Η Ιερότητα και ωραιότητα της Δημιουργίας για την Ορθόδοξη Εκκλησία

Ορθόδοξη Θεολογία και φυσικό περιβάλλον

Ως εκ παραδόσεως υπέρτατο σύμβολο και δήλωση πίστεως, το «Πιστεύω» της Ορθόδοξης Εκκλησίας ομολογεί «Ένα Θεόν, Πατέρα Παντοκράτορα, ποιητήν ουρανού και γής, ορατών τε πάντων και αοράτων». Η Ορθόδοξη Χριστιανική οπτική του φυσικού περιβάλλοντος απορρέει από την θεμελιώδη πεποίθηση ότι ο κόσμος έχει δημιουργηθεί από έναν αγαπώντα Θεό. Η Αγία Γραφή δηλώνει στο βιβλίο της Γενέσεως, ότι «είδεν ο Θεός τα πάντα, όσα εποίησεν, και ιδού καλά λίαν» (1, 31). Σύμπας ο κόσμος λοιπόν περιέχει τα σπέρματα και τα ίχνη ενός ζώντος Θεού. Επιπλέον, η υλική και φυσική δημιουργία παραχωρήθηκε στην ανθρωπότητα ως δωρεά, με την εντολή «εργάζεσθαι και φυλάττειν αυτήν». (Γεν. 2,15).Αν η γη είναι ιερή, τότε και η σχέση μας με το φυσικό περιβάλλον είναι μυστική η μυστηριακή, περιέχει δηλαδή τα σπέρματα και τα ίχνη του Θεού. Η αμαρτία του Αδάμ συνίσταται κατά πολλές έννοιες στην άρνησή του να δεχθεί τον κόσμο ως δώρο συνάντησης και κοινωνίας με τον Θεό και την υπόλοιπη Κτίση. Η Επιστολή του αποστόλου Παύλου προς Ρωμαίους αναδεικνύει τις συνέπειες της αμαρτίας, το γεγονός δηλαδή ότι «πάσα η κτίσις συστενάζει και συνωδίνει άχρι του νυν» και «η αποκαραδοκία της κτίσεως την αποκάλυψιν των υϊών του Θεού απεκδέχεται» (Ρωμ. 8, 22,19). Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Ξεκινώντας η νέα ημέρα

Επιτρέψτε μου να αρχίσω με δύο ερωτήσεις. Κατ’ αρχάς, πότε ξεκινά η νέα ημέρα σύμφωνα με την ορθόδοξη παράδοση και νόηση του χρόνου; Σίγουρα θα απαντήσετε ότι αυτό είναι ερώτημα εύκολο να απαντηθεί. Σύμφωνα με την παλαιά εβραϊκή πρόσληψη του χρόνου, που εξακολουθεί να ισχύει στην Ορθόδοξη Εκκλησία, η νέα ημέρα δεν ξεκινά τα μεσάνυχτα ή την αυγή, αλλά την ώρα της δύσης του ηλίου. Η Δημιουργία του κόσμου στη Γένεση περιγράφεται ως εξής: «ήρθε το βράδυ, ήρθε το πρωί· πρώτη ήμερα». Το σούρουπο βλέπουμε να έρχεται πριν από το πρωί. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Ματιές στην Ορθόδοξη Θεία Λειτουργία (3)

+Ανδρέα Θεοδώρου, Καθηγητού Πανεπιστημίου Αθηνών

 5) Στην ορθόδοξη θεία λειτουργία βιώνεται περιεκτικά το δόγμα της ενότητας της Εκκλησίας.

 Η Εκκλησία είναι το άχραντο σώμα του Χριστού (Εφ. 1,23). Σ’ αυτήν πνέει το Πνεύμα το άγιο, το οποίο τη διακρατεί στην αλήθεια (Ίω. 16,13), την αγιάζει με τη χάρη του και τη ζωοποίει. Σε κάθε θεία λειτουργία απεικονίζεται ανάγλυφα η εν Πνεύματι ενότητα της Εκκλησίας. Στον ιερό ναό μαζεύονται κλήρος και λαός, για να λατρεύσουν και να ζήσουν το λυτρωτικό μυστήριο του Χριστού. Σ’ αυτήν σμίγουν σε μια ενότητα μυστηριακή οι άγιοι της Παλαιάς και της Καινής Διαθήκης, οι οποίοι τελειωθέντες στην πίστη είναι απογεγραμμένοι στον ουρανό (Εβρ. 12,23), μαζί με τους αγγέλους, τα λειτουργικά πνεύματα του Θεού (Εβρ. 1,14), για να γιορτάσουν το μυστήριο της θείας οικονομίας και να υμνήσουν το θαύμα της θείας αγαθότητας, τον θρίαμβο και τη νίκη της θείας βασιλείας ενάντια στις αντίθεες δυνάμεις του εχθρού. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Η Πεντηκοστή

rabbula-pentecost

Η Πεντηκοστή. Μικρογραφία από τον συριακό χειρόγραφο κώδικα των Ευαγγελίων του γραφέα Ραββουλά (586 μΧ).

«Πεντηκοστήν εορτάζομεν και Πνεύματος επιδημίαν και προθεσμίαν επαγγελίας και ελπίδος συμπλήρωσιν και το μυστήριον όσον; Ως μέγα τε και σεβάσμιον. Διό βοώμέν σοι· Δημιουργέ του παντός, Κύριε, δόξα σοι».

Αυτόν τον θαυμάσιο ύμνο θέτει η Εκκλησία μας σαν προπύλαιο στην εορτή της Πεντηκοστής. Και σ΄ αυτόν ανακεφαλαιώνει το «μέγα και σεβάσμιον» μυστήριον, το όποιον πανηγυρίζει: Τη συμπλήρωση της ελπίδος, την προθεσμία της επαγγελίας, την επιδημία του Πνεύματος του αγίου. Γιατί πράγματι το εορταζόμενο γεγονός, η επιφοίτηση του αγίου Πνεύματος στους αποστόλους του Χριστού, αποτελεί το τέλος και το επιστέγασμα όλου του έργου της σωτηρίας. Όλο το έργο του Χριστού, η έλευση, η διδασκαλία, το πάθος, η ανάσταση, η ανάληψη απέβλεπαν σ΄ αυτό· στην έλευση του αγίου Πνεύματος στον κόσμο, στη νέα δημιουργία. Ακριβώς για τον λόγο αυτό στο τροπάριο που παραθέσαμε στην αρχή και σε όλη την υμνογραφία της Πεντηκοστής ανυμνείται ο δημιουργός του παντός, ο Πατήρ, που διά του Λόγου, του Υιού της αγάπης Του, εν αγίω Πνεύματι δημιουργεί τον κόσμο, αναδημιουργεί, ξανακτίζει την κτίση και την μεταβάλλει σε νέα, την ανακαινίζει. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Ο χρόνος και ο κόσμος της φθοράς – ΦΩΤΗΣ ΚΟΝΤΟΓΛΟΥ

Ο Φώτης Κόντογλου. Αυτοπροσωπογραφία.

Ο Φώτης Κόντογλου. Αυτοπροσωπογραφία.

Η πιο φοβερή και η πιο ανεξιχνίαστη δύναμη στον κόσμο είναι ο Χρόνος, ο Καιρός. Καλά-καλά τι είναι αυτή η δύναμη δεν το ξέρει κανένας, κι όσοι θελήσανε να την προσδιορίσουνε, μάταια πασκίσανε. Το μυστήριο του Χρόνου απόμεινε ακατανόητο, κι ας μας φαίνεται τόσο φυσικός αυτός ο Χρόνος. Τον ίδιο τον Χρόνο δε μπορούμε να τον καταλάβουμε τι είναι, αλλά τον νοιώθουμε μοναχά από την ενέργεια που κάνει, από τα σημάδια που αφήνει πάνω στην πλάση. Η μυστηριώδης πνοή του όλα τ’ αλλάζει. Δεν απομένει τίποτα σταθερό, ακόμα κι όσα φαίνονται σταθερά κι αιώνια. Μια αδιάκοπη κίνηση στριφογυρίζει όλα τα πάντα, μέρα-νύχτα, κι αυτή την άπιαστη και κρυφή κίνηση δε μπορεί να τη σταματήσει καμμιά δύναμη. Τούτο το πράγμα που το λέμε Χρόνο, το έχουμε συνηθίσει, είμαστε έξοικειωμενοι μαζί του, αλλιώς θα μας έπιανε τρόμος, αν είμαστε σε θέση να νοιώσουμε καλά τι είναι και τι κάνει. Όπως είπαμε, δουλεύει μέρα-νύχτα, αιώνες αιώνων, αδιάκοπα, βουβά, κρυφά, κι όλα τ’ αλλάζει με μία καταχθόνια δύναμη, άπιαστος, αόρατος, ανυπάκουος, τόσο, που να τον ξεχνά κανένας και να θαρρεί πως δεν υπάρχει, αυτός που είναι το μόνο πράγμα που υπάρχει και που δε μπορεί η διάνοιά μας, με κανέναν τρόπο, να καταλάβει πως κάποτε δεν θα υπάρχει, πως θα καταστραφεί, πως θα λείψει. Πως, αφού αυτό το «κάποτε» είναι ο ίδιος ο Χρόνος; Πώς μπορεί να φανταστεί κανένας πως κάποτε θα πάψει να υπάρχει αυτό το ίδιο το «κάποτε»; Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »