Γράφοντας για εναν λαμπριάτικο ψάλτη

ceb1cf80

του Αθανάσιου Γιαλούρη

Για που τόσο βιαστικός κυρ-αλέξανδρε;

Προχωρεί με βήμα γοργό, σκυφτός, με τα χέρια σταυρωμένα μπροστά. Τα γένια του απλώνονται άταχτα, το ντύσιμο του είναι απλό, μάλλον φτωχικό, οι άκρες των μανικιών του ξεφτισμένες. Είναι τέτοια η αντίθεση με τον καλοντυμένο κύριο που του απευθύνει το λόγο ώστε θα μπορούσε κανείς, αν

δεν τον ήξερε,να τον περάσει για υπηρέτη. Κι όμως ο κύριος απέναντι του είναι φανερό πως τον αντιμετωπίζει με σεβασμό.

—Γυρίζω στην «Ακρόπολη». ΄Εχω αρκετή δουλειά γι’ απόψε.

—Μα τόσο αργά πηγαίνετε στην εφημερίδα; Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Χριστούγεννα με τον Παπαδιαμάντη

untitled

Κατερίνα Χουζούρη

Τρεις προτάσεις “ψυχαγωγίας” ή αγωγής της ψυχής για τις ημέρες των εορτών

Είναι ιδιαίτερα παρήγορο το γεγονός ότι αυτές τις γιορτές δύο σκηνές, το θέατρο Ακροπόλ και το θέατρο Αλκμήνη, καθώς και η Ταινιοθήκη της Ελλάδος αποφάσισαν να μας “χαρίσουν” τρία διηγήματα του Παπαδιαμάντη, τον Αμερικάνο, τους Χαλασοχώρηδες και τη Φόνισσα.

Θέατρο Ακροπόλ, Ιπποκράτους 9-11, Τρίτη 25 και Τετάρτη 26 Δεκεμβρίου στις 18.00μ.μ., ο Αμερικάνος του Παπαδιαμάντη. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης – Παιδικὴ Πασχαλιά, Αναμνήσεις

002063c

Τὸν υἱόν της τὸν καπετὰν Κομνιανὸν τὸν ἐπαντρολογοῦσεν ἤδη ἡ γριὰ Κομνιανάκαινα, ἂν (καί) δὲν εἶχε χρονίσει ἀκόμη ἡ νύμφη της, ἡ μακαρῖτις.

Τὰ δυὸ ὀρφανά, μία κόρη ὀκταέτις καὶ ἓν τετραετὲς παιδίον, ἐφόρουν μαῦρα, κατάμαυρα, ὁποῦ ἐστενοχώρουν κ᾿ ἐχλώμιαιναν τὰ πτωχὰ κάτισχνα κορμάκια των, καὶ ἦτον καημὸς καρδιᾶς νὰ τὰ βλέπῃ τις.

Ἐνθύμιζαν τὸ δημῶδες δίστιχον:

Βαρύτερ᾿ ἀπ᾿ τὰ σίδερα εἶναι τὰ μαῦρα ροῦχα,
Γιατί τὰ φόρεσα κ᾿ ἐγὼ γιὰ μιὰν ἀγάπη πού ῾χα. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Η Διαχρονικότητα του Παπαδιαμάντη

Ο καλύτερος επίλογος για το έτος Παπαδιαμάντη που τελειώνει σε λίγες ημέρες δεν θα μπορούσε παρά να είναι η ημερίδα που διοργανώνει η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος. Κατά τη διάρκεια αυτής της χρονιάς είχαμε τη δυνατότητα να παρακολουθήσουμε δύο μεγάλα συνέδρια για τον Παπαδιαμάντη, στη Σκιάθο και την Αθήνα, που εστίασαν σε θέματα μετάφρασης, μία μεγάλη έκθεση στην Αθήνα που αυτήν την περίοδο είναι σε εξέλιξη, μικρότερες εκθέσεις σε άλλες πόλεις, θεατρικά έργα βασισμένα στα έργα του Παπαδιαμάντη, σχολικές εκδηλώσεις κ.λ.π. Διαβάσαμε συνεντεύξεις ανθρώπων του πολιτισμού και της τέχνης, οι οποίοι δεν δίστασαν να εκφράσουν την αγάπη και το θαυμασμό τους για τα έργα του Παπαδιαμάντη, ο οποίος σε πολλές περιπτώσεις αποτέλεσε έμπνευση γι’ αυτούς. Όλα αυτά και άλλα πολλά αποδεικνύουν ότι ο Παπαδιαμάντης εξακολουθεί να είναι επίκαιρος και διαχρονικός.

Η διαχρονικότητα του έργου του Παπαδιαμάντη είναι το θέμα που επέλεξε η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος, υπό την αιγίδα του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου, για την ημερίδα που θα γίνει με την ευκαιρία της συμπληρώσεως εκατό χρόνων από την κοίμησή του.

Η Ημερίδα θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 10 Δεκεμβρίου, στις 10.00 στην αίθουσα της Παλαιάς Βουλής και θα έχει ως θέμα: «Η ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ». Την έναρξη θα κηρύξει ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Δημητριάδος και Αλμυρού κ. Ιγνάτιος, Προέδρος της Ειδικής Συνοδικής Επιτροπής Πολιτιστικής Ταυτότητος. Στη συνέχεια θα αναγνωσθεί το μήνυμα του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Ο Παπαδιαμάντης μιλάει για την χρεοκοπία

Τις ημύνθη περί πάτρης; Και τι πταίει η γλαυξ, η θρηνούσα επί ερειπίων; Πταίουν οι πλάσαντες τα ερείπια. Και τα ερείπια τα έπλασαν οι ανίκανοι κυβερνήται της Ελλάδος. Αυτοί οι πολιτικοί, αυτοί οι βουλευταί, εκατάστρεψαν το έθνος, ανάθεμά τους. Κάψιμο θέλουν όλοι τους! Τότε σ’ εξεθέωναν οι προεστοί κ’ οι «γυφτοχαρατζήδες», τώρα σε «αθεώνουν» οι βουλευταί κ’ οι δήμαρχοι.

Αυτοί που είχαν το λύειν και το δεσμείν εις τα δύο κόμματα, τους έταζαν «φούρνους με καρβέλια», δώσαντες αυτοίς ουχί πλείονας των είκοσι δραχμών μετρητά, απέναντι, καθώς τους είπαν, και παρακινήσαντες αυτούς να εξοδεύσουν κι απ’ τη σακκούλα τους όσα θέλουν άφοβα, διότι θα πληρωθούν μέχρι λεπτού, σύμφωνα με τον λογαριασμόν, ον ήθελαν παρουσιάσουν.

Το τέρας το καλούμενον επιφανής τρέφει την φυγοπονίαν, την θεσιθηρίαν, τον τραμπουκισμόν, τον κουτσαβακισμόν, την εις τους νόμους απείθειαν. Πλάττει αυλήν εξ αχρήστων ανθρώπων, στοιχείων φθοροποιών τα οποία τον περιστοιχίζουσι, παρασίτων τα οποία αποζώσιν εξ αυτού. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Παπαδιαμάντης περί πολιτικών ανδρών…

«Η γενεολογία της πολιτικής είναι συνεχής και γνησία κατά τους προγόνους. Η αργία εγέννησε την πενίαν.

Η πενία έτεκε την πείναν. Η αυθαιρεσία εγέννησε την ληστείαν. Η ληστεία εγέννησε την πολιτικήν. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης (αφιέρωμα)

Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, Στο Χριστό στο Κάστρο (Μέρος 1ο)

 

Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, Στο Χριστό στο Κάστρο (Μέρος 2ο)

 

Το δωδεκαήμερο των Χριστουγέννων στον Παπαδιαμάντη

 

Το Xριστόψωμο

 

Αιωνία σου η μνήμη Αλέξανδρε Παπαδιαμάντη

Του Χριστόδουλου Βασιλειάδη

Α. Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης και το αναμορφωτικό κίνημα των Κολλυβάδων .

Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης είναι μια μεγάλη λογοτεχνική φυσιογνωμία του Ελλαδικού χώρου και σαν τέτοια πρέπει να τη δούμε μέσα στα σωστά πλαίσια.

Ο καθορισμός της χρονολογίας που γεννήθηκε, 1851, ή του τόπου που τον γέννησε, Σκιάθος, δεν είναι τόσο απαραίτητα, όσο ο καθορισμός του πνευματικού χώρου που τον γέννησε. Ο Παπαδιαμάντης ήτανε πνευματικός γόνος των Κολλυβάδων. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Το δωδεκαήμερο των Χριστουγέννων στον Παπαδιαμάντη

τού Κώστα Παπαδημητρίου

Πάνε αρκετά χρόνια από τότε. Στήν Ναύπακτο, ένα αρκετά ευκατάστατο ανδρόγυνο είχε φέρει από τήν Αγγλία νεαρή Αγγλίδα δασκάλα νά διδάσκη τά παιδιά του στήν αγγλική γλώσσα. Εκείνη θέλησε νά εκμεταλλευθή τήν ευκαιρία τής παραμονής της στήν Ελλάδα νά μάθη ελληνικά. Καί εκλήθη ο υποφαινόμενος μέ τά πάμπτωχα αγγλικά του νά τής διδάξη τά ελληνικά, μέ σχετικό αντιμίσθιο βέβαια.

Τό πρόγραμμα προχωρούσε κανονικά μέ αρκετές δυσκολίες συνεννόησης λόγω τής δικής μου γλωσσικής πενίας τών αγγλικών. Αλησμόνητος θά μού μείνη ο εξής διάλογος μαζί της. Ήταν παραμονή Χριστουγέννων , θυμάμαι, καί μού είπε: Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Χριστούγεννα

Του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη

Εάν το Πάσχα είναι η λαμπρότατη του Χριστιανισμού εορτή, τα Χριστούγεννα βεβαίως είναι η γλυκύτατη και συγκινητικωτάτη, και δια τούτο ανέκαθεν εθεωρήθη ως οικογενειακή κατ’ εξοχήν εορτή.

Εν τη Εσπερία δε τα κατ’ αυτήν ανεπτύχθησαν και διετυπώθησαν όντως, ώστε προσέλαβεν ιδιόρρυθμόν τινα τύπον, και ήθη, έθιμα και παραδόσεις ιδιαίτεραι προς αυτήν συνεκροτήθησαν και επ’ αυτής αντεπέδρασαν. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Το Xριστόψωμο

Του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη

Μεταξύ των πολλών δημωδών τύπων, τους οποίους θα έχωσι να εκμεταλλευθώσιν οι μέλλοντες διηγηματογράφοι μας, διαπρεπή κατέχει θέσιν η κακή πενθερά, ως και η κακή μητρυιά. Περί μητρυιάς άλλωστε θα αποπειραθώ να διαλάβω τινά, προς εποικοδόμησιν των αναγνωστών μου.

Περί μιας κακής πενθεράς σήμερον ο λόγος. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Αιωνία σου η μνήμη Αλέξανδρε Παπαδιαμάντη

Άγγλος ή Γερμανός ή Γάλλος δύναται να είναι κοσμοπολίτης ή αναρχικός ή άθεος ή ό,τιδηποτε . Έκαμε το πατριωτικόν χρέος του, έκτισε μεγάλην πατρίδα. Τώρα είναι ελεύθερος να επαγγέλλεται, χάριν πολυτελείας, την απιστίαν και την απαισιοδοξίαν… Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Αναρτήθηκε στις Άρθρα. Ετικέτες: , . Leave a Comment »

Η ποίηση των Χριστουγέννων (1)

«Ο ουρανός και η γη, σήμερον ηνώθησαν τεχθέντος του Χριστού. Σήμερον Θεός επί γης παραγέγονε, και άνθρωπος εις  ουρανούς αναβέβηκε…».

 Τα παραπάνω λόγια, παρμένα απ’ τα ιδιόμελα της Λιτής των Χριστουγέννων, όπου ψάλλονται χαρμόσυνα στον γλυκύτατο α’ ήχο, είναι η θύρα απ’ την οποία πέρναγε ο Παπαδιαμάντης -όπως και κάθε ορθόδοξος Χριστιανός- στο γιορταστικό χώρο των Χριστουγέννων. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Και τόπος ην ουδείς

Μέσα στον όρθρο τον βαθύ, πριν να χαράξει

ήρθ’ ελαφρά η χριστουγεννιάτικη καμπάνα

να με ξυπνήσει απ’ τ’ όνειρο- ταξίδι στον παλιό καιρό

κι ευλογημένο, στη Λευκοπηγή μου, την αγαπημένη

όπου απαλά θα μ’ έντυνε το χάδι της μητέρας

πριν φύγω για την εκκλησιά. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Τα Χριστούγεννα των ποιητών

Παπαδιαμάντης Ελύτης Παλαμάς Σικελιανός

Δημήτρης Κοσμόπουλος

Οι ποιητές μάς διασώζουν την αλήθεια του προσώπου μας. Στην εποχή της εικονικής πραγματικότητάς μας καθαρίζουν την όραση από τις τρέχουσες επιχωματώσεις και μάς κάνουν αισθητό το αίτημα για πραγματικότητα βίου εορταστική και πένθιμη συνάμα.

«Εάν το Πάσχα είναι η λαμπροτάτη του Χριστιανισμού εορτή, τα Χριστούγεννα βεβαίως είναι η συγκινητικωτάτη» γράφει στην Εφημερίδα της 25ης Δεκεμβρίου του 1887 ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης. Για τον πεζογράφο Παπαδιαμάντη διόλου τυχαία ο Μαλακάσης δήλωνε ότι είναι ο καλύτερος ποιητής πού γνώρισε. Αλλά ο Παπαδιαμάντης έγραφε και ποιήματα. Ένα από αυτά αναφέρεται στον ναό της Γεννήσεως, τόσο απαράμιλλα εικονιζόμενο στο διήγημα «Στο Χριστό στο Κάστρο» (1892): Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Η γυναίκα του σήμερα και η κρίση του γάμου (2)

γυναικαΣυνέχεια από (1)

3) Είπα ότι η τρίτη πτυχή στη γυναικεία υπεροχή είναι η πίστη στο Θεό. Οι εκκλησιές γεμίζουν από γυναίκες, οι εκκλησιές μας βασίζονται στις γυναίκες για εθελοντική προσφορά. Οι πρώτοι άνθρωποι που έμαθαν το μήνυμα της Αναστάσεως ήταν γυναίκες, και ο σπόρος της χριστιανικής αγωγής πέφτει στη ψυχή των μικρών ανθρώπων από τις μητέρες. Δεν θα μπορούσε η εκκλησία να λειτουργεί τόσο καλά χωρίς το δυναμισμό που έχει η γυναικεία ψυχή.

Η γυναίκα μπορεί να έχει πράγματι περισσότερη πίστη στο Θεό, γιατί, αν θέλετε έχει λιγότερο εγωισμό από τον άνδρα ή, εν πάση περιπτώσει, έναν διαφορετικού τύπου εγωισμό. Ο ανδρικός εγωισμός τον εμποδίζει να στραφεί στο Θεό και να τον εμπιστευθεί. Και λειτουργεί πάρα πολύ με την λογική.

Όμως εδώ κάτι το οποίο μπαίνει σαν το σκουλήκι και μας χαλάει αυτό το σπουδαίο γεγονός είναι ότι μερικές φορές η γυναίκα εκλαμβάνοντας την πίστη της λάθος κινδυνεύει να βάλει το Θεό ανάμεσα σε αυτή και τον άνδρα της. Και αυτό δεν γίνεται σκόπιμα συνήθως. Γίνεται μέσω μιας αγωγής που πήρε η γυναίκα. Της αγωγής που πήρε από την οικογένειά της. δηλ. ότι το κορίτσι μεγαλώνει με μια αγωγή που το κάνει να φοβάται ή να απεχθάνεται ό,τι έχει σχέση με το άλλο φύλο και τη σεξουαλικότητα. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Η γυναίκα του σήμερα και η κρίση του γάμου (1)

γυναικαΟ Παπαδιαμάντης σε ένα διήγημά του μιλάει για μια γυναίκα που είναι στην εκκλησία με το μωρό της αγκαλιά και πάει ένας επίτροπος με υπερβάλλοντα ζήλο να της πει να κάνη ησυχία, με αποτέλεσμα ο ίδιος κάνει περισσότερη φασαρία από το μωρό… Και συμπληρώνει ο Παπαδιαμάντης «και μετά σου λένε πως οι άνδρες είναι δήθεν εξυπνότεροι των γυναικών!…». Οι ειδικοί αποφαίνονται ότι η γυναίκα έχει 1) περισσότερο συναίσθημα από τον άντρα, 2) περισσότερη αντοχή και 3) περισσότερη πίστη στο Θεό. Όταν όμως κάποιος δεν ξέρει την δύναμή του ή την χρησιμοποιεί λάθος τότε γίνεται επικίνδυνος. Ξέρετε, όσο πιο μεγάλη δύναμη έχεις, το λάθος σου είναι όλο και πιο καταστροφικό. Ας αναλύσουμε λίγο το κάθε χαρακτηριστικό της γυναίκας ξεχωριστά.

1) Η γυναίκα έχει περισσότερο συναίσθημα: Έχει την δυνατότητα να συνεισφέρει μέσα στην οικογένειά της, κυρίως με το συναίσθημα, ενώ ο άντρας κυρίως με τη λογική. Υπάρχουν βέβαια και οικογένειες με διαφοροποιήσεις, αλλά κατά κανόνα η γυναίκα αποτελεί την καρδιά της οικογένειας ενώ ο άνδρας το μυαλό της.

Όταν μιλάμε για συναισθήματα εννοούμε τα συναισθήματα της αγάπης, της τρυφερότητας, της καλοσύνης και κυρίως την ικανότητα να νοιώθει, πώς νοιώθει ο άλλος, να μπαίνει στη θέση του. Κάτι που είναι προϋπόθεση για την Αγάπη. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, ΦΤΩΧΟΣ ΑΓΙΟΣ (διήγημα) (4)

alexandros papadiamantis

Συνέχεια από (4)

Δ΄

Τας αίγας του ο πτωχός αιπόλος τας άφησεν όπως ευρέθησαν εις το έλεος του Θεού, ουδέ είχεν καιρόν να τας οδηγήσει οπίσω εις την μάνδραν και να τας ασφαλίσει. Βοσκόν άλλον ν’ αφήσει αναπληρωτήν δεν είχε την στιγμήν εκείνην. Ο ψυχογυιός του δεν είχεν επιστρέψει ακόμη από το φρούριον. Το παλιόπαιδο θα ηύρε τας πύλας ανοικτάς και θα το έστρωσε με φίλους εις κανέν καπηλείον. Τις οίδεν αν δεν επώλησε το ήμισυ της καρδάρας, της προωρισμένης διά τον κολλήγαν, αντί ημισείας δωδεκάδος ιχθυδίων παστών;

Ο βοσκός ολίγα μόνον βήματα έτρεξεν επί της μεγάλης οδού και είτα εστράφη προς αριστερά και εχώθη εν μέσω συστάδος θάμνων. Δεν ήτο μωρός αυτός να υπάγει εις το Κάστρον διά της μεγάλης οδού, την οποίαν είχε δείξει αρτίως εις τους κλέπτας. Εγνώριζε παμπόλλας πλαγίας οδούς και μονοπάτια γνωστά μόνον εις τους ανθρώπους του επαγγέλματός του. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, ΦΤΩΧΟΣ ΑΓΙΟΣ (διήγημα) (3)

alexandros papadiamantis

Συνέχεια από (2)

Γ΄

Περί τας αρχάς της προλαβούσης εκατονταετηρίδος πειρατικόν πλοίον πλήρες αγρίων και αιμοχαρών Βαρβαρέζων προσωρμίσθη διά νυκτός εις τον όρμον Ασέληνον, κατά το νοτιοδυτικόν της νήσου.

Πάνοπλος συμμορία εκ δεκαπέντε ή είκοσιν ανδρών, αποβιβασθείσα περί το λυκαγές, ήρχισε ν’ανέρχηται τας κλιτύας του Αναγύρου, γραφικωτάτου βουνού εις πολλάς ράχεις τεμνομένου, προφυλαττομένη και βαίνουσα από στενωπού εις στενωπόν. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Αναρτήθηκε στις Λογοτεχνικά. Ετικέτες: , . Leave a Comment »

Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, ΦΤΩΧΟΣ ΑΓΙΟΣ (διήγημα) (2)

alexandros papadiamantis

Συνέχεια από (1)

Β΄ 

Εγερθείς περί όρθρον βαθύν ο πτωχός Τσόμπανος, ο βόσκων ολίγας αίγας και μανδρίζων εις το κατάμερον των Τριών Σταυρών, ήμελξε τας αίγας του, και αφυπνίσας τον παραγυιόν του, τον έστειλε να φέρει την καρδάραν πλήρη εις το χωρίον, προς τον κολλήγαν του, τον προεστόν, και να γυρίσει γρήγορα οπίσω. Εάν ιδεί και αργούν ν’ ανοίξουν την γέφυραν, του είπε να κράξει τον φύλακα, τον πυλωρόν, και ν’ ανεβάσει το γάλα με το παλάγκο εις το Κάστρον επάνω. Αλλά να μη φύγει πριν λάβει είδησιν από τον κυρ Αναγνώστην, τον προεστόν, τον κολλήγα του, μη τυχόν ήθελε να του παραγγείλει τίποτε. Ο παις επέταξε την κάπαν του, ενίφθη με την στάμναν, εσφογγίσθη με τα μανίκια του υποκαμίσου του, ήρπασε την καρδάραν κι έφυγε τρέχων. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Αναρτήθηκε στις Λογοτεχνικά. Ετικέτες: , . Leave a Comment »

Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, ΦΤΩΧΟΣ ΑΓΙΟΣ (διήγημα) (1)

alexandros papadiamantis

ΝΗΣΙΩΤΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΙΣ 

Α΄

Όταν ήμεθα παιδία, μη έχοντες τι να κάμωμεν, διότι το χωρίον μας δεν είχεν άφθονα τα μέσα της ψυχαγωγίας, συνωδεύομεν πολλάκις τας μητέρας και τας θείας μας εις εκδρομάς ανά τους αγρούς και τους ελαιώνας, ή διημερεύομεν εις γραφικούς όρμους παρά τους αμμώδεις και ασπίλους αιγιαλούς, απλώς και μόνον διά να παρενοχλώμεν και χασομερούμεν με τας αταξίας μας τας φιλεργούς γυναίκας, τας ασχολουμένας εις το λεύκασμα των οθονών.

Εάν γειτόνισσά τις είχε τάξιμο ν’ ανάψει τα κανδήλια του δείνος αγροτικού αγίου, χάριν του ξενιτεύοντος και θαλασσοπορούντος συζύγου της, εάν αγαθός ιερεύς μετέβαινε να λειτουργήσει εις εξωκκλήσιον, διεφεύγομεν την επίβλεψιν των γονέων μας και ετρέχομεν εθελονταί κατόπιν των ευλαβών προσκυνητριών, αίτινες εξεπλήττοντο αι ίδιαι ανακαλύπτουσαι ημάς συνοδοιπόρους, χωρίς άλλο εφόδιον ειμή ολίγον άρτον, ον είχομεν κλέψει από το ερμάριον της πατρώας οικίας. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Αναρτήθηκε στις Λογοτεχνικά. Ετικέτες: , . Leave a Comment »

Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, «Όνειρο στο Κύμα» (2)

kordis

Μίαν εσπέραν, καθώς είχα κατεβάσει τα γίδια μου κάτω εις τον αιγιαλόν, ανάμεσα εις τους βράχους, όπου εσχημάτιζε χιλίους γλαφυρούς κολπίσκους και αγκαλίτσες το κύμα, όπου αλλού εκυρτώνοντο οι βράχοι εις προβλήτας και αλλού εκοιλαίνοντο εις σπήλαια· και ανάμεσα εις τους τόσους ελιγμούς και δαιδάλους του νερού, το οποίον εισεχώρει μορμυρίζον, χορεύον με άτακτους φλοίσβους και αφρούς, όμοιον με το βρέφος το ψελλίζον, που αναπηδά εις το λίκνόν του και λαχταρεί να σηκωθή και να χορεύση εις την χείρα της μητρός που το έψαυσε — καθώς είχα κατεβάσει, λέγω, τα γίδια μου διά ν’ “αρμυρίσουν” εις την θάλασσαν, όπως συχνά εσυνήθιζα, είδα την ακρογιαλιάν που ήτον μεγάλη χαρά και μαγεία, και την “ελιμπίστηκα”, κ’ ελαχτάρησα να πέσω να κολυμβήσω. Ήτον τον Αύγουστον μήνα.

Ανέβασα το κοπάδι μου ολίγον παραπάνω από τον βράχον, ανάμεσα εις δύο κρημνούς και εις ένα μονοπάτι το οποίον εχαράσσετο επάνω εις την ράχιν. Δι αυτού είχα κατέλθει, και δι’ αυτού έμελλα πάλιν να επιστρέψω εις το βουνόν, την νύκτα εις την στάνην μου. Άφησα εκεί τα γίδια μου διά να βοσκήσουν εις τα κρίταμα και τας αρμυρήθρας, αν και δεν επεινούσαν πλέον. Τα εσφύριξα σίγα διά να καθίσουν να ησυχάσουν και να με περιμένουν. Με άκουσαν κ’ εκάθισαν ήσυχα. Επτά ή οκτώ εξ αυτών τράγοι ήσαν κωδωνοφόροι και σα ήκουον μακρόθεν τους κωδωνισμούς των, αν τυχόν εδείκνυον συμπτώματα ανησυχίας. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, «Όνειρο στο Κύμα» (1)

kordis

Ήμην πτωχόν βοσκόπουλον εις τα όρη. Δεκαοκτώ ετών, και δεν ήξευρα ακόμη άλφα. Χωρίς να το ηξεύρω, ήμην ευτυχής. Την τελευταίαν φοράν οπού εγεύθην την ευτυχίαν ήτον το θέρος εκείνο του έτους 187… Ήμην ωραίος έφηβος, κ’ έβλεπα το πρωίμως στρυφνόν, ηλιοκαές πρόσωπον μου να γυαλίζεται εις τα ρυάκια και τας βρύσεις, κ’ εγύμναζα το ευλύγιστον, υψηλόν ανάστημα μου ανά τους βράχους και τα βουνά.

Τον χειμώνα που ήρχισ’ ευθύς κατόπιν μ’ επήρε πλησίον του ο γηραιός πάτερ Σισώης, ή Σισώνης, καθώς τον ωνόμαζον οι χωρικοί μας, και μ’ έμαθε γράμματα. Ήτον πρώην διδάσκαλος, και μέχρι τέλους τον προσηγόρευον όλοι εις την κλητικήν “δάσκαλε”. Εις τους χρόνους της Επαναστάσεως ήτον μοναχός και διάκονος. Είτα ηγάπησε μίαν Τουρκοπούλαν, καθώς έλεγαν, την έκλεψεν, από ένα χαρέμι της Σμύρνης, την εβάπτισε και την ενυμφεύθη. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, Στο Χριστό στο Κάστρο (Μέρος 2ο)

Παπαδιαμάντης

Συνέχεια από 1ο μέρος

Ούτος ήτο ο Βασίλης της Μυλωνούς, ο αδελφός του Αργυρή, του αποκλεισμένου από τάς χιονας. Ήλθεν εις την αποβάθραν με σακκον πλήρη τροφίμων και με αλλά τίνα εφόδια διά την εκδρομήν. Ιδών αυτόν ο ιερεύς:

«Πώς το έμαθες, Βασίλη;» του λέγει.

«Το έμαθα, παπά, απ το μαστροΠανάγο το μαραγκό».

«Τί ώρα και πού τον είδες;»

«Κατά τάς δέκα τον ηυρα εις το καπηλειό του Γιάννη του Μπουμπούνα. Είχε φάει ψωμί κι εβγηκε να πιή δυο τρία κρασιά με το ισναφι. Έλεγε πώς αποφασίσατε να πάτε στο Κάστρο, και σάς εκατακρινε για την τόλμη. Μα εγώ το χάρηκα, γιατί ανησυχώ για κείνον τον αδερφό μου, και θέλω να ρθω μαζί σας, αν με παίρνετε».

«Ας είναι, καλώς να ρθης» είπεν ο ιερεύς. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, Στο Χριστό στο Κάστρο (Μέρος 1ο)

Παπαδιαμάντης

– «Το Γιάννη το Νυφιώτη και τον Αργύρη της Μυλωνούς τους έκλεισε το χιόνι απάν’ στο Κάστρο, τ’ ν πέρα πάντα, στο Στοιβωτό τον ανήφορο, τ’ ακούσατε;»

Ούτως ωμίλησεν ο παπα-Φραγκούλης ο Σακελλάριος, αφού έκαμε την ευχαριστίαν του εξ οσπρίων και ελαιών οικογενειακού δείπνου, την εσπέραν της 23ης Δεκεμβρίου του έτους 186… Παρόντες ήσαν, πλην της παπαδιάς, των δυο αγάμων θυγατέρων και του δωδεκαετούς υιού, ο γείτονας ο Πανάγος ο μαραγκός, πεντηκοντούτης, οικογενειάρχης, αναβάς διά να είπη μίαν καλησπέραν και να πιή μίαν ρακιά, κατά το σύνηθες, εις το παπαδόσπιτο· κι η θειά το Μαλαμώ η Καναλάκαινα, μεμακρυσμένη συγγενής, ελθούσα διά να φέρη την προσφοράν της, χήρα εξηκοντούτις, ευλαβής, πρόθυμος να τρέχη εις όλας τάς λειτουργίας και να υπηρετή δωρεάν εις τους ναούς και τα εξωκκλήσια.

«Τ ακούσαμε κι ημείς, παπά» απήντησεν ο γείτονας ο Πανάγος, «έτσ είπανε».

«Τί είπανε; Είναι σίγουρο, σάς λέω» επανέλαβεν ο παπα-Φραγκούλης. «Οι βλοημένοι, δε θα βάλουν ποτέ γνώση. Επήγαν με τέτοιον καιρό να κατεβάσουν ξύλα, απάν απ’ του Κουρουπή τα κατσάβραχα, στο Στοιβωτό, εκεί πού δεν μπορεί γίδι να πατήση. Καλά να τα παθαίνουν!» Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Μία μαρτυρία για τον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη από τον μακαριστό γέροντα Φιλόθεο της Πάρου

papadiamantis«είχα γνωριμία καί φιλία με τον αείμνηστο Παπαδιαμάντη. Τον γνώρισα στο εκκλησάκι του Προφήτου Ελισαίου, ένα Σάββατο απόγευμα. Δεν έλειψα ποτέ από κοντά του, έψαλλα δίπλα του ως βοηθός του. Από αυτόν έμαθα να ψάλλω συνετά καί με ευλάβεια, με κατάνυξη, φόβο Θεού καί τρόμο. Πριν τον γνωρίσω έψελνα με υπερηφάνεια, δυνατά, για να ευχαριστούνται οι εκκλησιαζόμενοι καί για να με επαινούν στη συνέχεια. Από τον Παπαδιαμάντη έμαθα να ψάλλω ταπεινά καί με συναίσθηση. Όταν έψελνε ήταν σαν να βρισκόταν μπροστά στο φοβερό βήμα της δευτέρας παρουσίας του Χριστού. Ο Παπαδιαμάντης αγαπούσε το Θεό, αγρυπνούσε πρόθυμα, έψελνε, υμνούσε, ευλογούσε το Θεό χαρμόσυνα. Ήταν ακτήμων όπως οι Άγιοι Απόστολοι. Μισούσε τον πλούτο, ως επιβλαβή καί μάταιο. Θα μπορούσε να γίνει βαθύπλουτος, αλλά προτίμησε να μένει πάμπτωχος. Ό,τι του έδιναν για τον κόπο του το μοίραζε στους φτωχούς αδελφούς. Πολλές φορές έμενε χωρίς χρήματα. Δεύτερη ενδυμασία δεν είχε. Όταν οι φίλοι, του πρόσφεραν καινούργια ρούχα, δεν τα δεχόταν. Εγύρισα όλα τα μοναστήρια της Ελλάδας, του Αγίου Όρους, της Παλαιστίνης, του Σινά. Ακτήμονες σαν τον Παπαδιαμάντη, βρήκα πολύ λίγους».