Εκκλησιαστική Ακρίβεια & Οικονομία Δ΄. Η Διάκριση

17_01_agios_antwnios

Καθηγητής Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ. π. Βασίλειος Ι. Καλλιακμάνης

Η ορθή ποιμαντική χειραγώγηση διασφαλίζεται, όταν ο πνευματικός πατέρας έχει την ικανότητα να διακρίνει τις θείες από τις δαιμονικές ενέργειες. Η διάκριση θεωρείται στη νηπτική παράδοση από τις σπουδαιότερες αρετές. Ο άγιος Κασσιανός ο Ρωμαίος διηγείται ότι, στη σκήτη της Θηβαΐδας είχαν συγκεντρωθεί πολλοί γέροντες και συζητούσαν για την τελειότητα της αρετής και πως μπορεί να φυλαχθεί ο μοναχός από τις παγίδες του πονηρού, για να προσεγγίσει τον Θεό. Ο καθένας κατέθετε τη δική του γνώμη δίδοντας την πρώτη θέση σε κάποια αρετή. Άλλοι πρόβαλαν τη νηστεία και την αγρυπνία, άλλοι την αγνότητα, την ακτημοσύνη και την καταφρόνηση των υλικών αγαθών, ενώ άλλοι την ελεημοσύνη και διάφορες άλλες αρετές. Όταν πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της νύχτας με τη συζήτηση, τελευταίος μίλησε ο Αββάς Αντώνιος. Όλες οι αρετές είναι απαραίτητες είπε, αλλά δεν επιτρέπεται να δώσουμε σε αυτές τα πρωτεία, διότι πάντα υπάρχει ο κίνδυνος της πλάνης, είτε από την υπερβολή είτε από την έλλειψη. Η διάκριση ως «οφθαλμός της ψυχής και λύχνος», «πάσας τας ενθυμήσεις και τας πράξεις του ανθρώπου διερευνώσα, διαστέλλει και διαχωρίζει παν φαύλον και απαρέσκον Θεώ πράγμα και μακράν αυτού ποιεί την πλάνην»29. Χωρίς το χάρισμα της διακρίσεως καμιά αρετή δεν μπορεί να είναι ασφαλής μέχρι τέλους. Έτσι η διάκριση «πασών των αρετών γεννήτρια και φύλαξ υπάρχει». Με τη γνώμη του οσίου Αντωνίου συμφώνησαν και οι υπόλοιποι πατέρες30. Η αρετή της διάκρισης πρέπει να κοσμεί ιδιαίτερα τον πνευματικό πατέρα. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Ουσιαστικό θεμέλιο του γάμου η αγνότητα των συζύγων

Η εγκράτεια από τα σαρκικά πάθη είναι η φυσική κατάσταση, ενώ αντίθετα η πτώση στις σαρκικές αμαρτίες είναι στην πραγματικότητα κάτι το αφύσικο. Σήμερα όμως έχει τόσο πολύ παραπλανηθεί ο κόσμος ώστε θεωρεί το φως σαν σκότος και το σκότος σαν φως. Χαρακτηρίζει τους εγκρατείς και σώφρονες «καθυστερημένους» και «οπισθοδρομικούς», ενώ αυτούς που κυλίονται στο βούρκο των σαρκικών ηδονών, τους θεωρεί… προοδευτικούς! Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Η συναίσθηση των αδυναμιών μας – Οι τρείς κατηγορίες των ανθρώπων (Αγ. Ανθίμου της Χίου)

Καλότυχος είναι εκείνος που γνωρίζει την κατάσταση του και ταπεινώνεται· και πάλι, κακότυχος είναι εκείνος που δεν γνωρίζει την κατάστασή του, αλλά υπερηφανεύεται· καλότυχος είναι ο άνθρωπος εκείνος που γνώρισε την ασθένειά του· διότι η ανθρώπινη φύσις υπόκειται εις πάθη: εις τον φθόνο, εις το μίσος, εις τον θυμό, εις την μνησικακία, εις την καταλαλιά, εις την ζηλοτυπία και εις πολλά κακά πάθη· και καλότυχος είναι εκείνος που το κατάλαβε. Αυτός ο άνθρωπος θα έχει ημέρες καλές· διότι εμείς δεν πιστεύουμε στην τύχη και στο ριζικό, που λέγουν καλότυχος, δηλ. θα περάσει ημέρες καλές, ειρηνικές, χρυσές ημέρες. Πώς; Διότι πάντοτε ταπεινώνεται και όπως και αν του έλθει το πράγμα, εις τον Θεόν το ρίχνει· και ό,τι και αν δει και ό,τι και αν ακούσει, πάντοτε εις το αγαθόν το στρέφει και αναπαύεται. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Παναγία, η μητέρα του κόσμου

Εορτάζουμε , την Κοίμηση της Θεοτόκου και αειπάρθενου Μαρίας, της Παναγίας Μητέρας του Χριστού. Είναι γιορτή ορθόδοξη και ελληνική. Πολλά λόγια δεν χρειάζονται για να έλθει στο νου και στην καρδιά μας η αγάπη και η ευγνωμοσύνη του έλληνα και του ορθόδοξου για την συμπαράσταση της Παναγίας σε ατομικές και εθνικές δύσκολες ώρες. Όλοι έχουμε πείρα της προστασίας, της αγάπης, της συμπαραστάσεως και της στοργής της. Κι όλοι ξέρουμε ότι στις στενοχώριες μας η μόνιμη επίκλησή μας είναι «βοήθα Παναγία μου». Αυτή η πείρα μας, ατομική και συλλογική, δείχνει καθαρά πόση εμπιστοσύνη έχουμε στη Θεοτόκο. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Το «άβατο»

Το άβατο του Αγίου Όρους αποτελεί ίσως το πιο εντυπωσιακό ιδίωμα και το λεπτότερο και μοναδικότερο χαρακτηριστικό της αθωνικής πολιτείας. Στην υπερχιλιόχρονη ιστορία του, η ιερή γη του δεν φιλοξένησε ποτέ γυναικεία παρουσία. Αλλά και κάθε θηλυκό ζώο δεν θεωρείται επιθυμητό στο Άγιον Όρος. Και ενώ αυτό αποτελεί το βαθύτερο ιδίωμα και το κρυφό μυστικό του για τους μοναχούς και φίλους του, ταυτόχρονα λειτουργεί ως το προκλητικότερο σκάνδαλο για όσους αντί να ομολογήσουν την ιερότητα και αγιότητά του, με τυφλά μάτια αντικρίζουν τις φυσικές ομορφιές και τους θησαυρούς του.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Μεγάλη Δευτέρα – Άγιος Ιωσήφ ο Πάγκαλος

Ιωσήφ ο Πάγκαλος

Τύπος δικός μας, διδακτικός.

Ένα από τα πρόσωπα, που προβάλλει η Μεγ. Εβδομάδα μπροστά μας, θα παρουσιάσουμε εδώ. Δεν είναι πρόσωπο, που έζησε στα χρόνια του Χριστού και έλαβε μέρος, είτε σκοτεινό είτε φωτεινό, στο δράμα του Χριστού. Όχι! Είναι πρόσωπο, που έζησε 1800 περίπου χρόνια προ Χριστού. Και όμως στο πρόσωπο αυτό κυρίως είναι αφιερωμένη η αποψινή βραδιά. Και ποιά σχέση λοιπόν μπορεί να έχει ένα πρόσωπο, που έζησε τόσους αιώνες προ Χριστού; Και ποιά σχέση μπορεί να έχει μ’ εμάς;

Το πρόσωπο αυτό έχει σχέση με το Χριστό και μ’ εμάς, γιατί είναι τύπος. Σήμερα η λέξη « τ ύ π ο ς » έχει και καλή και κακή σημασία. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Κήρυγμα του Γέροντα Εφραίμ Βατοπαιδινού για τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου

Για  να ακούσετε την ομιλία… Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Ο γενναίος 12χρονος μάρτυρας άγιος Βασίλειος της Μανγκαζέας (23 Μαρτίου) καταγγέλει τους υπηρέτες του διαβόλου και την σημερινή κατάντια του κόσμου

Ο άγιος Βασίλειος γεννήθηκε το 1587 στην πολύ παλιά πόλη του Yaroslavl. Το Yaroslavl ήταν ένα σημαντικό λιμάνι στο Βόλγα ποταμό. Ο πατέρας του Βασίλειου, Θεόδωρος, ήταν ένας φτωχός έμπορος και η οικογένειά του συχνά είχε πολύ λίγο φαγητό.

Ακόμα και όταν ήταν πολύ μικρό παιδί, ο άγιος Βασίλειος συνήθιζε να πηγαίνει στην εκκλησία κάθε φορά που μπορούσε. Αγαπούσε το σπίτι του Θεού και ήθελε να είναι εκεί περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο μέρος.

Εκείνες τις ημέρες, όταν ένα αγόρι ήταν δώδεκα χρονών, μπορούσε να γίνει παραγιός. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Μην έχετε αυταπάτες!

Ποιές είναι οι αμαρτίες με τις οποίες αθετείται η αγνότητα; Και τί κακό παθαίνει ο άνθρωπος από την αθέτηση της;

ΑΠ.: Στην αγνότητα εναντιώνεται, γενικά, η λαγνεία η ακολασία η ηδυπάθεια, που εκδηλώνεται κυρίως με τις μορφές της πορνείας και της μοιχείας. Η ηδυπάθεια, ως ασθένεια της ψυχής, δεν περιλαμβάνει μόνο την έμπρακτη αμαρτία, αλλά και τους ακάθαρτους λογισμούς και τις επιθυμίες και τα αισθήματα, καθώς και εξωτερικές εκδηλώσεις που προηγούνται της αμαρτίας και την προετοιμάζουν, όπως λάγνες ματιές, αισχρά λόγια, φιλιά και χάδια. Ο Κύριος το είπε ξεκάθαρα: «Όποιος βλέπει μια γυναίκα με πονηρή επιθυμία, έχει κιόλας διαπράξει μέσα του μοιχεία μ’ αυτήν» (Ματθ. 5:28). Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Τα Μεγαλυνάρια της Υπαπαντής (με βίντεο και μετάφραση)

Η «Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία» με διευθυντή τον Λυκούργο Αγγελόπουλο ψάλλει τα Μεγαλυνάρια της Υπαπαντής, σε βυζαντινό μέλος του φωτισμένου Πέτρου Λαμπαδαρίου (1730-1815).

Παρακάτω σας παραθέτουμε το κείμενο των Μεγαλυναρίων. Στις παρενθέσεις η εξαιρετική απόδοση στα νεοελληνικά της Ελένης Χρήστου από την ιστοσελίδα του «Συλλόγου Ορθοδόξων Τυφλών Ελλάδος» (http://www.orp.gr/?p=326). Αξίζει να τα διαβάσετε.

Ωδή θ’. Εν ή ψάλλονται τα επόμενα Μεγαλυνάρια. (Ήχος γ΄.)

Ακατάληπτον εστί, το τελούμενον εν σοί, και αγγέλοις και βροτοίς, Μητροπάρθενε αγνή. (Είναι αδύνατο να καταλάβουν και οι άγγελοι και οι άνθρωποι αυτό που συμβαίνει και τελείται μέσα Σου, Θεοτόκε, Μητροπάρθενε και αγνή.)

Αγκαλίζεται χερσίν, ο πρεσβύτης Συμεών, τον του νόμου Ποιητήν, και Δεσπότην του παντός.  (Με τα χέρια του ο γέροντας Συμεών αγκαλιάζει Αυτόν, που έδωκε στους ανθρώπους τον νόμο, δηλαδή τον Δεσπότη και Κύριο του παντός.) Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Η εορτή της Υπαπαντής

Στίς 2 Φεβρουαρίου η Εκκλησία μας τιμά και γιορτάζει την Υπαπαντή του Κυρίου μας, τον Σαραντισμό ή Εκκλησιασμό, όπως αλλιώς λέγεται.

Δεσποτική αλλά καί θεομητορική γιορτή. «Ο παλαιός των ήμερων, νηπιάσας σαρκί, υπό Μητρός Παρθένου τω Ιερώ προσάγεται…». Υπέροχη τρυφερή σκηνή, ασύλληπτο το νόημα της, ιεροπρεπής η κίνηση. Αυτή την τρυφερή στιγμή της θείας οικογένειας επέλεξε η Εκκλησία για να τιμήσει το ιερό πρόσωπο της Μητέρας. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Η Οσία Ξένη (24 Ιανουαρίου)

Η Αγία Ξένη καταγόταν από τη Ρώμη και από γενιά τιμημένη και εύπορη. Οι γονείς της επιθυμούσαν αν την νυμφεύσουν. Ενώ όμως είχαν τα πάντα ετοιμασθεί για τον γάμο, εκείνη εγκατέλειψε τη νυφική παστάδα, παίρνοντας μαζί της και δύο πιστές της θεραπαινίδες και διά θαλάσσης έφθασε στην πόλη των Μυλασών. Στα Μύλασα μάλλον πήγε και εγκαταστάθηκε, ύστερα από συμβουλή του μακαρίου μοναχού Παύλου, ο οποίος εμφανίστηκε στην Οσία μετά από θείο φωτισμό, όταν εκείνη πέρασε από την Αλεξάνδρεια και έγινε ο πνευματικός της καθοδηγητής. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Πώς θα κρίνει ο Θεός τις αμαρτίες των παιδιών (Γέροντα Παΐσιου Αγιορείτη)

Αγαπητή μου «Χριστιανική Βιβλιογραφία» Σου στέλνω μία παλιά, αλλά και για σήμερα πολύ φρέσκια επιστολή του μακαριστού Γέροντος Παϊσίου από το αρχείο μου, προς τον πατέρα 17/χρονης νέας. Η οικογένεια της οποίας ήταν πολύ πιστή, μορφωμένη κοινωνικά και πνευματικά, και βρισκόταν σε απόγνωση.

Αγαπητέ μου αδελφέ «Χαίρε εν Κυρίω». Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Γίνε παιδί

«αμήν λέγω υμίν· εάν μη στραφήτε και γένησθε ως τα παιδία, ου μη εισέλθητε εις την βασιλείαν των ουρανών» (Ματ». 18:3)

Αγίου Νικολάου Βελιμίροβιτς

Τάδε λέγει Κύριος και ο λόγος Του είναι άγιος και αληθινός. Τί πλεονέκτημα έχουν τα παιδιά έναντι των μεγάλων; Έχουν τρία πλεονεκτήματα: την πίστη, την υπακοή και την συγχωρητικότητα. Το παιδί ρωτάει το γονιό του για τα πάντα και, ασχέτως του τι απαντά εκείνος, πιστεύει το γονιό του. Το παιδί υπακούει στο γονιό του και εύκολα υποτάσσει το θέλημα του στο θέλημα του γονιού του. Το παιδί είναι συγχωρητικό και, μολονότι προκαλεί εύκολα, συγχωρεί γρήγορα. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »