«Μοναχισμός και Αγιότητα στο Βυζάντιο»

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Μιχαήλ Απ. Ζαφείρης, Φοιτητής Ιστορικού και Αρχαιολογικού

Στο πρώτο κεφάλαιο θα ερευνηθεί η γέννηση ή πιο συγκεκριμένα η προέλευση του Μοναχισμού, οι τύποι του, ο ιδρυτής του αλλά και η ραγδαία εξάπλωση του στην επικράτεια της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.

Για καμία άλλη άποψη της Βυζαντινής ζωής δεν υπάρχουν τόσο άφθονα στοιχεία όσο για τον μοναχισμό. Υπάρχουν εκατοντάδες βιογραφίες μοναχών οσίων, αναρίθμητους διαλογισμούς, επιστολές, κηρύγματα, προτροπές και απολογίες που αφορούν την μοναχική ιδιότητα. Ένα πράγμα πρέπει να ειπωθεί από την αρχή.

O μοναχισμός ήταν ένα κίνημα λαϊκών και όχι κληρικών. ‘Ίσως εξελίχθηκε από ορισμένες χριστιανικές ομάδες που ζούσαν μια ιδιαίτερη και αφοσιωμένη ζωή χωρίς ωστόσο να αποσύρονται από τον κόσμο. Τέτοιοι άνθρωποι ήταν γνωστοί ως Σπουδαίοι ή Φιλόπονοι ενώ στις συριακές επαρχίες ονομάζονταν «οι Γιοί της Επαγγελίας» και είχαν κάποια μορφή οργάνωσης. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Λευτέρης Ολύμπιος “Συναντώντας το Βυζάντιο”

untitled

Έργα του Κύπριου Καλλιτέχνη Λευτέρη Ολύμπιου από το 1993 έως σήμερα φιλοξενεί το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο. Η έκθεση αυτή, όπως σημειώνει η Διευθύντρια του Μουσείου Αναστασία Λαζαρίδου, “θίγει μία πολύ ενδιαφέρουσα εικαστική πτυχή, πως η σύγχρονη εικαστική γλώσσα αναδιατυπώνει τα θρησκευτικά θέματα, πως ένας σύγχρονος καλλιτέχνης μέσω μιας σύνθετης προσληπτικής διαδικασίας προβάλλει την προτίμησή του για τη χρήση γνωστών εικονογραφικών θεμάτων”. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

“Η Τέχνη της Βιβλιοδεσίας. Από το Βυζάντιο στη Σύγχρονη Εικαστική Δημιουργία”

Η Τέχνη της Βιβλιοδεσίας, στο Βυζ. Μουσείο 1

Η Τέχνη της Βιβλιοδεσίας, στο Βυζ. Μουσείο 1

Συνεχίζεται στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο (έως τις 24 Φεβρουαρίου), η έκθεση “Η Τέχνη της Βιβλιοδεσίας. Από το Βυζάντιο στη Σύγχρονη Εικαστική Δημιουργία”, που διοργανώνεται σε συνεργασία με το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και την Ελληνική Εταιρεία Βιβλιοδεσίας. Τα εκθέματα χρονολογούνται από τον 11ο έως τον 18ο αιώνα και προέρχονται από τη συλλογή χειρογράφων και παλαιτύπων του Βυζαντινού Μουσείου και από την Ελληνική Βιβλιοθήκη του Κοινωφελούς Ιδρύματος Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Οι Άγιοι Νικόλαος, Αθανάσιος και Αντώνιος οι νέοι Κτίτορες της Μονής Βατοπαιδίου (10ος-11ος αι.)

oi-ktitores-tis-imm-vatopaidiou-01

Οι Κτίτορες της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου Όσιοι Νικόλαος, Αντώνιος και Αθανάσιος.καθώς και ο Όσιος Σάββας ο Βηματάρης εξάγουν την εικόνα της Παναγίας Βηματάρισσας από το πηγάδι. Παράσταση σε σύγχρονη χρυσοκέντητη ποδέα.

Κατά ιερά παράδοση κτίτορες της ιεράς μονής Βατοπαιδίου θεωρούνται οι από την Αδριανούπολη ευγενείς άρχοντες Αθανάσιος, Νικόλαος και Αντώνιος. Αυτοί ήλθαν στα μέσα του 10ου αιώνος, ενώ κτιζόταν η ιερά μονή Μεγίστης Λαύρας, πλησίον του κτίτορός της οσίου Αθανασίου του Αθωνίτου, ο οποίος και διατύπωσε το τυπικό της νέας μονής, και υπακούοντας στην προτροπή του μεγάλου οσίου «επανίδρυσαν» και ανοικοδόμησαν την ερημωθείσα από τους πειρατές ιερά μονή Βατοπαιδίου. Οι τρεις όσιοι παρουσιάζονται ως πλούσιοι, ως αδελφοί, ως μοναχοί και ως κτίτορες.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Η Αγία Θεοφανώ η βασίλισσα – 16 Δεκεμβρίου

Η αγία Θεοφανώ η βασίλισσα. Μηνολόγιον Βασιλείου Β΄, φ. 249.

Σήμερα η Εκκλησία μας τιμά την μνήμη της Αγίας και θαυματουργής Θεοφανούς. Ήταν σύζυγος του βασιλιά Λέοντα του επονομαζόμενου σοφού. Η Θεοφανώ, καταγόταν από επιφανή οικογένεια της Ανατολής, και κατοικούσε στην Κωνσταντινούπολη. Αναδείχθηκε βασίλισσα και παρ’ όλο τα μεγαλεία και τον πλούτο που την πλαισίωνε, Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Το ευαγγέλιο του Οστρομίρ

Древняя книга "Остромирово евангелие"

Τα κράτη των Ανατολικών Σλάβων είχαν στενούς δεσμούς με το Βυζάντιο, και σε όλες τις Τέχνες προσπαθούσαν να το μιμηθούν. Ένας από τους τομείς της αντιγραφής ήταν τα πλούσια διακοσμημένα με εικονογραφήσεις χειρόγραφα. Παρότι φτιάχνονταν σε ολόκληρο τον σλαβικό κόσμο, ωστόσο στη Ρωσία συγκεκριμένα διασώθηκε το παλαιότερο εικονογραφημένο χειρόγραφο στη γλώσσα των Ανατολικών Σλάβων. Το Ευαγγέλιο του Οστρομίρ. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Άγιος Ανανίας (ή Μηνάς) ο Πέρσης – Μια θαυμαστή εμπειρία

Το μαρτύριο του αγίου Ανανία του Πέρση. Μικρογραφία από το Μηνολόγιο του αυτοκράτορα Βασιλείου του Β΄ (φ. 217).

Ο άγιος Ανανίας καταγόταν από τα Άρβηλα της Περσίας. Τον συνέλαβαν εξαιτίας της πίστεώς του στον Χριστό και τον υπέβαλαν σε φρικτά βασανιστήρια. Την στιγμή που παρέδιδε την ψυχή του στον Κύριο, είπε αυτά τα λόγια: «Βλέπω κλίμακα (= σκάλα) που εκτείνεται έως ουρανού και νέους με φαεσφόρα πρόσωπα, οι οποίοι ίστανται επάνω της και μού λέγουν: «Ελθέ μεθ’ ημών (= Έλα μαζί μας), ελθέ και θέλομέν σε φέρειν (= θα σε φέρουμε) εις πόλιν πλήρη φωτός και αρρήτου αγαλλιάσεως»». Μόλις πρόφερε τα λόγια αυτά ο μάρτυς ξεψύχησε. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »