Θεωρία περί ιερού πολέμου (jihad) ή Τζιχάντ

pol492

Υπό την επίδραση των ειρηνοποιών κηρυγμάτων και της καλλιέργειας φιλικής ατμόσφαιρας μεταξύ των λαών υπάρχει σήμερα η τάση αποσιωπήσεως της χαρακτηριστικής αυτής παραγράφου της ισλαμικής τακτικής. Εν τούτοις, και αν ακόμη παραθεωρήσωμε τα συγκεκριμένα ιστορικά γεγονότα, παραμένουν τα ιερά κείμενα. Οι παροτρύνσεις του Κορανίου προς δυναμικήν, μαχητικήν αντιμετώπιση των «απίστων» είναι πολλές και άμεσοι: «Μάχεσθε μέχρις ότου αποσοβηθή αφ’ υμών ο κίνδυνος του πειρασμού, και όταν δεν υπάρχει άλλη λατρεία ειμή η του μόνου Θεού. Αν οι εχθροί θέσωσι τέρμα εις τας πράξεις αυτών, τότε ας παύσωσιν αι εχθροπραξίαι, εκτός αν πρόκειται περί ασεβών» (Η Βους, 2:189). Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Παύλειος Λόγος και Παγκοσμιοποίηση

Deconstruction

Ομότιμος καθηγητής Ερμηνείας της Καινής Διαθήκης  Ιωάννης Καραβιδόπουλος

Κατακλυζόμαστε εδώ και καιρό σχεδόν καθημερινά στη στροφή του 20ου αιώνα προς τον 21ον και στη στροφή της 2ης χιλιετίας προς την 3η από την ορολογία τη σχετική με την παγκοσμιοποίηση, ακούμε από τη μια για τους κινδύνους σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο που τη συνοδεύουν, ενώ από την άλλη πλευρά δεν λείπουν και οι φωνές περί των θετικών αποτελεσμάτων της παγκοσμιοποίησης.

Τί είναι όμως η παγκοσμιοποίηση; Όσοι χρησιμοποιούν τον όρο αυτό δεν είναι βέβαιο ότι εννοούν το ίδιο ακριβώς φαινόμενο ή εάν αναφέρονται σε κάποιες επί μέρους πλευρές του. Κοινές πάντως παράμετροι στην έννοια του όρου είναι η ελεύθερη διακίνηση των προϊόντων σε όλον τον πλανήτη και η δυνατότητα των ανθρώπων να έχουν πρόσβαση σ’ αυτά σε όποιο σημείο της γης κι αν βρίσκονται, αρκεί βέβαια να έχουν την οικονομική δυνατότητα προς τον σκοπό αυτό. Επίσης, στις κοινές παραμέτρους ανήκουν η Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Τα έργα, η πομπή και η λατρεία του σατανά

Agios Kyrillos Ierososlymon

άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων

Α’. Από καιρό ποθούσα να σας μιλήσω, γνήσια και περιπόθητα παιδιά της Εκκλησίας, γι’ αυτά τα πνευματικά και επουράνια Μυστήρια. Επειδή όμως γνώριζα καλά, ότι ο άνθρωπος δέχεται και παραδέχεται πιο εύκολα όσα μηνύματα του δίνουν τα μάτια του, παρά όσα του προσφέρουν τα αυτιά του, περίμενα αυτή ακριβώς την ώρα —που θα ήσασταν, λόγω του Βαπτίσματος, περισσότερο δεκτικοί και θα μπορούσατε να κατανοήσετε καλύτερα όσα θα ειπωθούν— για να σας χειραγωγήσω, ξεκινώντας μαζί σας από κείνη τη νύχτα που βαπτιστήκατε, στον πιο φωτεινό κι ευωδιαστό λειμώνα αυτού του Παραδείσου της Εκκλησίας. Και είναι βέβαιο τώρα ότι βρίσκεσθε σε μια άλλη κατάσταση, διότι ήδη έχετε δεχθεί και έχετε γίνει κοινωνοί των θείων και υπερφυών χαρισμάτων του θείου και ζωοποιού Βαπτίσματος. Επειδή πρέπει τώρα πλέον να σας παραθέσω τράπεζα με τις πιο πλήρεις και πιο τέλειες τροφές, θα επιχειρήσω να σας ερμηνεύσω με ακρίβεια και να σας εξηγήσω πιο ξεκάθαρα το καθετί από αυτά, ώστε να πληροφορηθείτε με ακρίβεια και να γνωρίσετε το νόημα και τη σημασία που είχαν όλα όσα έγιναν για σας, εκείνο το βράδυ που βαπτισθήκατε. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Ο ρόλος του μοναχισμού στην τάξη της λατρείας

ymnoi_aggelon

Πρωτοπρεσβύτερος Αλέξανδρος Schmemann (1921-1983)

Για να κατανοήσουμε το μοναδικό ρόλο που έπαιξε ο μοναχισμός στην ιστορία της λατρείας, είναι απαραίτητο πρώτα να θυμηθούμε τη γενική εκκλησιαστική σημασία του μοναχισμού, τη θέση και τη σημασία του κατά την εποχή που εμφανίστηκε. Είναι γνωστό ότι οι απαρχές της μοναστικής κίνησης αναζητούνται σε ποικίλες αιτίες, αλλ’ η εποχή που οι μελετητές ενθουσιάζονταν απ’ αυτές τις φανταστικές υποθέσεις ευτυχώς έχει περάσει. Η στενή σχέση του βασικού μοναχικού ιδεώδους προς το ιδεώδες και την έναντι του κόσμου στάση της αρχαίας Εκκλησίας, όπως και η προέλευση του αρχαίου μοναχισμού από τον ηθικό και πνευματικό μαξιμαλισμό της εποχής, πριν από τη σύνοδο της Νίκαιας, θα πρέπει να θεωρηθούν σαν δεδομένες και αποδεδειγμένες. Η θεμελιακή αυτή σχέση δεν αποκλείει, φυσικά, ούτε την πρωτοτυπία μερικών μορφών ζωής και ασκητισμού που υιοθέτησε ο μοναχισμός, ούτε τη δυνατότητα εξωτερικών επιδράσεων που ασκήθηκαν κατά τη διάρκεια αυτής της εξέλιξης, ούτε ακόμη τον σωστά ονομαζόμενο πλουραλισμό των μοναχικών «ιδεολογιών», που αφορά το σκοπό και την πορεία αυτής της εξέλιξης.

Γενικά υπάρχει μία Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Περιµένοντας τον Αναµενόµενο

Socrates

Πλάτων

Πλάτωνος, Αλκιβιάδης δεύτερος

(Απόσπασµα από το έξοχο βιβλίο «Ιησούς Χριστός – η προσδοκία των εθνών» που αναλύει µέρος ενός διαλόγου του Πλάτωνος (400 χρόνια π.Χ) στο οποίο ο Σωκράτης διαλέγεται µέ τον Αλκιβιάδη επί του θέµατος της προσευχής. Είναι εντυπωσιακό να παρατηρεί κανείς τώρα το πως η χάρις του Θεού ετοίµασε την ανθρωπότητα δηµιουργώντας την προσδοκία για την έλευση του Κυρίου).

Καταπληκτική είναι και η στιχοµυθία µεταξύ του Σωκράτη και του Αλκιβιάδη στο έργο του Πλάτωνος «Αλκιβιάδης δεύτερος» (ΧΙΙΙ-ΧIV, 150D εξ.), το οποίο είναι αφιερωµένο στο θέµα της προσευχής. Εδώ ο Σωκράτης αναπτύσσει µεταξύ άλλων και τις εξής αλήθειες: Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Ο Γέροντας Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης για την ομορφιά της αθέατης αγιότητας

n1167930820_30129207_5758944

Μια μέρα, ένα πρωινό προχώρησα μόνος μου στο παρθένο δάσος. Όλα, δροσισμένα από την πρωινή δροσιά, λαμπύριζαν στον ήλιο. Βρέθηκα σε μια χαράδρα. Την πέρασα. Κάθισα σ’ ένα βράχο. Δίπλα μου κρύα νερά κυλούσαν ήσυχα κι έλεγα την ευχή. Ησυχία απόλυτη. Τίποτα δεν ακουγόταν. Σε λίγο, μέσα στην ησυχία ακούω μια γλυκιά φωνή, μεθυστική, να ψάλλει, να υμνεί τον Πλάστη. Κοιτάζω, δεν διακρίνω τίποτα. Τελικά, απέναντι σ’ ένα κλαδί βλέπω ένα πουλάκι· ήταν αηδόνι. Κι ακούω το αηδονάκι να κελαηδάει, να σχίζεται· μάλλιασε, που λέμε, η γλώσσα του, φούσκωσε απ’ τους λαρυγγισμούς ο λαιμός του. Αυτό το πουλάκι το μικροσκοπικό να κάνει κατά πίσω τα φτερά του, για να έχει δύναμη και να βγάζει αυτούς τους γλυκύτατους τόνους, αυτή την ωραία φωνή και να φουσκώνει ο λάρυγγάς του! Πω, πω, πω! Να ‘χα ένα ποτηράκι με νερό, για να πηγαίνει να πίνει και να ξεδιψάει! Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Οι 7 θαυματουργ​ές εικόνες της Παναγίας στην Ιερά Μονή Βατοπαιδίο​υ

Παναγία Βηματάρισσα

Εκτός από το ιστορικό και καλλιτεχνικό ενδιαφέρον που παρουσιάζουν, οι θρησκευτικές εικόνες είναι και αντικείμενα λατρείας, αφού σε αυτές φανερώνεται η υπόσταση των εικονιζομένων προσώπων. Κατά συνέπεια η δύναμη της εικόνας πηγάζει από την χάρη του εικονιζομένου, η οποία με την σειρά της προέρχεται από τον Θεό. Αν και όλες οι εικόνες αντανακλούν χάρη, κάποιες θεωρούνται θαυματουργές, διότι η χάρη τους υπήρξε κάποτε εναργέστερη, και μάλιστα σε περιπτώσεις μεγάλης ανάγκης των πιστών η αντιθέτως ύβρεως, οπότε η χάρη μετετράπη σε τιμωρία.

Μεταξύ των πολλών θαυματουργών εικόνων που φυλάσσονται στις αγιορειτικές μονές οι περισσότερες ανήκουν ασφαλώς στην Θεοτόκο, δεδομένης της ιδιαίτερης σχέσεως του Άθωνα με την Παναγία. Η Μονή Βατοπαιδίου κατέχει τον μεγαλύτερο αριθμό εικόνων της Θεοτόκου, οι οποίες είναι γνωστές με διάφορες ονομασίες.

Η Παναγία η Βηματάρισσα η Κτητόρισσα είναι η «εφέστιος» εικόνα της Μονής Βατοπαιδίου και είναι τοποθετημένη στο σύνθρονο του Ιερού Βήματος του καθολικού της Μονής. Κατά την παράδοση, Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Εμπειρία επίσκεψης στο Άγιο Όρος

Επιστολή αναγνώστη στο Αγιορείτικο Βήμα
Το 1998, φοιτητής τότε, για πρώτη φορά επισκέφθηκα το Άγιον Όρος και συγκεκριμένα την Ιερά Μονή Βατοπαιδίου. Θυμάμαι το πρώτο σοκ που έπαθα (με την καλή έννοια) όταν συνειδητοποίησα τον θείο έρωτα και την αγάπη προς τον Χριστό και την Υπεραγία Θεοτόκο που είχαν αλλά και βίωναν οι μοναχοί. Σύγκρινα τότε την μηδαμινή και τυπική μου παρουσία στην Εκκλησία με την αληθινή και ανόθευτη πίστη των μοναχών.

Η συνείδηση μου με έλεγχε ότι ήμουν πολύ μακριά από το Θεό γιατί εκκλησιαζόμουν από συνήθεια χωρίς μέσα μου (εσωτερικά) να αλλάζει κάτι προς το καλύτερο δηλαδή για καθαρισμό από τα πάθη και τις αδυναμίες μου. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Η συνεχής Κοινωνία είναι το ιδεώδες της εκκλησιαστικής κοινωνίας

«Έρχεσθε, ότι ήδη έτοιμα έστι πάντα »

Η παραβολή  του μεγάλου Δείπνου, που διαβάζεται την Κυριακή των αγίων Προπατόρων, εικονίζει καθαρά την Εκκλησία, που εκφράζεται στο μυστήριο της θείας Ευχαριστίας. Δηλαδή, η πρόσκληση να συμμετάσχουν στο μεγάλο δείπνο είναι πρόσκληση για να γίνουν μέλη της Εκκλησίας, να κοινωνήσουν του Σώματος και του Αίματος του Χριστού.

Ας μελετήσουμε για λίγα λεπτά την παραβολή αυτή

Κάποιος άνθρωπος προσκάλεσε σε δείπνο αυτούς που φαίνονταν να είναι οι πιο αγαπημένοι του φίλοι, για να περάσουν λίγες ώρες μέσα στη δική του χαρά. Και οι άνθρωποι αυτοί ο ένας μετά τον άλλο περιφρόνησαν την πρόσκλησή του, ο καθένας και για τον δικό του λόγο. Ο ένας είχε αγοράσει ένα κομμάτι γης και δεν είχε τον καιρό. Ένας άλλος είχε αγοράσει πέντε ζευγάρια βόδια και είχε δουλειά. Κάποιος τρίτος είχε παντρευτεί και δεν είχε τη διάθεση να ανταποκριθεί. Αφού, όμως, αρνήθηκαν να προσέλθουν, ο οικοδεσπότης κάλεσε στο δείπνο τους φτωχούς, τους ασθενείς, τους άστεγους, τους κοινωνικά παραθεωρημένους. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Εικόνα του Αγίου Μάμα του 1700μΧ παραδόθηκε στον Αρχιεπίσκοπο Κύπρου

Μία κυπριακή εικόνα του 1700, που απεικονίζει τον Αγιο Μάμα και η οποία θα περιλαμβανόταν στην πρώτη δημοπρασία εικόνων και Ορθοδόξων αντικειμένων, που θα διεξαχθεί στην Κύπρο, στις 7 Μαΐου, 2010, δωρίστηκε από τους διοργανωτές της δημοπρασίας, το γραφείο Συμβούλων Τέχνης, La Parole Divine και τη Ledra Management Ltd, στην Εκκλησία της Κύπρου.

Η εικόνα, η οποία εντοπίστηκε στο εξωτερικό και αγοράστηκε από τις εταιρείες La Parole Divine και Ledra Management Ltd, παραδόθηκε σήμερα το πρωί στον Αρχιεπίσκοπο Κύπρου κ.κ. Χρυσόστομο Β΄. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Τί σημαίνει ότι «ο καιρός είναι συνεσταλμένος;»

Ο Ιησούς και η Σαμαρείτισσα. Νωπογραφία του κυρ Μανουήλ Πανσελήνου. Ναός του Πρωτάτου, Καρυές Αγ. Όρους.

του Αγίου Γρηγορίου, Αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης, του Παλαμά.

Η δε Σαμαρείτιδα, καθώς άκουσε από το Χριστό αυτά τα εξαίσια και θεοπρεπή λόγια, ότι ο Θεός από κανένα δεν προσκυνείται αληθινά παρά μόνο από αυτόν που ζει μέσα στο Πνεύμα και την Αλήθεια του, τότε και αυτή όπως η στο Άσμα των Ασμάτων ψυχή που νυμφεύεται τον Θεό, αναπτερωμένη από τη φωνή του Νυμφίου της αφθαρσίας, μνημονεύει τον προσδοκώμενο και ποθούμενο νυμφίο, που είναι μπροστά της, χωρίς να το ξέρει, λέγοντας· «γνωρίζω ότι έρχεται ο Μεσσίας, ο λεγόμενος Χριστός· όταν έλθει εκείνος θα μας τα διδάξει όλα». Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Οι άνθρωποι ποτέ δε θα σταματήσουν να ψάχνουν, να αναζητούν, να διψούν…

Η ΣΑΜΑΡΕΙΤΙΔΑ

Τέσσερις εβδομάδες μετά το Πάσχα το ευαγγέλιο που διαβάζεται στις εκκλησίες είναι η αφήγηση του ευαγγελιστή Ιωάννη για την εκπληκτική συζήτηση του Χριστού με μια Σαμαρείτισσα. Σύμφωνα με το ευαγγέλιο, ο Χριστός σταματά σ’ ένα πηγάδι κοντά στη πόλη Σιχάρ, ενώ οι μαθητές Του πάνε στη πόλη για να αγοράσουν τρόφιμα. Μια γυναίκα έρχεται στο πηγάδι για να πάρει νερό, και ο Χριστός της ζητεί να πιει. Αρχίζουν μια συζήτηση, και κάποια στιγμή η γυναίκα ρωτά το Χριστό, «οι πατέρες ημών εν τω όρει τού­τω προσεκύνησαν και υμείς λέγετε ότι εν Ιεροσολύμοις εστίν ο τόπος όπου δει προσκυνείν» (Ιωάν. 4,20). Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

….Δεν έχουν ανάγκη από θεατές και ακροατές.

Πάθος και δόξα στη Λατρεία.

Στις Πράξεις των αποστόλων, το βιβλίο που ιστορεί τη ζωή της πρώτης Εκκλησίας, ο ευαγγελιστής Λουκάς συνδέει άμεσα τη ζωή της Εκκλησίας με τη ζωή του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Στον πρώτο ήδη στίχο του βιβλίου αυτού ο άγιος ευαγγελιστής, συνοψίζοντας το περιεχόμενο του Ευαγγελίου του, συνοψίζει και τη ζωή του Χριστού σε δύο ρήματα «διδάσκειν» και «ποιείν» (Πρξ 1,1). Μ’ αυτά αποδίδει τους δύο τομείς, θα έλεγα, της δραστηριότητος του Κυρίου, που είναι η διδασκαλία, το κήρυγμα, και τα σημεία που επιτέλεσε με αποκορύφωμα το σημείο των σημείων, την ένδοξη ανάσταση και την ανάληψή του στους ουρανούς. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Η «Διακαινήσιμος» εβδομάδα.

Ολόκληρη η εβδομάδα από το άγιο Πάσχα μέχρι την επομένη Κυριακή, δηλαδή, την Κυριακή του Θωμά, λέγεται «διακαινήσιμος».

Γιατί ονομάζεται έτσι;

Στην πάλαια εποχή στην Εκκλησία υπήρχε η τάξη των Κατηχουμένων, όσων δηλ. προέρχονταν από τους ειδωλολάτρες ή τους Ιουδαίους και διδάσκονταν τις αλήθειες της χριστιανικής πίστεως για να γίνουν μέλη της με το μυστήριο του Βαπτίσματος. Το Βάπτισμα δεν ήταν τότε ατομικό ή οικογενειακό γεγονός, όπως σήμερα, αλλά γεγονός που αφορούσε το πλήρωμα της Εκκλησίας. Γι’ αυτό οι Κατηχούμενοι βαπτίζονταν ομαδικά κατά τη νύχτα του Μ. Σαββάτου προς την Κυριακή του Πάσχα. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Εορτών εορτή. Πέθανε για να αναστηθεί!

Από τις δεσποτικές εορτές, η Ορθόδοξη Εκκλησία έχει σε μεγαλύτερη περιωπή την Ανάσταση. Κι όχι μόνο αυτό, αλλά γενικότερα η Ανάσταση είναι εκείνη που με το θεολογικό και λατρευτικό περιεχόμενό της σφραγίζει όλη τη σκέψη και τη ζωή της Ορθοδοξίας. Και έτσι έπρεπε να είναι. Γιατί η ίδια η Αγία Γραφή, της οποίας τη βαθύτερη και σωστή ερμηνεία κατέχει μόνη η Ορθοδοξία, την Ανάσταση του Χριστού φανερώνει ως  το ύψιστο και συγχρόνως θεμελιώδες γεγονός της θείας οικονομίας για τη σωτηρία του πεσμένου Αδάμ. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Δεκάλογος της κατά Χριστόν νομοθεσίας (1)

Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά

1.Ενας Κύριος είναι ο Κύριος ο Θεός σου, Αυτός που φανερώνεται (με τρία πρόσωπα, δηλ.) σαν Πατέρας και σαν Υιός και σαν Άγιο Πνεύμα. Σαν Πατέρας μεν αγέννητος, σαν Υιός δε γεννητός (μεν, αλλά κι αυτό πάλιν) χωρίς αρχή, και πέρα απ’ το χρόνο, και χωρίς να πάθει καμιά αλλοίωση, σαν Λόγος (του Θεού Πατρός). Αυτός δε ονομάζεται Χριστός, γιατί έχρισε (δηλ. άγιασε) με το να το αναλάβει ο ίδιος το δικό μας (ανθρώπινο) είδος. Και σαν Άγιο Πνεύμα, που κι Αυτό προέρχεται απ’ τον Πατέρα, όχι γιατί γεννήθηκε απ’ Αυτόν, αλλά γιατί Αυτός Το στέλνει. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Τί πας στην εκκλησία αφού δεν καταλαβαίνεις εκείνα που λέγονται;

Η πιο ωφέλιμη πλημμύρα!

Με λιμάνια μέσα στο πέλαγος μοιάζουν οι ναοί, που ο Θεός εγκατέστησε στις πόλεις· πνευματικά λιμάνια, όπου βρίσκουμε απερίγραπτη ψυχική ηρεμία όσοι σ’ αυτά καταφεύγομε, ζαλισμένοι από την κοσμική τύρβη. Και όπως ακριβώς ένα απάνεμο και ακύμαντο λιμάνι προσφέρει ασφάλεια στα αραγμένα πλοία, έτσι και ο ναός σώζει από την τρικυμία των βιοτικών μεριμνών όσους σ’ αυτόν προστρέχουν και αξιώνει τους πιστούς να στέκονται με σιγουριά και ν’ ακούνε το λόγο του Θεού με γαλήνη πολλή.

Ο ναός είναι θεμέλιο της αρετής και σχολείο της πνευματικής ζωής. Πάτησε στα πρόθυρά του μόνο, οποιαδήποτε ώρα, κι αμέσως θα ξεχάσεις τις καθημερινές φροντίδες. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Τέλος καλό, όλα καλά!

«Αμήν», είναι η πιο μικρή λέξη μέσα στο Ευαγγέλιο και σε όλη τη λατρευτική ζωή της Εκκλησίας μας. Όμως η χρήση της είναι ευρύτατη και κυρίως το περιεχόμενο και το μήνυμα που περιέχει είναι από τα σημαντικότερα.

Είναι εβραϊκή λέξη (amen) και σημαίνει γένοιτο, μακάρι  να γίνει έτσι. Στην Π.Δ. τη συναντάμε περισσότερο με ευχετική έννοια: «και θα πει όλος ο λαός γένοιτο» (Ψαλμ. 105), ενώ στην Κ.Δ. χρησιμοποιείται από τον Κυρίου και σαν  επιβεβαιωτικό: «Αμήν, αμήν, λέγω υμίν» (Ιω. 16,23). Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Τα υπόλοιπα θα τα κάνει ο Θεός…αλλά με το δικό του τρόπο!

 Όσο ο άνθρωπος θεωρεί το Θεό μέσα στη φύση, τόσο περισσότερο αντιλαμβάνεται ότι ο Θεός είναι επίσης πάνω και πέρα από τη φύση. Καθώς βρίσκει ίχνη του θείου σ’ όλα τα πράγματα λέει: «Κι’ αυτό είσαι εσύ· ούτε αυτό είσαι εσύ». Έτσι αυτό το στάδιο της πνευματικής οδού τον οδηγεί, με τη βοήθεια του Θεού, στ’ εκείνο το  στάδιο, όπου ο Θεός δε γνωρίζεται πια μόνο από τη μεσολάβηση αυτών που έχει φτιάξει, αλλά με άμεση και δίχως μεσολάβηση ένωση. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Άγγελοι, οι μεγαλύτεροι αδελφοί μας (2)

Η Κλίμακα του Ιακώβ, λεπτομέρεια από ξυλόγλυπτο αναλόγιο της Ι. Μ. Μ. Βατοπαιδίου

Αγίου Νικολάου Βελιμίροβιτς

 Οι εμφανίσεις των αγγέλων

 Ο τρόπος εμφάνισης των αγγέλων ποικίλλει ανάλογα με το σκοπό, την περίπτωση και τον άνθρωπο στον οποίο εμφανίζονται.

Η εμφάνιση ενός αγγέλου στο Μωυσή για παράδειγμα έγινε με τον εξής τρόπο: Όταν ο Μωυσής ήταν βοσκός στην έρημο «ώφθη αυτώ άγγελος Κυρίου εν πυρί φλογός εκ του βάτου, και ορά ότι ο βάτος καίεται πυρί, ο δε βάτος ου κατεκαίετο» και «εκάλεσεν αυτόν ο Κύριος εκ του βάτου λέγων Μωυσή, Μωυσή» (Εξ. γ’ 2,4).

Ο Μωυσης δεν είδε ούτε πρόσωπο ούτε μορφή αλλά μόνο τη φωτιά. Από τη φωτιά άκουσε τη φωνή να τον καλεί και να τον καθοδηγεί τι να κάνει.

Η εμφάνιση αγγέλου σ’ ολόκληρο το λαό του Ισραήλ, όταν έφευγε από την Αίγυπτο, έγινε ως έξης: «ο δε Θεός ηγείτο αυτών, ημέρας μεν εν στύλω νεφέλης, δείξαι αυτοίς την οδόν, την δε νύκτα εν στύλω πυρός» (Εξ. ιγ’ 21).

Εδώ δεν παρουσιάστηκε ο ίδιος ο Κύριος αλλά άγγελός Του. Αυτό το βεβαιώνει ο Μωυσης: «και ανεβοήσαμεν προς Κύριον, και εισήκουσε Κύριος της φωνής ημών και αποστείλας άγγελον εξήγαγεν ημάς εξ Αιγύπτου» (Αριθμ. κ’ 16). Εδώ, όπως και σε κάποια άλλα σημεία, ο άγγελος ταυτίζεται με το Θεό. «Το γαρ όνομά μου εστίν επ’ αύτω»,λέει ο ίδιος ο Κύριος (πρβλ. Εξ. κγ’ 20-21).

Στον Γεδεών ο άγγελος εμφανίστηκε σαν συνηθισμένος άνθρωπος, όπως κι ο αρχάγγελος Ραφαήλ στον Τωβία. Ο Γεδεών κατάλαβε ότι πρόκειται για άγγελο μόνο όταν είδε τον άγνωστο επισκέπτη του να κάνει θαύμα. Τότε αναφώνησε: «α, α, Κύριε μου Κύριε, ότι είδον τον άγγελον Κυρίου πρόσωπον προς πρόσωπον» (Κριτ. στ’ 23).

Στη σύζυγο του Μανωέ που ήταν άτεκνη και στείρα, ο άγγελος εμφανίστηκε και της μετέφερε την ευχάριστη είδηση πως θα γεννήσει γιο, τον Σαμψών. Κι εκείνη μετέφερε το γεγονός αυτό στο σύζυγό της μ’ αυτά εδώ τα λόγια: «άνθρωπος Θεού ήλθε προς με, και είδος αυτού ως είδος αγγέλου Θεού, φοβερόν σφόδρα» (Κριτ. ιγ’ 6).

Όταν οι Σύροι περικύκλωσαν τον τόπο όπου ζούσε ο προφήτης Ελισαίος, ο τρομοκρατημένος υπηρέτης του αναφώνησε: «Ω, κύριε, πως ποιήσωμεν;» Και ο Ελισαίος απάντησε: «μη φοβού, ότι πλείους οι μεθ’ ημών υπέρ τους μετ’ αυτών». Με τις προσευχές του προφήτου Ελισαίου ο Κύριος «διήνοιξε τους οφθαλμούς αυτού και είδε,  και ιδού το όρος πλήρες ίππων, και άρμα πυρός περικύκλω Ελι­σαιέ» (Δ’ Βασιλ. στ’ 16-17). Και βέβαια αυτή ήταν η στρατιά των αγγέλων του Θεού που Εκείνος τους έστειλε για να προστατέψουν τον άγιο άνθρωπο.

Στον προφήτη Ιεζεκιήλ ο άγγελος εμφανίστηκε «ως ομοίωμα ανδρός, από της οσφύος αυτού και έως κάτω πυρ, και από της οσφύος αυτού υπεράνω αυτού ως όρασις ήλεκτρου» (Ιεζ. η’ 2).

Ο μεγάλος προφήτης Δανιήλ είδε έναν άγγελο σαν άνθρωπο, ντυμένο με λινά και η οσφύς του ήταν στολισμένη με χρυσίο Ωφάζ. Το σώμα του ήταν σαν θαρσίς και το πρόσωπό του σαν «όρασις αστραπής», τα μάτια του σαν «λαμπάδες πυρός και οι βραχίονες αυτού και τα σκέλη ως όρασις χαλκού στίλβοντος και η φωνή των λόγων αυτού ως φωνή όχλου». Κι ο Δανιήλ τρομοκρατήθηκε τόσο πολύ που είπε: «και εγώ υπελείφθην μόνος… και ουχ υπελείφθη εν εμοί ισχύς… και ουχ εκράτησα ισχύος» (Δαν. ι’ 8). Αυτός ήταν ο αρχάγγελος Γαβριήλ.

Ο ίδιος αρχάγγελος Γαβριήλ εμφανίστηκε και στο Ζαχαρία, τον πατέρα του Τιμίου Προδρόμου. Αν κι η εμφάνισή του όμως δεν ήταν τόσο φοβερή, όπως ήταν στον προφήτη Δανιήλ, ο Ζαχαρίας μόλις τον είδε ξαφνιάστηκε, τον κατέλαβε φόβος. Γι’ αυτό κι ο άγγελος του είπε: «Μη φοβού, Ζαχαρία» (Λουκ. α’ 12-13).

Για την εμφάνιση του αρχαγγέλου Γαβριήλ στην Παρθένο Μαρία στη Ναζαρέτ, υποθέτουμε πως θα έγινε με ευγενική ανθρώπινη μορφή, όχι με κείνες τις αυστηρές μορφές με τις οποίες εμφανίστηκαν οι άγγελοι στους προφήτες τα παλιότερα χρόνια. Κι η Μαρία όμως φοβήθηκε, ταράχτηκε. Δεν είναι καθόλου περίεργο, γιατί δε μας τρομάζει μόνο κάποια ασυνήθιστη εμφάνιση, αλλά ακόμα και το γεγονός ότι γίνεται εντελώς ξαφνικά. Γι’ αυτό κι ο άγγελος την ενθάρρυνε λέγοντας: «Μη φοβού, Μαριάμ» (Λουκ. α’ 29-30).

Όταν γεννήθηκε ο Κύριος μας Ιησούς Χριστός, εμφανίστηκε ένας άγγελος στους ποιμένες της Βηθλεέμ: «και ιδού άγγελος Κυρίου επέστη αυτοίς και δόξα Κυρίου περιέλαμψεν αυτούς, και εφοβήθησαν φόβον μέγαν, και είπεν αυτοίς ο άγγελος· μη φοβείσθε» (Λουκ. β’ 9-10).

Οι μυροφόρες γυναίκες είδαν έναν άγγελο στον τάφο του αναστημένου Κυρίου: «ην δε η ιδέα αυτού ως αστραπή και το ένδυμα αυτοί λευκόν ωσεί χιών, από δε του φόβου αυτού εσείσθησαν οι τηρούντες και εγένοντο ωσεί νεκροί». Στις γυναίκες όμως ο άγγελος είπε: «μη φοβείσθε υμείς» (Ματθ. κη’ 3-5).

Σε κανένα άλλο από τα ιερά βιβλία δεν έχουν γραφεί τόσα πολλά για τους αγγέλους όσο στην Αποκάλυψη. Ο άγιος Ιωάννης είδε ένα πλήθος αγγέλων γύρω από το θρόνο του Υψίστου. Τους περιγράφει ως ντυμένους με ολοκάθαρα και λευκά λινά, ενώ στα στήθη είχαν ζώνες χρυσές. Εντυπωσιακή είναι η περιγραφή ενός από αυτούς: «Είδα έναν άλλον άγγελο, δυνατό, που τον περιέβαλλε ένα σύννεφο, να κατεβαίνει από τον ουρανό. Γύρω απ’ το κεφάλι του ήταν το ουράνιο τόξο· το πρόσωπο του ήταν σαν τον ήλιο, τα πόδια του σαν πύρινες κολόνες…κι έκραξε με δυνατή φωνή σαν το λιοντάρι που βρυχιέται» (Αποκ. ι’ 1-3).

Περιβεβλημένος νεφέλην! Ας θυμηθούμε τι είπε ο Κύριος Ιησούς για τη Δευτέρα Παρουσία Του: «και θα θρηνήσουν όλες οι φυλές της γης και θα δουν τον Υιό του Ανθρώπου να έρχεται πάνω στα σύννεφα του ουρανού με δύναμη και πολλή λαμπρότητα»(Ματθ. κδ’ 30). Οι νεφέλες του ουρανού υπονοούν τα πλήθη των αγγέλων.

Όλες οι αγγελοφάνειες είναι απλά εμφανίσεις, δεν έχουν σχέση με τη φύση των αγγέλων. Οι άγγελοι είναι αγνά πνεύματα. Όλη τους η δύναμη και το κάλλος είναι πνευματικά, όχι υλικά. Ο ιερός υμνογράφος λέει γι’ αυτούς: «Αύλους και νοερούς τους αγγέλους προϋπέστησας, των δρωμένων απάντων σοι κράζοντας· Ευλο­γείτε πάντα τα έργα τον Κύριον, και υπερυψούτε, εις πάντας τους αιώνας» (Όρθρος, η’ ωδή γ’ ήχου).

Οι άγγελοι του Θεού δεν επιθυμούν να λατρεύονται. Όταν ένας άγγελος έδειξε στον άγιο Ιωάννη το νέο παράδεισο στον ουρανό με όλα τα θαυμάσιά του, ο άγιος Ιωάννης έπεσε στα πόδια του αγγέλου για να τον προσκυνήσει, ο άγγελος όμως δεν τον άφησε και του είπε: «κοίτα, μη το κάνεις αυτό! Δούλος είμαι κι εγώ σαν εσένα και τους αδελφούς σου τους προφήτες κι εκείνους που τηρούν τα λόγια αυτού του βιβλίου. Το Θεό να προσκυνήσεις»(Αποκ. κβ’ 8-9). Μάλιστα, μόνο το Θεό λατρεύουμε και προσκυνούμε.

 Συνεχίζεται…

Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ Θεού, ελέησόν με τον αμαρτωλόν.

Ας εξετάσουμε τι έχει να μας πει αυτή η προσευχή για την ενσάρκωση του Ιησού Χριστού και για τη θεραπεία μας απ’ αυτόν και μέσα σ’ αυτόν.

Υπάρχουν στην Προσευχή του Ιησού δυο «πόλοι» ή δυο ακραία σημεία. «Κύριε…Υιέ του Θεού»· η Προσευχή μιλάει πρώτα για τη δόξα του Θεού, διακηρύσσοντας τον Ιησού σαν Κύριο όλης της δημιουργίας και σαν τον αιώνιο Υιό. Έπειτα στο κλείσιμό της η Προσευχή στρέφεται στην κατάσταση μας ως αμαρτωλών – αμαρτωλών εξ αιτίας της πτώσης, αμαρτωλών από τις προσωπικές μας πράξεις τις λαθεμένες: «..με τον αμαρτωλόν». Είναι σημαντικό το ότι λέμε «ελέησόν με τον αμαρτωλόν»-σαν να ήμουν εγώ ο μοναδικός αμαρτωλός.

Έτσι η Προσευχή αρχίζει με λατρεία και τελειώνει με μετάνοια. Ποιός ή τί μπορεί να συμφιλιώσει αυτά τα δύο άκρα της θείας δόξας και της ανθρώπινης αμαρτωλότητας; Υπάρχουν τρεις λέξεις στην Προσευχή που δίνουν την απάντηση.

Η πρώτη είναι «Ιησούς», το προσωπικό όνομα που δόθηκε στο Χριστό μετά την ανθρώπινη γέννησή του από την Παρθένο Μαρία. Αυτό το όνομα έχει την έννοια του Σωτήρα· καθώς είπε ο άγγελος στο θετό πατέρα του Χριστού, τον άγ. Ιωσήφ: «και καλέσεις το όνομα αυτού Ιησούν, αυτός γάρ σώσει τον λαόν αυτού από των αμαρτιών αυτών»

Η δεύτερη λέξη είναι ο τίτλος «Χριστός», η αντίστοιχη ελληνική απόδοση του «Μεσσίας», που σημαίνει «Αυτός που έχει χριστεί από το Άγιο Πνεύμα του Θεού». Για τους Εβραίους της Π. Διαθήκης ο Μεσσίας ήταν ο αναμενόμενος λυτρωτής, ο μελλοντικός βασιλιάς που με τη δύναμη του Πνεύματος θα τους ελευθέρωνε από τους εχθρούς τους. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Αγώνας κατά της βίας

Kαι τούτο υμίν το σημείον· ευρήσετε βρέφος εσπαργανωμένον κείμενον εν φάτνη.

 Στη χαραυγή της τρίτης χιλιετίας ψάλλουμε και πάλι «Δόξα εν υψίστοις Θεώ και επί γης ειρήνη», ενώ η βία καλπάζει. Με αναρίθμητες μορφές: πολεμικών συγκρούσεων, εμφυλίων συρράξεων, κοινωνικών αναταραχών, οργανωμένου εγκλήματος. Πολύτροπη η βία πρωταγωνιστεί στα παγκόσμια και στα τοπικά δρώμενα. Η πιο σπουδαία λοιπόν προσπάθεια όσων πονούν για το παρόν και το μέλλον της ανθρωπότητας είναι η καταπολέμηση της βίας. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Η σημασία της γιορτής των Χριστουγέννων

Τα κάλαντα. Πίνακας του Νικηφόρου Λύτρα 1872

Η γέννηση του Χριστού ως μυστήριο της θείας οικονομίας είναι ξένο για το λογικό μας, παράδοξο για τη ζωή μας-ανήκει σε μία άλλη διάσταση, σε μία άλλη συχνότητα. Για να συντονιστούμε μαζί του και να πιάσουμε το κανάλι του, μας χρειάζεται Πνεύμα άγιο. Και σ’ αυτό ακριβώς έρχεται να μας βοηθήσει η Εκκλησία του Χριστού. Με το τρόπο της μας παίρνει από το χέρι και μας οδηγεί στη Βηθλεέμ· μας βάζει μέσα στο σπήλαιο και μας γονατίζει μπροστά στη φάτνη. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Ματιές στην Ορθόδοξη Θεία Λειτουργία (1)

+Ανδρέα Θεοδώρου, Καθηγητού Πανεπιστημίου Αθηνών

 Η θεία λειτουργία αποτελεί το κέντρο της ορθόδοξης λατρείας. Σ’ αυτήν απεικονίζεται ανάγλυφα η ουσία της Ορθόδοξης Καθολικής Εκκλησίας, συγκλίνουν σαν σε κέντρο ζωτικό, η λυτρωτική θεία οικονομία, το δόγμα, η παράδοση, το ήθος, η μυστική ευσέβεια, το ουρανοδρόμο πνεύμα και ο σωτηριολογικός θεοτικός δυναμισμός της Ορθοδοξίας, Η θεία ενανθρώπηση, η είσοδος του Θεού στον κόσμο, οι κύριες στιγμές του λυτρωτικού έργου του Χριστού, το σταυρικό πάθος, η ανάσταση, η Ανάληψη και η εκ δεξιών του Πατρός καθέδρα παίρνουν μια δραματική απεικόνιση και μια βαθειά μυστική βίωση στις ψυχές του ορθοδόξου πληρώματος, που βιωματικά μετέχει στη θεία λειτουργία, όπου τελετουργείται το άρρητο μυστήριο του Χριστού, της Εκκλησίας και κατ’ επέκταση ολόκληρης της φυσικής κτίσεως. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Η λειτουργική γλώσσα, επισημάνσεις του γέροντος Σωφρονίου

Θεια Λειτουργια 

Αρχιμ.Παντελεήμων Καραλάζος

Στις ημέρες μας δεν είναι λίγοι αυτοί που πιστεύουν ότι η γλώσσα της κοινής προσευχής και λατρείας της εκκλησίας θα έπρεπε να ήταν ίδια με την καθομιλουμένη. Έτσι θα ήταν κατανοητά από όλους και θα προσέλκυε πολύ περισσότερους στην λειτουργική ζωή της Εκκλησίας.

Στο Θέμα αυτό πολύ διαφωτιστικές είναι οι επισημάνσεις του γνωστού αγίου και θεολογικοτάτου κληρικού των ημερών μας, του γέροντος Σωφρονίου. Στο βιβλίο του «Οψόμεθα τον Θεόν καθώς έστι», κοντά στο κεφάλαιο που αναλύει το βασικότερο θέμα της διδασκαλίας του, την υποστατική αρχή, έχει τοποθετήσει ένα μικρό κεφάλαιο αναφερόμενο στη λειτουργική γλώσσα. Στο κεφάλαιο αυτό ο γέρων Σωφρόνιος είναι ξεκάθαρος και κατηγορηματικός. Η γλώσσα των λειτουργικών κειμένων της εκκλησίας, η οποία είναι η αρχαία ελληνική, δεν θα πρέπει ποτέ να μεταφραστεί. Την αλήθεια αυτή την στηρίζει σε πολύ σοβαρά επιχειρήματα και την επισφραγίζει με την έκδηλη χάρη που προπορεύεται των λόγων του. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »