Ποια ήταν άραγε η ηρωίδα της Κύπρου Μαρία η Συγκλητική;

image001(2050)

Ας διαβάσουμε κάτι για την Τουρκοκρατία στην Κύπρου και πώς στο λιμάνι της Αμμοχώστου η Μαρία Συγκλητική, αιχμάλωτη με άλλες νέες που προορίζονταν ως δώρο για το σουλτάνο, ανατίναξε το πλοίο που θα τις μετέφερε!.. «Aυτή μια νύχτα σκοτεινή, νύχτα δίχως φεγγάρι / Στη ναυαρχίδα οδήγησε το χέρι του Kανάρη», λέει ένα δημοτικό τραγούδι!.. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Gracias Grecia, λένε ισπανοί μαθητές (Video)


Μαζί με τους καθηγητές τους, μαθητές από τη Μούρθια, έφτιαξαν ένα βίντεο με το οποίο ευχαριστούν την χώρα μας για όσα έχει προσφέρει στην ανθρωπότητα, την τέχνη, την επιστήμη, τη λογοτεχνία, μέχρι σήμερα, μιλώντας και στα ελληνικά. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Η επανάσταση του 1821 στην ρωσσική λογοτεχνία του 19ου αι.

1821

Δημήτρης Μπαλτάς

Είναι γνωστό ότι την εποχή πριν από το 1821 ο φιλελληνισμός είχε εκδηλωθεί σε πολλές χώρες και με πολλές μορφές. Αλλά, ακόμη και σήμερα, δεν είναι ιδιαίτερα γνωστή και προβεβλημένη στους Έλληνες η θέση της επαναστάσεως του 1821, των δικαίων της και των στόχων της, ακόμη και ο βαθμός της συμμετοχής των Ρώσσων στον αγώνα των Ελλήνων, στα έργα των Ρώσσων λογοτεχνών του 19ου αι. Ορισμένες πτυχές αυτής της σχέσεως θα παρουσιάσω στην σημερινή κατάθεση. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Το θείο δράμα

poetry-e1359574527734

Ομ. Καθηγήτρια Θεωρίας της Λογοτεχνίας Α.Π.Θ. Ζωή Σαμαρά

Ο τίτλος είναι σκοπίμως παραπλανητικός, με κύριο στόχο την αποκάλυψη μιας πολυσημίας. Το θείο δράμα παραπέμπει στον Θεάνθρωπο, άρα στην Αλήθεια. Το δράμα αναφέρεται στο θέατρο, άρα στο ιερό ψεύδος της τέχνης και την ψευδαίσθηση. Παραπέμπει επίσης στον δραματικό λόγο, που έχει τη μυστική δύναμη να κάνει ορατό το αόρατο, ενώ μας εισάγει στο χώρο του Λόγου. Και ο λόγος; Στον κατεξοχήν λόγο, δηλαδή στην ποίηση. Παίρνοντας τη σκυτάλη, η ποίηση διασχίζει μοναχικά, ακανθώδη μονοπάτια, για να συναντήσει τον Ποιητή ορατών τε πάτων και αοράτων και να επανέλθει στο θείο δράμα. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Τα βιβλία που αγάπησα

Κυκλοφόρησε πρόσφατα το νέο βιβλίο της φιλολόγου Ζήνας Λυσάνδρου Παναγίδη με τίτλο «Τα βιβλία που αγάπησα».
Πρόκειται για λογοτεχνικά βιβλία που παρουσίαζε για έντεκα χρόνια στο ΡΙΚ, ένα βιβλίο κάθε βδομάδα, στην εκπομπή «Εμείς και ο κόσμος μας», που αρχικά επιμελείτο η μ. Μαίρη Κοντογιάννη και στη συνέχεια η κ. Αλέκα Γράβαρη Πρέκα. «Σκέφτηκα να τα δημοσιεύσω» σημειώνει η συγγραφέας «για να μεταγγίσω κάτι από την ομορφιά και τη σαγήνη τους στους φίλους και τις φίλες που θα τα διαβάσουν. Εκτός απ’ αυτά, βέβαια, πρόσθεσα και κάποια βιβλία σύγχρονα, όπως και μερικές παρουσιάσεις ποιητικών συλλογών ανθρώπων που αγαπώ και θαυμάζω». Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Το υπόγειο

Λειβαδίτης Τάσος

Αν άρχιζε ο Θεός μια μέρα να μετράει όσα έφτιαξε,

άστρα, πουλιά, σπόρους, βροχές, μητέρες, λόφους,

θα τέλειωνε ίσως κάποτε. Εγώ κάθομαι εδώ, ολομόναχος,

μέσα σε τούτο το υγρό υπόγειο, έξω βρέχει,

και μετράω τα σφάλματα που έκανα, τις μάχες που έδωσα, Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Φίλος ή εχθρός της λογοτεχνίας: Τα e-books κάνουν θραύση

Οι φανατικοί αναγνώστες βιβλίων αγοράζουν πια περισσότερα e-books από βιβλία σύμφωνα με το Amazon, το μεγαλύτερο βρετανικό site. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Amazon για κάθε 100 βιβλία που αγοράζουν τα μέλη του, άλλα 114 e-books γίνονται download.

Όπως σημειώνει η Independent, οι παλαιότερες γενιές αγοράζουν με άξονα λογικής την φυσική επαφή με το βιβλίο, ενώ οι νεότεροι λένε πως τα βιβλία αργοπεθαίνουν κάνοντας λόγο για μια καινούργια εποχή.

Στις ΗΠΑ, η εταιρεία Kindle κατάφερε μέσα σε 4 χρόνια να ξεπεράσει τις πωλήσεις των παραδοσιακών βιβλίων με το επαναστατικό της e-reader το οποίο καθιστά την άνεση και ευκολία στον χρήστη του να διαλέξει από μια τεράστια γκάμα βιβλίων και περιοδικών και όλα αυτά στην παλάμη του χεριού του. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Ελληνική συμμετοχή στο Διεθνές Φεστιβάλ Αφήγησης και Μονοδράματος Βυρηττού

Κατερίνα Χουζούρη

Από 12 εώς 19 Μαρτίου 2012 διεξάγεται στην Βυρηττό, το 13ο Διεθνές φεστιβάλ αφήγησης και μονοδράματος, με την συμμετοχή αφηγητών από τον Λίβανο, την Γαλλία, την Βενεζουέλα, την Μπουρκίνα Φάσο και την Ελλάδα. Την πατρίδα μας θα εκπροσωπήσει, αφηγούμενος στα γαλλικά και τα ελληνικά, ο Στέλιος Πελασγός από το Βόλο, πρωτεργάτης της αναγέννησης της προφορικής λογοτεχνίας και αφήγησης στην Ελλάδα και την Κύπρο. Εκτός από τις εμφανίσεις του σε παραστάσεις ενηλίκων στο πανεπιστημιακό θέατρο Monnot, (κεντρικό θέατρο του Λιβάνου που δεν σταμάτησε την λειτουργία του, ούτε κατά την διάρκεια των ισραηλινών βομβαρδισμών) θα περιοδεύσει και σε γαλλόφωνα σχολεία, αφηγούμενους σε μαθητές και μαθήτριες.Ο Δρ. Στέλιος Πελασγός είναι ο πρώτος έλληνας επαγγελματίας αφηγητής και εκπροσωπεί συχνά την ελληνική προφορική δημιουργία και παράδοση στο εξωτερικό. Αυτή την εποχή ετοιμάζει μια νέα παράσταση αφήγησης «Ιστορίες ζωής μέσα σε ένα οικονομικό πόλεμο» (Histoires de vie en temps de guerre economique),  με εύθυμο ύφος και θέμα τον καθημερινό ηρωισμό των απλών Ελλήνων σήμερα, συνδυάζοντας ιστορίες ζωής, παροιμίες και σύντομους μύθους. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης (αφιέρωμα)

Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, Στο Χριστό στο Κάστρο (Μέρος 1ο)

 

Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, Στο Χριστό στο Κάστρο (Μέρος 2ο)

 

Το δωδεκαήμερο των Χριστουγέννων στον Παπαδιαμάντη

 

Το Xριστόψωμο

 

Αιωνία σου η μνήμη Αλέξανδρε Παπαδιαμάντη

Του Χριστόδουλου Βασιλειάδη

Α. Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης και το αναμορφωτικό κίνημα των Κολλυβάδων .

Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης είναι μια μεγάλη λογοτεχνική φυσιογνωμία του Ελλαδικού χώρου και σαν τέτοια πρέπει να τη δούμε μέσα στα σωστά πλαίσια.

Ο καθορισμός της χρονολογίας που γεννήθηκε, 1851, ή του τόπου που τον γέννησε, Σκιάθος, δεν είναι τόσο απαραίτητα, όσο ο καθορισμός του πνευματικού χώρου που τον γέννησε. Ο Παπαδιαμάντης ήτανε πνευματικός γόνος των Κολλυβάδων. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Πάσχα ρωμέικο, 1891

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης

O μπάρμπα-Πύπης, γηραιός φίλος μου, είχεν επτά ή οκτώ καπέλα, διαφόρων χρωμάτων, σχημάτων και μεγεθών, όλα εκ παλαιού χρόνου και όλα κατακαίνουργα, τα οποία εφόρει εκ περιτροπής μετά του ευπρεπούς μαύρου ιματίου του κατά τας μεγάλας εορτάς του ενιαυτού, οπόταν έκαμνε δύο ή τρεις περιπάτους από της μιας πλατείας εις την άλλην διά της οδού Σταδίου. Oσάκις εφόρει τον καθημερινόν κούκον του, με το σάλι του διπλωμένον εις οκτώ ή δεκαέξ δίπλας επί του ώμου, εσυνήθιζε να κάθηται επί τινας ώρας εις το γειτονικόν παντοπωλείον, υποπίνων συνήθως μετά των φίλων, και ήτο στωμύλος και διηγείτο πολλά κ’ εμειδία προς αυτούς. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Ανδρέας Καρκαβίτσας – Η θάλασσα

Ο πατέρας μου -μύρο το κύμα πού τον τύλιξε- δεν είχε σκοπό να με κάμει ναυτικό.

– Μακριά, έλεγε, μακριά, παιδί μου, από τ’  άτιμο στοιχειό! Δεν έχει πίστη, δεν έχει έλεος. Λάτρεψέ την όσο θές, δόξασέ την, εκείνη το σκοπό της. Μην κοιτάς πού χαμογελά, πού σου τάζει θησαυρούς. Αργά ή γρήγορα θα σου σκάψει το λάκκο ή θα σε ρίξει πετσί και κόκαλο, άχρηστο στον κόσμο. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Παραμύθια του Charles Dickens

Charles Dickens

VatopaidiFriend:  Ο Κάρολος Ντίκενς έγραψε υπέροχες ιστορίες, που μέχρι σήμερα συναρπάζουν τους αναγνώστες τους, όσες φορές και να τις διαβάσουν. Οι ιστορίες του, μας μεταφέρουν σε μιαν άλλη εποχή, αλλά δεν παύουν σε καμία περίπτωση να είναι επίκαιρες με διδάγματα που πρέπει να τα θυμόμαστε πάντα.  Θα ήταν πολύ καλή ιδέα αν οι γονείς διάβαζαν στα παιδιά τους κάθε μέρα, μέχρι τα Χριστούγεννα, την ιστορία που θα προσφέρουμε στους αναγνώστες μας.

Ο Κάρολος Ντίκενς (Charles Dickens, 7 Φεβρουαρίου 1812 – 9 Ιουνίου 1870) ήταν Άγγλος μυθιστοριογράφος.

Ο Κάρολος Ντίκενς υπήρξε ένας από τους πιο διάσημους Άγγλους μυθιστοριογράφους. Θεωρείται ένας από τους καλύτερους συγγραφείς του 19ου αιώνα. Η δημοτικότητά του ποτέ δεν μειώθηκε στη διάρκεια της ζωής του. Και σήμερα ακόμη η εκτίμηση για το έργο του είναι πολύ υψηλή. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Ο πολιτιστικός Θησαυρός της Ελληνικής Γλώσσας στο www.potheg.gr

Ένα νέο δικτυακό τόπο που αναδεικνύει τη νεοελληνική γλωσσική κληρονομιά μέσω μιας σημαντικής ψηφιακής συλλογής κειμένων της νεοελληνικής γραμματείας, ανέπτυξε το Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου (ΙΕΛ), στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Κοινωνία της Πληροφορίας». Ο δικτυακός τόπος που αναπτύχθηκε για την πολιτιστική, επιστημονική και εκπαιδευτική αξιοποίηση της συλλογής αυτής, από το ευρύτερο, αλλά και το ειδικό κοινό, βρίσκεται στη διεύθυνση http://www.potheg.gr. Ο Πολιτιστικός Θησαυρός της Ελληνικής Γλώσσας (ΠΟΘΕΓ) περιλαμβάνει αντιπροσωπευτικά κείμενα συγγραφέων από όλα τα λογοτεχνικά είδη και από μια ευρεία περίοδο της νεοελληνικής γραμματείας που ξεκινά από το νεοελληνικό Διαφωτισμό (τέλη του 18ου αιώνα – αρχές 19ου αιώνα) και φθάνει μέχρι τη σημερινή εποχή. Κάθε κείμενο συνοδεύεται από εκτενή τεκμηρίωση (βιογραφία και εργογραφία συγγραφέα, αποσπάσματα κριτικών κείμενων, βιβλιογραφία, φωτογραφικό υλικό), καθώς και από πρωτότυπο υλικό με πληροφορίες για το ρεύμα και τη λογοτεχνική σχολή στην οποία εντάσσεται. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Η υψηλή στάθμη του πολιτισμού που ανέπτυξε το ορθόδοξο Βυζάντιο

Αγία Σοφία 1

Οι επιδράσεις του Βυζαντίου στην Ευρώπη, στους Άραβες, στους σλαβικούς λαούς, με όποιους τέλος πάντων οι Βυζαντινοί ήρθαν σε επαφή, δίνουν κατά τον καλύτερο τρόπο το μέτρο του πολιτισμού του και προσδιορίζουν την υψηλή του στάθμη.

Ακόμη και μαρξιστές ιστορικοί, όπως ο καθηγητής του Πανεπιστημίου του Λένινγκραντ Μ.Β. Λεφτσένκο, που με δριμύτητα επικρίνει πολλές πτυχές του κοινωνικού, πολιτικού και εκκλησιαστικού βίου του Βυζαντίου, αναγνωρίζουν τη μεγάλη πολιτιστική του προσφορά: «Φαίνεται πως δεν θα έπρεπε, γράφει, να υπάρχουν ούτε θέση ούτε χρόνος ούτε ευνοϊκή όροι για μια πνευματική ζωή με κάποια λάμψη μέσα στο Βυζάντιο του δέκατου τρίτου και δέκατου τέταρτου αιώνα, το Βυζάντιο αυτό, που σπαραζόταν από τις ασταμάτητες εσωτερικές διχόνοιες και χτυπιόταν από τις ξένες εισβολές.» Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Φώτης Κοντογλου, 44 χρόνια από την κοίμηση του

Φώτης Κόντογλου (Αποστολέλης) 1896-1965

Φώτης Κόντογλου (Αποστολέλης) 1896-1965

Σήμερα συμπληρώνονται τριάντα χρόνια από την κοίμηση ενός μεγάλου νεοέλληνα, του μακαριστού φίλου και διδασκάλου Φώτη Κόντογλου (+13 Ιουλίου 1965). Γι’ αυτο και μαζευτήκαμε σ΄ αυτή τη σύναξη, όπως στα πρώτα χριστιανικά χρόνια, να τελέσουμε το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας και να προσευχηθούμε για την ανάπαυση της ωραίας και ηρωϊκής ψυχής του Κόντογλου. Ευτυχισμένη συγκυρία, να είναι μέρα Σάββατο, και να έχουμε συνευχομένους και συλλειτουργοϋντας και όλους τους άγιους Κολλυβάδες, πού αυτή ή προσωνυμία τους στην αρχή εθεωρείτο σκωπτική και υβριστική, επειδή αυτοί οι άγιοι (Νικόδημος Αγιορείτης, Μακάριος Κορίνθου, Αθανάσιος Πάριος κ.ά.) ήθελαν τα μνημόσυνα-κόλλυβα των κεκοιμημένων να τελούνται μόνο Σάββατο, μα σήμερα η λέξη Κολλυβάδες αποτελεί τίτλο τιμής και δίκαιο έπαινο κ΄ εγκώμιο για τους φανατικούς αυτούς τηρητάς των ορθοδόξων λειτουργικών Παραδόσεων και της ακριβούς εφαρμογής της εκκλησιαστικής τάξεως. Και ο Κόντογλου, ως γνήσιος υϊός και μαθητής του Παπαδιαμάντη και των Αγιορειτών Κολλυβάδων, μπορεί να θεωρηθεί απόγονος και συνεχιστής των νεωτέρων αυτών Πατέρων και Συγγραφέων της Ορθοδόξου Εκκλησίας, «εν λόγω και έργω». Τονίζουμε το «εν λόγω και έργω» κατά το γραφικό «ο ποιήσας και διδάξας, ούτος μέγας κληθήσεται». Σ΄ αυτό διαφέρει ο Κόντογλου από το πλήθος των συγχρόνων ορθοδοξολογούντων -με όλα τα κανάλια της δημοσιότητας- πού, ωστόσο, βρίσκονται πολύ μακρυά, φευ, από το πνεύμα της γνήσιας Όρθοδόξου πνευματικότητος, η οποία είναι εναρμόνιση λόγου και έργου, διδασκαλίας και ζωής, ορθοδοξίας λόγων και ορθοπραξίας.

Τηρουμένων των αναλογιών, θα μπορούσαμε σήμερα να επαναλάβουμε τον ωραίο λόγο του ιερού Χρυσοστόμου: «τιμή Μάρτυρος, μίμησις Μάρτυρος». Δηλαδή, όλες οι τιμές και οι πανηγυρικοί τόμοι και τα συνέδρια και οι διατριβές και οι διάφορες μελέτες, πού γίνονται τελευταία για τον Κόντογλου, για να είναι αληθινές και να έχουν πνευματικό αποτέλεσμα, πρέπει να είναι από ανθρώπους πού ακολουθούν τα ίχνη και τα βήματα του προφήτου και διδασκάλου Φωτίου. Αλλιώς, είναι όλο θέατρο και υποκρισία, πού δεν οδηγεί σε κανένα θετικό αποτέλεσμα. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

ΕΙΡΗΝΗ (ποίημα του Γιάννη Ρίτσου)

victorian-houses-3

Τ’ όνειρο του παιδιού είναι η ειρήνη
Τ’ όνειρο της μάνας είναι η ειρήνη
Τα λόγια της αγάπης κάτω απ’ τα δέντρα
είναι η ειρήνη.Ο πατέρας που γυρνάει τ’ απόβραδο
μ’ ένα φαρδύ χαμόγελο στα μάτια
μ’ ένα ζεμπίλι στα χέρια του γεμάτο φρούτα
και οι σταγόνες του ιδρώτα στο μέτωπό του
είναι όπως οι σταγόνες του σταμνιού
που παγώνει το νερό στο παράθυρο,
είναι η ειρήνη. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Πάσχα Ρωμέϊκο. (Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης)

cf80ceb1cf80ceb1ceb4ceb9ceb1cebcceb1cebdcf84ceb7cf82Ο μπάρμπα-Πύπης, γηραιός φίλος μου, είχεν επτά ή οκτώ καπέλα, διαφόρων χρωμάτων, σχημάτων και μεγεθών, όλα εκ παλαιού χρόνου και όλα κατακαίνουργα, τα οποία εφόρει εκ περιτροπής μετά του ευπρεπούς μαύρου ιματίου του κατά τας μεγάλας εορτάς του ενιαυτού, οπόταν έκαμνε δύο ή τρεις περιπάτους από της μιας πλατείας εις την άλλην διά της οδού Σταδίου. Οσάκις εφόρει τον καθημερινόν κούκον του, με το σάλι του διπλωμένον εις οκτώ ή δεκαέξ δίπλας επί του ώμου, εσυνήθιζε να κάθηται επί τινας ώρας εις το γειτονικόν παντοπωλείον, υποπίνων συνήθως μετά των φίλων, και ήτο στωμύλος και διηγείτο πολλά κ’ εμειδία προς αυτούς.

Όταν εμειδία ο μπάρμπα-Πύπης, δεν εμειδίων μόνον αι γωνίαι των χειλέων, αι παρειαί και τα ούλα των οδόντων του, αλλ’ εμειδίων οι ιλαροί και ήμεροι οφθαλμοί του, εμειδία στίλβουσα η σιμή και πεπλατυσμένη ρις του, ο μύσταξ του ο ευθυσμένος με λεβάνταν και ως διά κολλητού κηρού λελεπτυσμένος, και το υπογένειόν του το λευκόν και επιμελώς διατηρούμενον, και σχεδόν ο κούκος του ο στακτερός, ο λοξός κ’ επικληνής προς το ους, όλα παρ’ αυτώ εμειδίων. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »