Η Ευχαριστία ως ενωτικό και περιεκτικό ιεραποστολικό γεγονός

untitled

Ομ. Καθηγητής Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ Πέτρος Βασιλειάδης

Ένα από τα κύρια ερωτήματα που θα απασχολήσουν την επιστημονική και θεολογική έρευνα κατά τη διάρκεια της τρίτης χιλιετίας σχετίζεται ασφαλώς με τον βαθύτερο χαρακτήρα και την ουσία του χριστιανισμού. Και για να γίνω σαφέστερος, το ερώτημα αφορά στον σωτηριολογικό ή εκκλησιολογικό χαρακτήρα της θρησκείας του από Ναζαρέτ Ιησού. Αναφέρεται, θα μπορούσε να πει κανείς, στη διάσταση που επικεντρώνεται στην προσωπική ή δια πίστεως σωτηρία του ανθρώπου (επηρεασμένη κατά κάποιο τρόπο από τον ατομισμό, έναν από τους πυλώνες δηλαδή της νεωτερικότητας), ή στην κοινοτική/εκκλησιοκεντρική του ιδιαιτερότητα (την επηρεασμένη από την παραδοσιακή ευχαριστιακή αυτοσυνειδησία της Εκκλησίας). Με όρους αποκλειστικά βιβλικούς, η λύση του προβλήματος εξαρτάται από την έμφαση που δίνει κανείς στην παύλεια εκδοχή του χριστιανικού κηρύγματος, όπως και στην παύλεια ερμηνεία του «Ιησού του από Ναζαρέτ». με κορύφωση την περίφημη σταυρική του θεολογία, ή στην ευχαριστιακή έκφραση της ταυτότητας της Εκκλησίας από την αρχή της ιστορικής της δραστηριότητας μέχρι σήμερα. Άλλωστε, υπάρχουν δύο διακριτά, αν και κάπως αλληλένδετα, στοιχεία που συνέχουν την ταυτότητα του λαού του Θεού, τόσο στην παλαιοδιαθηκική, όσο και στην καινοδιαθηκική του εκδοχή: Στην Π.Δ. η διαθήκη (ή μία σειρά διαθηκών), την οποία ο Γιαχβέ συνήψε μονομερώς με το λαό του, και ο Νόμος τον οποίο τους παρέδωσε. Στην Κ.Δ. η Αγία Γραφή και η Ευχαριστία, το δόγμα και η εμπειρία, το κήρυγμα και η κοινωνία. Αποτελεί κοινό τόπο, ότι για αιώνες οι χριστιανοί – ανεξαρτήτως δογματικών αποκλίσεων – εξέφραζαν την ταυτότητα και αυτοσυνειδησία τους κατά τη σύναξή τους «επί το αυτό» γύρω από το Κυριακό Δείπνο. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

«Παιδεύων ἐπαίδευσέ με ὁ Κύριος»

2528422408_b8ab92f1b5_b

Καὶ διὰ Δαβὶδ «κύριος παιδεύων ἐπαίδευσέ με

καὶ τῷ θανάτῳ οὐ παρέδωκέ με». Τὸ γὰρ ὑπὸ τοῦ

κυρίου παιδευθῆναι καὶ παιδαγωγηθῆναι θανάτου

ἐστὶν ἀπαλλαγή.

Κλήμης Αλεξανδρεύς, Παιδαγωγός 1.7.61

Σε καιρούς παρακμής, διαφθοράς, καταπτώσεως δεν είναι λίγοι εκείνοι που αναμιμνήσκονται της παιδείας, αποδίδοντας μεταξύ άλλων και σε έλλειμά της τα δεινά.

Αν και κατά τη Γραμματική η παιδεία ανήκει στα αφηρημένα ουσιαστικά, ως έννοια μη αντιληπτή με τις αισθήσεις αλλά με τον νου, όμως δεν παύει λογικά να έχει περιεχόμενο συγκεκριμένο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Ποιά είναι τα είδη και τα φτερά της Προσευχής; (Αγ. Νικοδήμου του Αγιορείτου. 14 Ιουλίου)

Δεχθείτε, λοιπόν, μ’ ευχαρίστηση και υποδεχθείτε, όλοι εσείς οι εν Χριστώ αδελφοί μου, που αποτελείτε το οικουμενικό ποίμνιο του Χριστού, και εγκολπωθείτε αυτές τις θεολογικές, ικετήριες και κατανυκτικές ευχές και προσευχές· λάβετε αυτή την ανθοφόρα και κρινοφόρα τροφή, στην οποία μπορείτε να εντρυφάτε, να χαίρεστε και να τρέφεστε αχόρταστα, σαν να βρίσκεστε σε κάμπους ανθισμένους, σε χλοϊσμένους λειμώνες, σε δροσερά λειβάδια, σε βοσκοτόπια που τρέφουν τις ψυχές, σε μοσκοβολημένα δροσερά χορτάρια. Διότι σ’ αυτές τις ιερές προσευχές θα βρείτε πολύ πλούσια και, όπως χρειάζεται, τα τέσσερα ιδιώματα ή μέρη, που περιέχει κάθε τέλεια Προσευχή, δηλαδή: α) τη δοξολογία, β) την ευχαριστία, γ) την εξομολόγηση και δ) την αίτηση. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Γέρων Εφραίμ Φιλoθεΐτης: «Οι θέλοντες ευσεβώς ζην εν Χριστώ Ιησού διωχθήσονται»

* «Οι θέλοντες ευσεβώς ζην εν Χριστώ Ιησού διωχθήσονται» (Τιμ. 3, 12).
Με την υπομονή και την ευχαριστία στις θλίψεις της ζωής, φανερώνουμε υπακοή στο θεϊκό Του θέλημα.

* «Μακάριος ανήρ, ος υπομένει πειρασμόν· ότι δόκιμος γενόμενος λήψεται τον στέφανον της ζωής» (Ιακ. 1, 12).

* «Παιδεύει ο Κύριος επί το συμφέρον, εις το μεταλαβείν της αγιότητος Αυτού» (Εβρ. 12, 10).
Κατά τον καιρόν της παιδείας Κυρίου δεν συμφέρει να αγανακτούμε, αλλά το ψυχικό μας συμφέρον είναι η τέλεια υπακοή μας στον Ιατρό των ψυχών και των σωμάτων μας Ιησού Χριστό, ο Οποίος στον καιρό των ποικίλων θλιβερών εγχειρίζει του καθενός την αφανή ψυχική πληγή με τον άγιο σκοπό, να του χαρίση την υγεία, δηλαδή την καρδιακή κάθαρσι από τα άτιμα πάθη. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Η υπέρβαση της αμαρτίας

«Ο λαός ο καθήμενος εν σκότει είδε φως μέγα »

Πριν από το δικό του Πάσχα ο Χριστός και πριν από το Πάσχα του λαού Του εισέρχεται στην έρημο, και όπως ο παλαιός Ισραήλ με τον Μωϋσή έμεινε σαράντα χρόνια, έτσι και ο Χριστός μένει σαράντα μέρες μέσα στη δοκιμασία της ερήμου, όπου αντιμετωπίζει από τον πειραστή διάβολο τρεις πειρασμούς.

Οι τρεις πειρασμοί

Ο πρώτος πειρασμός ήταν ο «βιολογικός» πειρασμός, ο πειρασμός της πείνας και της δίψας. Ο πονηρός, μετά σαράντα μέρες νηστείας και άσκησης του Χριστού, του λέγει: «Εάν είσαι υιός του Θεού, κάνε τις πέτρες ψωμί για να χορτάσεις την πείνα σου και την πείνα του κόσμου. Ξεκινάς για το έργο Σου και ξεχνάς ότι ο κόσμος πεινά. Ικανοποίησε πρώτα τις υλικές του ανάγκες και μετά προσπάθησε να τους οδηγήσεις στην πνευματική ζωή».

Ο Χριστός στην πρόκληση του πονηρού αρνείται να μετατρέψει τις πέτρες σε ψωμί. Δεν υπόσχεται κανέναν υλικό παράδεισο, αλλά δημιουργεί ένα προηγούμενο και μια πνευματική παράδοση για τον λαό Του με την απάντησή Του: «Ο άνθρωπος δε ζει μόνο με το ψωμί, τα υλικά αγαθά, αλλά με το λόγο του Θεού που δίδει περιεχόμενο στη ζωή του». Η πίστη και η πνευματική ζωή δεν μπορεί να υποτάσσονται στην καθημερινή ανάγκη. Η ορθόδοξη ζωή είναι η υπέρβαση της καθημερινότητας, είναι η είσοδος διά της ερήμου της ιστορίας στον χώρο της αιωνιότητας. Ο πειρασμός αυτός έχει ιδιαίτερη σημασία για μια κοινότητα, για έναν κόσμο που οικοδομείται. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Η συνεχής Κοινωνία είναι το ιδεώδες της εκκλησιαστικής κοινωνίας

«Έρχεσθε, ότι ήδη έτοιμα έστι πάντα »

Η παραβολή  του μεγάλου Δείπνου, που διαβάζεται την Κυριακή των αγίων Προπατόρων, εικονίζει καθαρά την Εκκλησία, που εκφράζεται στο μυστήριο της θείας Ευχαριστίας. Δηλαδή, η πρόσκληση να συμμετάσχουν στο μεγάλο δείπνο είναι πρόσκληση για να γίνουν μέλη της Εκκλησίας, να κοινωνήσουν του Σώματος και του Αίματος του Χριστού.

Ας μελετήσουμε για λίγα λεπτά την παραβολή αυτή

Κάποιος άνθρωπος προσκάλεσε σε δείπνο αυτούς που φαίνονταν να είναι οι πιο αγαπημένοι του φίλοι, για να περάσουν λίγες ώρες μέσα στη δική του χαρά. Και οι άνθρωποι αυτοί ο ένας μετά τον άλλο περιφρόνησαν την πρόσκλησή του, ο καθένας και για τον δικό του λόγο. Ο ένας είχε αγοράσει ένα κομμάτι γης και δεν είχε τον καιρό. Ένας άλλος είχε αγοράσει πέντε ζευγάρια βόδια και είχε δουλειά. Κάποιος τρίτος είχε παντρευτεί και δεν είχε τη διάθεση να ανταποκριθεί. Αφού, όμως, αρνήθηκαν να προσέλθουν, ο οικοδεσπότης κάλεσε στο δείπνο τους φτωχούς, τους ασθενείς, τους άστεγους, τους κοινωνικά παραθεωρημένους. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Ξεκινώντας η νέα ημέρα

Επιτρέψτε μου να αρχίσω με δύο ερωτήσεις. Κατ’ αρχάς, πότε ξεκινά η νέα ημέρα σύμφωνα με την ορθόδοξη παράδοση και νόηση του χρόνου; Σίγουρα θα απαντήσετε ότι αυτό είναι ερώτημα εύκολο να απαντηθεί. Σύμφωνα με την παλαιά εβραϊκή πρόσληψη του χρόνου, που εξακολουθεί να ισχύει στην Ορθόδοξη Εκκλησία, η νέα ημέρα δεν ξεκινά τα μεσάνυχτα ή την αυγή, αλλά την ώρα της δύσης του ηλίου. Η Δημιουργία του κόσμου στη Γένεση περιγράφεται ως εξής: «ήρθε το βράδυ, ήρθε το πρωί· πρώτη ήμερα». Το σούρουπο βλέπουμε να έρχεται πριν από το πρωί. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Θαύματα Αγίου Ονούφριου στην Ιερά Μονή Αγίου Διονυσίου Αγίου Όρους

Ιερός Ναός Αγίου Ονουφρίου στο χωρίό Κάθηκας στην Πάφο της Κύπρου

1. Εις Τούρκον Δασοφύλακα

Αυτή η διήγησις μου εξιστορήθη παρά του γέροντος Χριστοδούλου, ότε εύρισκόμην εις το εν Βουνώ αγροκήπιον[1], βοηθών συνάμα τον κηπουρόν αδελφόν Ιερόθεον, κατά την 12ην του μηνός Ιουνίου του 1944.

Ο Γέρων Χριοτόδουλος αναμνησθείς τι γεγονός, επισυμβάν επί τουρκοκρατίας, κατά το 1910 περίπου, μου το διηγήθη εις δόξαν και τιμήν του Αγίου Ονουφρίου, ως εξής:

«Εγώ, μας λέγει, κατ΄ εκείνην την εποχήν νεώτερος ων, κατά την επιστασίαν του δάσους της Μονής και μίαν ήμέραν γυρίζοντας επάνω εις την Παναγίαν, ανταμωθήκαμεν με ένα Τούρκον, δασοφύλακα, δηλαδή κυβερνητικόν και, αφού επί ώρας εγυρίσαμεν και του έδειξα τα σύνορα της Μονής, εν τέλει κατεβήκαμεν εδώ να ξεκουρασθώμεν και να γευματίσωμεν. Με την περιοδείαν την οποίαν είχομεν ο Τούρκος εκουράσθη, ήταν και λίγο σωματώδης και, αφού κερασθήκαμεν· επήγαμεν εις την βρύσιν και ο Τούρκος ευχαριστηθείς και ευφρανθείς με το κρύο νερό της πηγής, έπιε και πάλιν, έπιε και εγώ δεν ξέρω πόσον. Μου έλεγε: α! μασιαλά! μασιαλά! Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Υποφέρω…

Υπομονή, δοξολογία και ευχαριστία

Από τις διδαχές των άγιων πατέρων γνωρίζω, πως κάθε πειρασμό ή αρρώστια μας τα στέλνει ο Θεός για να θεραπεύεται η αδύνατη ψυχή μας. Αν το σώμα μας υποφέρει, ο Θεός συγχωρεί τις αμαρτίες μας, τις παλιές και τις καινούργιες, και μας εμποδίζει να αμαρτάνουμε στο μέλλον. Γι’ αυτό πρέπει να δοξολογούμε με όλη μας τη καρδιά το Θεό, που είναι τόσο εύσπλαχνος, ώστε να γυρίζει όλα για το καλό μας και γι’ αυτό επιτρέπει να αρρωσταίνουμε. Δεν πρέπει να γογγύζουμε. Αυτός είναι ο λόγος που προσπαθώ με τη βοήθεια του Θεού να υπομένω καρτερικά την αρρώστια μου. Αν καμιά φορά τα πόδια μου πονούν, υποφέρω με υπομονή. Αν τα φάρμακά μου τελειώνουν, δεν ανησυχώ. Αν δεν μπορώ να κάθομαι, ξαπλώνω. Όταν τα πλευρά μου πονούν, επειδή πλαγιάζω πάνω τους, σηκώνομαι ήρεμα, χωρίς να ταράζομαι. Αν μου συμβεί κάτι δυσάρεστο, προσπαθώ να το υπομένω χωρίς να γογγύζω· και εγώ ο ίδιος πολλές φορές προξένησα πόνο σε άλλους, είτε το ήξερα είτε όχι. Τρώω οποιοδήποτε φαγητό μου προσφέρουν, είτε μου αρέσει είτε όχι. Για όλα δοξολογώ το Θεό. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Αν ψάλλουν έτσι στον Παράδεισο…θέλω να πάω!

 Πολύ συχνά ακούμε και τη λέξη «αλληλούια»στην Ορθόδοξη λατρεία μας. Είναι μια λέξη θεοφόρα, γεμάτη υπερκόσμιο μυστήριο. Προέρχεται βέβαια από την εβραϊκή γλώσσα, αλλά η χριστιανική Εκκλησία από την  αρχή την υιοθέτησε. Σημαίνει: «αινείτε τον Θεόν- δόξα τω Θεώ». Είναι ένας ύμνος από την αιωνιότητα, απόηχος της ουράνιας  λαμπρότητας. Σύντομη δοξολογία, ένας μικρότατος ψαλμός (όπως λέει ο λαός: «κοντός ψαλμός αλληλούια»).

Η Ορθοδοξία είναι μια συνεχής γιορτή, όπου «τα άνω τοις κάτω συνεορτάζει και τα κάτω τοις άνω συνομιλεί». Στον μυστικό της χώρο, το άκτιστο και το κτιστό ενώνονται «ασυγχύτως και ατρέπτως». Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Η Θεία Κοινωνία και η ώρα του θανάτου, μια διδακτική αληθινή ιστορία..

Η τελευταία Θεία Μετάληψη του Αγίου Ιερώνυμου. Έργο του Domenico Zampieri (Domenichino) c.1614

Ένας ιερεύς ο παπα-Θεόδωρος κλήθηκε για να κοινωνήσει δύο χριστιανούς ετοιμοθάνατους. Έναν πλούσιο, σκληρό και φιλάργυρο και μια ενάρετη χήρα, πού μεγάλωσε μόνη της, με τιμιότητα και σωφροσύνη, σκληρό αγώνα και φτώχεια πολλή, εκείνα τα χρόνια, οκτώ παιδιά!!!

Ο παπα-Θεόδωρος πήρε μαζί τον διάκονο του, τον πατέρα Λαυρέντιο. Μπροστά ο νεωκόρος, στο πλάι ο διάκονος και ο ιερεύς με το άγιο Ποτήριο, ασκεπής και με τον Αέρα στους ώμους, (όπως εσυνηθίζετο τότε), πήγαν πρώτα στο σπίτι του πλούσιου, αλλά αυτός ούτε καν ήθελε να ακούσει για Θεία Κοινωνία! Μόνο φώναζε:

-Δεν είμαι εγώ για θάνατο! Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Είσαι ένας κόσμος μέσα στον κόσμο!

 Η τόλμη που υπάρχει μέσα στην απόφαση του Θεού να δημιουργήσει υπάρξεις κατ’ εικόνα και ομοίωσή Του, είναι το αποκορύφωμα της παντοδυναμίας, ή καλύτερα, η υπέρβαση αυτής της κορυφής με την εκούσια ανάληψη αδυναμίας. Γιατί «το ασθενές του Θεού ισχυρότερον των ανθρώπων» (Α’ Επιστολή προς Κορ. 1, 25).   (Vladimir Lossky)

 Το σύμπαν είναι ο αμπελώνας που δόθηκε στους ανθρώπους από το Θεό. «Όλα τα πράγματα είναι για μας, όχι εμείς γι’ αυτά», λέει ο Αγ. Ιωάννης ο Χρυσόστο­μος. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Χριστούγεννα στο Άγιον Όρος

+Μοναχός Θεόκλητος Διονυσιάτης

 Στις ψυχές των τελείων τέκνων της Ορθοδόξου Εκκλησίας, οι Δεσποτικές και Θεομητορικές εορτές μετουσιώνονται σε μεγάλες πνευματικές χαρές, γιατί γίνονται ανεξάντλητες πηγές ύμνων θείων ερώτων, θερμότατης ευγνωμοσύνης και απείρου ευχαριστίας, για όσα ο Θεός εδωροφόρησεν αγαθά στους ανθρώπους από τότε που «εφανερώθη εν σαρκί».

Συγκεκριμένα οι Μοναχοί γενικά και ειδικά στο Άγιον Όρος του Άθω, εορτάζουν την Γέννηση του Θεού Λόγου σχεδόν κάθε ημέρα, δηλαδή σε όλον τον κύκλο του λεγομένου θεολογικώς λειτουργικού χρόνου, χάρις στις νυχθήμερες ιερές Ακολουθίες. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Ματιές στην Ορθόδοξη Θεία Λειτουργία (2)

+Ανδρέα Θεοδώρου, Καθηγητού Πανεπιστημίου Αθηνών

 2) Το μυστήριο της θείας ευχαριστίας είναι το κέντρο της ορθόδοξης θείας λειτουργίας.

 Περίοπτη θέση στη θεία λειτουργία κατέχει η προσφορά της θείας ευχαριστίας, που είναι το κατ’ εξοχήν μυστήριο του Χριστού. Όπως στο πεδίο της θείας οικονομίας η είσοδος του Χριστού στον κόσμο κατέληξε στο σταυρό, που πέθανε ο Κύριος για τη λύτρωση του κόσμου, έτσι και στη λειτουργία η λυτρωτική θεία οικονομία που συμβολίζεται με την είσοδο του Χριστού στον κόσμο (μικρή Είσοδος), καταλήγει στο Γολγοθά, όπου προσφέρεται το μυστήριο της Ζωής. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Ματιές στην Ορθόδοξη Θεία Λειτουργία (1)

+Ανδρέα Θεοδώρου, Καθηγητού Πανεπιστημίου Αθηνών

 Η θεία λειτουργία αποτελεί το κέντρο της ορθόδοξης λατρείας. Σ’ αυτήν απεικονίζεται ανάγλυφα η ουσία της Ορθόδοξης Καθολικής Εκκλησίας, συγκλίνουν σαν σε κέντρο ζωτικό, η λυτρωτική θεία οικονομία, το δόγμα, η παράδοση, το ήθος, η μυστική ευσέβεια, το ουρανοδρόμο πνεύμα και ο σωτηριολογικός θεοτικός δυναμισμός της Ορθοδοξίας, Η θεία ενανθρώπηση, η είσοδος του Θεού στον κόσμο, οι κύριες στιγμές του λυτρωτικού έργου του Χριστού, το σταυρικό πάθος, η ανάσταση, η Ανάληψη και η εκ δεξιών του Πατρός καθέδρα παίρνουν μια δραματική απεικόνιση και μια βαθειά μυστική βίωση στις ψυχές του ορθοδόξου πληρώματος, που βιωματικά μετέχει στη θεία λειτουργία, όπου τελετουργείται το άρρητο μυστήριο του Χριστού, της Εκκλησίας και κατ’ επέκταση ολόκληρης της φυσικής κτίσεως. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Διαφυλάξτε την καρδία σας

Συχνά αναλογίζομαι την προειδοποίηση των πατέρων: « διαφυλάξτε την καρδία σας». Μου φαίνεται πολύ φανερό ότι η προδιάθεση της καρδίας μου έχει να κάνει με το πώς αντιλαμβάνομαι και αντιδρώ σε οτιδήποτε υπάρχει στο περιβάλλον μου. Μια αγχώδης καρδία αντιλαμβάνεται οτιδήποτε σαν απειλή, ως μια επικείμενη καταστροφή ή δυστυχία. Μια θυμωμένη καρδία αντιλαμβάνεται το παραμικρό εμπόδιο ως μια μεγάλη πρόκληση. Μια θλιμμένη καρδία δυσκολεύεται να βρει χαρά σε οτιδήποτε γύρω της. Είναι λοιπόν φανερό πως δεν είναι ο κόσμος που μας καταδιώκει ,αλλά οι ίδιες οι καρδίες μας που χρησιμοποιούν τον κόσμο ως όπλο εναντίον μας. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Ο δεσπότης της NASA τα λέει έξω απ’ τα δόντια για τη γρίπη των χοίρων και τη Θεία Κοινωνία

Το αργυρεπίχρυσο Δισκάριο της Riha, με απεικόνιση του Χριστού που δίνει την θεία κοινωνία στους αποστόλους. περ. 565-578.  Byzantine Collection, Dumbarton Oaks, Washington DC

Το αργυρεπίχρυσο βυζαντινό δισκάριο της Riha, με απεικόνιση του Χριστού να δίνει την θεία κοινωνία στους αποστόλους (περ. 565-578). Byzantine Collection, Dumbarton Oaks, Washington DC. Σημειώνουμε ότι το άγιο δισκάριο είναι το σκεύος όπου τοποθετείται ο άρτος που θα προσφερθεί και θα μεταβληθεί σε σώμα του Χριστού κατά την θεία λειτουργία. Ο ιερέας παίρνει το άγιο σώμα από το δισκάριο και το βάζει στο άγιο ποτήριο με το θείο αίμα λίγο πριν κοινωνήσουμε (όταν πει, "Πρόσχωμεν! Τα άγια της αγίοις!").

Εγκύκλιος του σεβασμιώτατου Μητροπολίτη Μεσογαίας και Λαυρεωτικής κ.κ. Νικόλαου (ποιός είναι αυτός;) «Η  εξάπλωσις του ιού της γρίππης των χοίρων και τα μυστήρια της Εκκλησίας μας» (27 Ιουλίου 2009)

Αγαπητοί μου αδελφοί,

Πρόσφατα, με αφορμή την ενσκήψασα πανδημία της γρίππης των χοίρων, ανεφύη, ως μη ώφειλε, και το θέμα του ενδεχομένου της μεταδόσεως ασθενειών μέσω της Θείας Κοινωνίας.

Δυστυχώς, συχνά με διάλεκτο ασεβή, ύφος ειρωνικό και επιχειρηματολογία όχι καλοπροαίρετη, έγινε ακόμη μια προσπάθεια αποδόμησης της πίστης μας σε μέρες που δεν μας έχει μείνει κανένα άλλο στήριγμα να κρατηθούμε. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Αναρτήθηκε στις Κοινωνία, Ορθόδοξη πίστη, Συνταρακτικά στοιχεία. Ετικέτες: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , . Leave a Comment »

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΠΡΟΣΩΠΟΥ (3)

MotherofGodGrowerofCrops

Επισκόπου Διοκλείας Κάλλιστου Γουέαρ.

Ωρίμανση

Τέτοιο είναι το αληθινό ανθρώπινο πρόσωπο: ελεύθερο, ευχαριστιακό, κοινωνικό – αυτό που, σύμφωνα με το παράδειγμα του στάρετς Ζωσιμά του Ντοστογιέφσκι, καθιστά τον εαυτό του «υπεύθυνο για όλους και για όλα». Σ’ αυτά τα τρία χαρακτηριστικά πρέπει να προστεθεί και ένα τέταρτο: η ωρίμανση, η πορεία προς τα εμπρός, η συνεχής πρόοδος. «Αγαπητοί, νυν τέκνα Θεού εσμέν, και ούπω εφανερώθη τι εσόμεθα» (Α´ Ιω. 3,2). Το ανθρώπινο πρόσωπο δεν είναι στατικό ή στάσιμο, αλλά είναι δυναμικό. Είναι ένας οδοιπόρος, ένας ταξιδευτής – homo viator. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΠΡΟΣΩΠΟΥ (2)

Συνέχεια από 1

358_012b

Λεπτομέρεια από το μωσαϊκό της αψίδας της εκκλησίας της Αγίας Πραξαίδης στην Ρώμη (9ος αιώνας), όπου απεικονίζεται ο Χριστός στον Παράδεισο μαζί με αγίους.

Επισκόπου Διοκλείας Κάλλιστου Γουέαρ.

Κοινωνία

Πέρα από το ότι είμαστε ελεύθερα οντά και ευχαριστιακά όντα, ο άνθρωπος είναι επίσης κοινωνικό ον. Αυτό είναι το τρίτο χαρακτηριστικό του στοιχείο. Είναι, σύμφωνα με το χαρακτηρισμό του Αριστοτέλη, ένα «πολιτικό ζώο», γιατί όντως πραγματώνει τον εαυτό του, γίνεται όντως άνθρωπος, εφόσον ζει σε μία πόλη, σ’ ένα κοινωνικά οργανωμένο χώρο. Ακόμη και οι ερημίτες πρέπει να προετοιμάσουν τον εαυτό τους για τη μόνωση, αφού ζήσουν αρχικά στην κοινωνική ζωή μιας μοναχικής αδελφότητας. Ο άνθρωπος είναι διαλογικός. Για να χρησιμοποιήσουμε τα λόγια του John Macmurray «δεν μπορεί να υπάρξει άνθρωπος μέχρι που να βρεθούν δυο τουλάχιστον σε κοινωνία». Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΠΡΟΣΩΠΟΥ (1)

Η Παναγία Δεομένη (τοιχογραφία του 3ου ή 4ου αιώνα από την κατακόμβη της Αγίας Πρισκίλλας στην Ρώμη)

Η Παναγία Δεομένη (τοιχογραφία του 3ου ή 4ου αιώνα από την κατακόμβη της Αγίας Πρισκίλλας στην Ρώμη)

Επισκόπου Διοκλείας Κάλλιστου Γουέαρ.

«Μια ψυχή φτιαγμένη κατ’ εικόνα Θεού είναι πιο πολύτιμη στο Θεό απ’ ότι δέκα χιλιάδες κόσμοι με όλα όσα περιέχουν»

Αποφθέγματα Πατέρων της Ερήμου

Το αληθινό θαύμα

«Μίλησέ μας για τις θείες οπτασίες πού έχεις», είπε κάποτε ένας μοναχός στον Αββά Παχώμιο (286-346). «Ένας αμαρτωλός σαν εμένα δεν περιμένει να έχει καμιά οπτασία από το Θεό», απάντησε ο Παχώμιος. «… Επίτρεψέ μου όμως να σου πω για μια μεγάλη οπτασία. Αν δεις έναν άγιο και ταπεινό άνθρωπο, αυτό είναι μια μεγάλη οπτασία. Γιατί ποιά άλλη μεγαλύτερη οπτασία απ’ αυτή μπορεί να υπάρξει: να δεις τον αόρατο Θεό να φανερώνεται στο ναό του, σ’ ένα ορατό ανθρώπινο πρόσωπο»;1

Αυτή είναι η ανώτερη οπτασία από όλες, το αληθινό θαύμα: μια ανθρώπινη ύπαρξη φτιαγμένη κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσιν Θεού. «Εξομολογήσομαί σοι, ότι φοβερώς εθαυμαστώθην» (Ψαλμ. 138:14). Στην πνευματική ζωή του καθενός από μας ίσως δεν υπάρχει καθήκον πιο επιτακτικό από αυτό: να ανανεώνουμε το αίσθημα του θαυμασμού και της έκπληξης μπροστά στο θαύμα και το μυστήριο του δικού μας προσώπου. Η λέξη μυστήριο, ιδιαίτερα, χρειάζεται έμφαση. Ποιός είμαι; Τί είμαι; Η απάντηση δεν είναι καθόλου εύκολη. Γνωρίζω μόνο ένα πολύ μικρό μέρος του εαυτού μου. Τα όρια του ανθρωπίνου προσώπου είναι απίστευτα πλατειά. Εκτείνονται κατά ύψος και κατά πλάτος στο χώρο και πέρα από το χρόνο, στο ατελεύτητο. Προεκτείνονται μπροστά και πίσω μέσα στο χρόνο και πέρα από το χρόνο, στην αιωνιότητα. Στο βάθος του εαυτού μου κρύβονται ανεξιχνίαστα βάθη που διαφεύγουν της δικής μου αντίληψης.

Μέσα σ’ αυτό το μυστήριο ανθρώπινο πρόσωπο, που είναι φτιαγμένο κατ’ εικόνα του ζώντος Θεού, υπάρχουν τέσσερα στοιχεία ξεχωριστής σημασίας: ελευθερία, ευχαριστία, κοινωνία και ωρίμανση. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Ο Μυστικός Δείπνος

normal_mdeipnos

Τοιχογραφία από την Ι.Μ.Μ.Βατοπαιδίου

Μεγάλη Πέμπτη

Δύο βασικά γεγονότα χαρακτηρίζουν τις ιερές ακολουθίες της Αγίας και Μεγάλης Πέμπτης: ο Μυστικός Δείπνος του Κυρίου Ιησού Χριστού με τους μαθητές Του και η προδοσία του Ιούδα. Το βαθύτερο νόημα και των δύο αυτών γεγονότων είναι η αγάπη . Ο Μυστικός Δείπνος είναι η εσχατολογική αποκάλυψη της σωτηριώδους αγάπης του Θεού για τον άνθρωπο, της αγάπης που είναι η καρδιά της σωτηρίας. Η προδοσία του Ιούδα αποκαλύπτει ότι η αμαρτία, ο θάνατος και η αυτοκαταστροφή οφείλονται επίσης στην αγάπη · αλλά σε μια αγάπη καταστροφική, μια αγάπη που διαιρεί, διαλύει και οδηγεί εκεί που κάθε άλλο παρά αγάπη κυριαρχεί. Ακριβώς εδώ βρίσκεται το μυστήριο τούτης της μοναδικής ημέρας, της Μεγάλης Πέμπτης. Οι ιερές ακολουθίες της, όπου το φως και το σκοτάδι, η χαρά και η λύπη είναι παράξένα αναμειγμένα, μας προκαλούν σε μια επιλογή από την οποία εξαρτάται ο τελικός προορισμός του καθενός από μας.

«Προ δε της εορτής του Πάσχα ειδώς ο Ιησούς ότι ελήλυθεν αυτού η ώρα… αγαπήσας τους ιδίους τους εν τω κόσμω, εις τέλος ηγάπησεν αυτούς…» (Ιω. 13, 1). Για να καταλάβουμε το νόημα του μυστικού Δείπνου θα πρέπει να τον δούμε σαν τέλος της μεγαλειώδους ενέργειας της Θείας Αγάπης, η οποία άρχισε με τη δημιουργία του κόσμου και τώρα ολοκληρώνεται με το Θάνατο και την Ανάσταση του Χριστού. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »