβολο, αγάπης και προσφοράς, εξ αιτίας του νεογέννητου Χριστού πρώτα, που ανέδειξε Αγίους σαν τον Αη Βασίλη, και χάρις στον Αγιο των Χριστουγέννων οι μεγάλοι έχουν μια ευκαιρία να δείξουν έλεος και φιλανθρωπία και τα παιδιά του κόσμου να «δουν» τις επιθυμίες τους να γίνονται πραγματικότητα. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Βίος της Αγίας Αναστασίας της Φαρμακολυτρίας

1. Καταγωγή καί δράση της Αγίας Αναστασίας

Γεννήθηκε καί μεγάλωσε στή Ρώμη στό τέλος του 3ου μ.Χ αιώνος. Ήταν κόρη αρχοντικής καί πλούσιας οικογένειας. Παρά τήν σκληρή επαγρύπνηση του ειδωλολάτρη πατέρα της Πραιτεξτάτου, η Χριστιανή μητέρα της Φαύστα τήν οδήγησε στόν Χριστιανό διδάσκαλο Χρυσόγονο πού της δίδαξε τό Χριστιανισμό καί άναψε τόν έρωτα καί τήν αγάπη της πρός τόν Χριστό. Αποφασισμένη νά ζήσει μοναχική ζωή διά βίου, εν αγνεία καί παρθενία, υποχρεώθηκε εν τούτοις πιεζόμενη από τόν πατέρα της, νά παντρευτεί τόν ειδωλολάτρη αξιωματούχο του αυτοκράτορος Διοκλητιανού Πούπλιο, τήν πρός τόν οποίο όμως σαρκική συνάφεια απέφευγε, όπως λέγει τό συναξάριο, διά τήν απιστίαν αυτού, προφασιζόμενη ότι ήταν ασθενής· «νοσείν αεί προφασιζομένη». Ο αιφνίδιος καί θεόσταλτος θάνατος του συζύγου της ελευθέρωσε όλες τίς δυνατότητες της Αναστασίας, πού διέθεσε στό εξής, η περικαλλέστατη αυτή καί αρχοντική νεαρή γυναίκα, όλα της τά πλούτη, τό χρόνο, τή δράση καί τήν αγάπη της στό νά επισκέπτεται στίς φυλακές τούς φυλακισμένους Χριστιανούς, νά τούς ενισχύει καί νά τούς ενθαρρύνει, ώστε νά μήν δειλιάσουν μπροστά στό μαρτύριο. Έγινε «αλείπτρια», προπονήτρια πολλών μαρτύρων πού οφείλουν τό ένδοξο μαρτυρικό τους τέλος στήν ενθάρρυνση της Αναστασίας. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

ΣΑΡΑΚΟΣΤΗ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

Με τα μάτια της ψυχής μας ας κοιτάξουμε ψηλά στον ουρανό και ας ακολουθήσουμε το αστέρι των σοφών μάγων σε ένα ΤΑΞΙΔΙ ΠΡΟΣ ΤΗ ΒΗΘΛΕΕΜ

Η εορτή της κατά σάρκα Γεννήσεως του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, τα Χριστούγεννα, αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες ημέρες της χριστιανοσύνης. Ανήκει σις Δεσποτικές εορτές, δηλ. αναφέρεται σε γεγονός της ζωής του Δεσπότη Χριστού. Μαζί με το Πάσχα είναι οι κορυφαίες εορτές της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Την ημέρα αυτή εορτάζουμε την ενανθρώπηση του Θεού Λόγου, την κάθοδο του δευτέρου Προσώπου της Αγίας Τριάδος στον κόσμο. Ο Θεός γίνεται άνθρωπος για να γίνει ο άνθρωπος θεός κατά χάριν. Ο Θεός έρχεται από τον ουρανό στη γη, για να ανέβει ο άνθρωπος από τη γη στον ουρανό. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Μήνυμα της ημέρας

αγιος βασιλειος ο μεγας

Δώσε πρώτη κληρονομιά στα παιδιά σου την αρετή, και ύστερα μοίρασέ τους και την περιουσία σου.

Άγιος Βασίλειος

Θείας Χάριτος Εμπειρίες, Γέροντας Ιωσήφ ο Ησυχαστής (16)

osios iosif o isihastis2Συνέχεια από (15)

(+Γέροντος Ιωσήφ Βατοπαιδινού)

Όταν τους ευρήκαμεν εμείς, ήσαν κάπως τακτοποιημένοι, αλλά με τόσην ευτέλειαν και προχειρότητα, που αν περιγράψω κάτι, φοβούμαι μήπως δεν θα με πιστεύση η καλομαθημένη μας γενεά. Αρκεί να είπω ότι εις τα δωμάτια τους, το παράθυρο ήταν συνάμα και πόρτα. Άν ήθελες δε να ξαπλώσης καλά τα πόδια σου εις το στρώμα, αν επιτρέπεται να το ονομάσωμεν στρώμα αυτό που είχαν, ήτο αδύνατον, γιατί το μέρος δεν χωρούσε. Δεν ξεχνούσε ο αείμνηστος τον προορισμόν του, ούτε ο ζήλος του αμβλύνετο από το να κακοπαθή, γι’ αυτό και όλη του η ζωή και το περιβάλλον ήτο πάντοτε ταπεινόν, ευτελές, προσωρινόν και μόνον για την χρείαν και ενίοτε ούτε γι’ αυτήν δεν εξαρκούσε. Όταν κάποτε εγογγύζαμεν από μικροψυχίαν και σε περιβάλλον ασυγκρίτως πλατύτερον και άνετον από το δικόν του, εστέναζε και μας έλεγεν: «Εγώ, από απόψεως αναπαύσεως, δεν θυμάμαι να ικανοποίησα τον εαυτόν μου ποτέ». Και πράγματι αυτό διαπιστώσαμεν μέχρι τέλους της ζωής του.

Όταν επήγαμεν εμείς, κατά το 1947, πρώτα εγώ και κατ’ ολίγον ο πνευματικός μου αδελφός Εφραίμ, ο μετέπειτα ιερομόναχος, υπεβλήθημεν αμέσως εις όλην την συνέχειαν του τυπικού τους. Έπρεπε δα να κατασκευάσωμεν καλύβες για να καθίσωμεν, διότι δεν είχαν διά εμάς. Τας πρώτας ύλας τας κουβαλήσαμεν εις τον ώμον, ξύλα από το βουνόν και άμμον ή χαλίκια από την θάλασσαν. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Θείας Χάριτος Εμπειρίες, Γέροντας Ιωσήφ ο Ησυχαστής (15)

osios iosif o isihastis2

Συνέχεια από (14)

(+Γέροντος Ιωσήφ Βατοπαιδινού)

15. Οι όροι της χρείας εις την πνευματικήν ζωήν.

Έτσι να κάνετε και εσείς εις όλας σας τας δύσκολους στιγμάς και ποτέ δεν θα παρασυρθήτε,ουτε και η μεταμέλεια θα σας κατατυραννή. Και δεν είναι μόνο αυτό, αλλά κάθε φορά που ο άνθρωπος νικά ένα πάθος, έναν πειρασμόν, λαμβάνει δύναμιν, θάρρος, προάγεται πνευματικώς και μέσα του αισθάνεται χαρά. Όταν όμως καταφρονή ή δειλιά και νικάται εις ό,τι αντίστασιν του συμβή, τότε συμβαίνει το αντίθετον και το αποτέλεσμα είναι να χαυνωθή, να μένη απαρρησίαστος, δειλός, αδύνατος, όλος υποψία και η λύπη και η απελπισία θα του γίνουν αχώριστοι σύντροφοι.

Ο μοναχός που θέλει να πετύχη τον σκοπόν του, πρέπει να μη επιχειρή τίποτα χωρίς να το εξετάζη· από που προέρχεται και ποιόν σκοπόν εξυπηρετή. Και αν συνηθίση με αυτήν την ακρίβειαν, δεν θα δυσκολευθή να καταλάβη την διαφοράν των δύο μεγάλων αφορμών, εις τας οποίας έχουν την βάσιν τους το κέρδος και η ζημία, η αμέλεια και γενικά όλος μας ο αγώνας. Αι δύο αφορμές που λέγω είναι η χρεία και η επιθυμία. Πόσον ομοιάζουν αυταί ή μάλλον τας κάνομεν εμείς να ομοιάζουν με τα θελήματά μας! Ο Θεός συνεργεί εις το να αποκτήσωμεν ή να ποιήσωμεν κάθε τι που είναι χρεία και η Χάρις Του δέν απουσιάζει. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

ΑΓΙΑ ΜΑΚΡΙΝΑ – 19 Ιουλίου

0032_1~1

Μια γυναίκα, που το όνομα της και το έργο έμειναν πολύ σεβαστά στην ιστορία της Εκκλησίας, είναι η οσία Μακρίνα, της όποιας την ιερή μνήμη εορτάζομε σήμερα. Η οσία Μακρίνα είναι αδελφή του Μεγάλου Βασιλείου και πρωτότοκη σε μια οικογένεια με εννέα παιδιά, που έδωκε στην Εκκλησία τρεις επισκόπους. Πατρίδα της είναι η Καππαδοκία, μια επαρχία με πλούσια και μεγάλη εκκλησιαστική παράδοση, πατρίδα πολλών αγίων και μεγάλων ιεραρχών. Η οικογένεια της οσίας Μακρίνας ήταν από τις πιο ξεχωριστές οικογένειες της Καππαδοκίας, με προγόνους αγίους μάρτυρες στα χρόνια των διωγμών και με διδάσκαλο τον άγιο Γρηγόριο το θαυματουργό. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

ΑΡΝΗΣΗ ΚΑΙ ΘΕΣΗ (Μ. Βασιλείου)

Ο αρχάγγελος Μιχαήλ πατάσσει τον διάβολο. Πίνακας του ιταλού ζωγράφου Rafaello Sanzio (1518). Παρίσι, Μουσείο του Λούβρου.

Ο αρχάγγελος Μιχαήλ πατάσσει τον διάβολο. Πίνακας του ιταλού ζωγράφου Rafaello Sanzio (1518). Παρίσι, Μουσείο του Λούβρου.

«Έκκλινον από κακού και ποίησον αγαθόν…». «Να απομακρυνθείς από το κακό και κάνε το καλό». Αυτές είναι βασικές προτροπές, εισαγωγικές στην ευσέβεια· μας διδάσκουν με ακρίβεια να συγκρατούμε τη γλώσσα, να απέχουμε από δόλια σχέδια, να ξεφεύγουμε από το κακό. Η αποχή από το κακό δεν αρμόζει στον πνευματικά τέλειο, αλλά σε εκείνον που βρίσκεται στα πρώτα μαθήματα. Αυτός πρέπει να αποφεύγει τη κίνηση προς το κακό. Αφού απαλλαγεί από τη συνήθεια της αμαρτωλής ζωής, όπως αποφεύγει κανείς τις κακοτοπιές, τότε να αρχίσει να κάνει τα καλά.

Είναι αδύνατο να πλησιάσει κανείς το αγαθό, αν προηγουμένως δεν απομακρυνθεί και δεν απαλλαγεί τελείως από το κακό. Όπως είναι αδύνατο να είναι κανείς υγιής, αν δεν απαλλαγεί από την αρρώστια· ή να έχει κανονική θερμοκρασία εκείνος που συνεχίζει ακόμη να κρυώνει· Αυτά είναι αντίθετα μεταξύ τους. Έτσι λοιπόν και εκείνος που πρόκειται να αρχίσει μία πνευματική ζωή πρέπει να απαλλαγεί από κάθε επαφή με το κακό.

(Μ. Βασιλείου, Ομιλία στον 33ο Ψαλμό)

Μετάφραση: Α. Χ.

ΠΩΣ ΘΑ ΑΠΟΚΤΗΣΕΙΣ ΤΗΝ ΕΙΡΗΝΗ ΤΟΥ ΘΕΟΥ (Μεγάλου Βασιλείου)

Ρώσικη εικόνα του προφήτη Δαβίδ, του συγγραφέα των Ψαλμών.

Ρώσικη εικόνα του προφήτη Δαβίδ, του συγγραφέα των Ψαλμών, όπου εκφράζονται μεγάλες αλήθειες, σαν και αυτήν που εξηγεί στο συγκεκριμένο εδάφιο ο Μέγας Βασίλειος.

«Απέστρεψας δε το πρόσωπον σου, και εγενήθην τεταραγμένος» (Ψαλμ. 29,8). Έστρεψες αλλού το πρόσωπό σου, και αμέσως με έπιασε η ταραχή. Όσο καιρό, λέει ο ψαλμωδός, με φώτιζαν οι ακτίνες της επισκέψεώς σου, ζούσα σε σταθερή και ατάραχη κατάσταση· όταν όμως έστρεψες αλλού το πρόσωπο σου, φανερώθηκε η εμπάθεια και η ταραχή της ψυχής μου. Λέγεται δε ότι αποστρέφει ο Θεός το πρόσωπό του από εμάς, όταν στους καιρούς των δύσκολων περιστάσεων μας αφήνει να εκτεθούμε σε πειρασμούς, για να γίνει γνωστή, η δύναμη αντιστάσεως του αγωνιστή. Εάν λοιπόν «η ειρήνη του Θεού, την οποίαν κανένας ανθρώπινος νους δεν μπορεί να εννοήσει φρουρήσει τις καρδιές μας και τις σκέψεις μας», μπορούμε να αποφύγουμε την ταραχή και τη σύγχυση, που φέρνουν τα πάθη. Επειδή λοιπόν η αποστροφή του προσώπου του Θεού είναι αντίθετη με το θέλημά του και η ταραχή αντίθετη με το κάλλος, την ωραιότητα και τη δύναμη, γι’ αυτό η ταραχή θα είναι μια ασχήμια και αδυναμία της ψυχής, που προέρχεται από την αποξένωση και την απομάκρυνση από το Θεό. Ας ευχόμαστε λοιπόν πάντοτε να λάμπει πάνω μας το πρόσωπο του Θεού, ώστε να είμαστε «στην εξωτερική μας εμφάνιση και ενδυμασία ιεροπρεπείς» και πράοι και με κάθε τρόπο ατάραχοι εξ αιτίας της προθυμίας μας για τα καλά.

(Ομιλία στον 29ο Ψαλμό).

ΖΗΤΗΣΕ ΤΗΝ ΕΙΡΗΝΗ (Μ. Βασιλείου)

l-icon407

«Ζήτησον ειρήνην και δίωξον αυτήν» ( Ψαλμ. 33,15). Ζήσε την ειρήνη και επιδίωξε την με συνεχείς προσπάθειες. Γι’ αυτήν είπε ο Κύριος «σας αφήνω την ειρήνη, σας δίνω τη δική μου ειρήνη όχι την ειρήνη που δίνει ο κόσμος». Ζήτησε λοιπόν την ειρήνη του Κυρίου και επιδίωξέ την. Θα την επιδιώξεις δε όχι με άλλο τρόπο, αλλά τρέχοντας «με σκοπό το βραβείο της άνω κλήσεως». Στον ουρανό είναι η αληθινή ειρήνη. Γιατί όσο καιρό συνδεόμαστε με τη σάρκα, είμαστε δεσμευμένοι με πολλά, που μας αναστατώνουν και μας ταράζουν πολύ. Ζήτησε λοιπόν την ειρήνη, την απαλλαγή από τους θορύβους αυτού του κόσμου. Απόκτησε γαληνεμένο νου, μια ήρεμη και ατάραχη κατάσταση της ψυχής, που δεν σαλεύεται από τα πάθη ούτε παρασύρεται σε συμβιβασμό από ψεύτικες απόψεις που στηρίζονται σε πιθανότητες, για να αποκτήσεις την ειρήνη του Θεού, που ξεπερνά κάθε νου και φρουρεί την καρδιά σου. Εκείνος που ζητά την ειρήνη, ζητά με πόθο το Χριστό. Αυτός είναι η ειρήνη που ένωσε τους δύο σε ένα καινούργιο άνθρωπο φέρνοντας ειρήνη και «ειρήνευσε με το αίμα που χύθηκε στο σταυρό τα επίγεια και τα επουράνια» (Κολ. 1,20)

(Ομιλία στον 33ο Ψαλμό)

ΘΥΜΟΣ ΚΑΙ ΑΓΑΝΑΚΤΗΣΗ (του Μεγάλου Βασιλείου)

Ο Άγιος Βασίλειος. Ψηφιδωτό του 11ου αιώνα από τον ναό της Αγίας Σοφίας στο Κίεβο.

Ο Άγιος Βασίλειος. Ψηφιδωτό του 11ου αιώνα από τον ναό της Αγίας Σοφίας στο Κίεβο.

Ερώτηση: Ποιο είναι τα χαρακτηριστικά του θυμού και της δίκαιης αγανάκτησης; Πως πολλές φορές ενώ αρχίζουμε από την αγανάκτηση μας κυριεύει ο θυμός;

Απάντηση: Χαρακτηριστικό του θυμού είναι η κίνηση-ορμή της ψυχής εναντίον εκείνου που μας εκνεύρισε. Χαρακτηριστικό της συγκρατημένης και συνετής αγανάκτησης είναι η εκδήλωση δυσαρέσκειας για την λανθασμένη πράξη κάποιου με σκοπό τη διόρθωσή του. Δεν είναι όμως καθόλου παράδοξο να πέφτει μια ψυχή στο κακό ενώ άρχισε με καλή πρόθεση και σκοπό. Πολλά τέτοια περιστατικά μπορεί να βρει κάποιος. Γι’ αυτό πρέπει να θυμόμαστε τη Γραφή που λέει: «Εχόμενα τρίβου σκάνδαλα έθεντο μοι» (Έβαλαν στο δρόμο μου παγίδες για να πιάσουν). Και σ’ άλλο σημείο: «Εάν δε και αθλή τις, ου στεφανούται, εάν μη νομίμως αθλήση» (όταν συμμετέχει κανείς σε αθλητικούς αγώνες, δεν παίρνει ως βραβείο στεφάνι, εάν δεν αγωνιστεί νόμιμα). Πρέπει ακόμα φυλαγόμαστε από την αμετρία (υπερβολή) και τον ακατάλληλο καιρό και την αταξία. Γιατί εξαιτίας αυτών πολλές φορές και αυτό που φαίνεται καλό, μπορεί να καταλήξει σε κακό.

(Όροι κατ’ επιτομήν ΞΗ΄ )