Στον Τελώνη και τον Φαρισαίο

Telonis-kai-Farisaios-KM

(Αγίου Βασιλείου Επισκόπου Σελευκείας)

Πολλά πάθη περιστοιχίζουν τη ψυχή· η υπερηφάνεια όμως είναι η κορυφή των αμαρτημάτων, που πολεμά τον Θεό, αγνοεί τη φυσική κατάσταση και είναι δαιμονική αρρώστια. Έτσι ανωφελής γίνεται ο δρόμος της αρετής. Ακόμα και αν έχεις όλες τις αρετές θα σβήσει τη λαμπρότητά τους η έπαρση όταν τις πλησιάσει.

Καμιά ωφέλεια από τη νηστεία που συνδυάζεται με υπερηφάνεια· είναι περιττή η παρθενία που μολύνεται με το πάθος της υπερηφάνειας. Αποστρέφεται ο Θεός τη δικαιοσύνη που υπηρετεί την αλαζονεία. Μισεί τις καλές πράξεις που συνοδεύονται από αυτό το πάθος της ψυχής. Τί παράξενο κακό, που μολύνει την απόκτηση των αγαθών! Τί νόσημα, που αποξενώνει από την ουράνια φιλανθρωπία! Διότι εκείνους που αμαρτάνουν, ο Δημιουργός ή τους ελεεί όταν μετανοούν, ή τους τιμωρεί όταν παραμένουν στα πταίσματά τους. Μόνον δε  στους υπερήφανους αντιτάσσεται, θεωρώντάς τους εχθρούς, και όχι δούλους. Γι’ αυτό ο Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Ο Απόστολος και Ευαγγελιστής Ματθαίος (16 Νοεμβρίου)

Ο απόστολος και ευαγγελιστής Ματθαίος. Μικρογραφία από βυζαντινό Ευαγγέλιο της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου.

Ο άγιος Ματθαίος. Μικρογραφία από βυζαντινό Ευαγγέλιο της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου.

Σήμερα η Εκκλησία εορτάζει και τιμά την ιερή μνήμη του αγίου αποστόλου και ευαγγελιστή Ματθαίου. Ο Ματθαίος, που λεγότανε και Λεβίς, είναι ο όγδοος στη σειρά των δώδεκα Αποστόλων και ο θεόπνευστος συγγραφέας του πρώτου Ευαγγελίου. Ήταν τελώνης το επάγγελμα, κι ο Ιησούς Χριστός περνώντας τον κάλεσε και του είπε· «Ακολουθεί μοι». Τότε ο Ματθαίος «αναστάς ηκολούθησεν αυτώ». Ο ευαγγελιστής Λουκάς, που στο Ευαγγέλιο του αναφέρει επίσης για την κλήση του Ματθαίου, λέγει ότι «καταλιπών άπαντα ηκολούθησεν αυτώ». Κι ακόμη ότι «εποίησε δοχήν μεγάλην αυτώ εν τη οικία αυτού». Όλα αυτά μας δίνουν να εννοήσουμε τί άνθρωπος ήταν ο τελώνης Λεβίς, ο έπειτα απόστολος και ευαγγελιστής Ματθαίος. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Μπροστά στον εαυτό μας..!

Η εμφάνιση και η πρόοδος τις ψυχολογίας του ασυνειδήτου (Βάθους) υπήρξε αναμφίβολα πολυσήμαντη. Όμως είναι γεγονός ότι κάθε αντικειμενικός ερευνητής ημπορεί να παραλεχθεί σαν βασική κατεύθυνση της ψυχολογίας αυτής την αποκάλυψη της ποιότητος και του περιεχομένου της ανθρώπινης προσωπικότητος.

Ήδη έγινε λόγος για την σπηλιά των ενστικτικών τεράτων, που η ψυχολογία του Βάθους απεκάλυψε. Αλλά δεν πρόκειται μόνο για «τέρατα» που ενσαρκώνουν απλώς ανθρώπινα πάθη. Κάθε ανθρώπινο, όσο «απάνθρωπο» κι αν είναι, μένει ανθρώπινο. Τα ανθρώπινα πάθη, όπως τα γνώριζε ο άνθρωπος προ της εμφανίσεως της ψυχολογίας του Φρόυδ, ήσαν πάντοτε στα μέτρα της ανθρώπινης αδυναμίας και ποταπότητος. Σαν πάθη ήσαν πάντοτε μιαρά και μισητά, αλλα ήσαν απλώς ανθρώπινα πάθη γιατί είχαν την αιτία τους στην ανθρώπινη αδυναμία. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

«Χριστώ συναντηθώμεν»

Κυριακή του Τελώνου και του Φαρισαίου

Με τη σημερινή Κυριακή του Τελώνου και του Φαρισαίου ξεκινά η εκκλησιαστική περίοδος του Τριωδίου, που είναι καιρός Μετανοίας, αλλαγής δηλαδή τρόπου ζωής. Και ο σκοπός της αλλαγής; Για να ζήσουμε τον σταυρικό τρόπο ζωής, «Ίνα Χριστώ συναντηθώμεν». Να μη μείνουμε δούλοι της «κατά σάρκα ζωής», της αμαρτίας και των παθών, αλλά να ζήσουμε «εν Χριστώ», να χριστοποιηθούμε, που θα πει να θεωθούμε.

Για την αγία μας Εκκλησία όλος ο ανθρώπινος βίος είναι καιρός Μετανοίας, για πραγματοποίηση αυτού του σκοπού. Επειδή όμως είμαστε αμελείς και ράθυμοι (=οκνηροί) στα πνευματικά και πρέπει να καταβάλουμε τις αντιστάσεις της επαναστατημένης σάρκας, που δε θέλει να υποταγεί στην πνευματική ζωή, η Εκκλησία κηρύσσει Μετάνοια και μας καλεί ν’ αγωνισθούμε, έστω και σ’ αυτό το διάστημα προ του Πάσχα. Η μορφή δε του αγώνα αυτού βρίσκεται στις λέξεις: «Νεκρούμενοι και ανιστάμενοι» κάθε ήμερα Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Πιο πέρα από τους ανθρώπινους συλλογισμούς μας, μένει πάντα η ανερμήνευτη βουλή του Θεού

Απόστολος Ματθαίος (16 Νοεμβρίου)

Όταν κάποτε ο Ιησούς Χριστός μιλούσε στους μαθητές του, μέσα στα άλλα τους είπε· «Ουκ εγώ υμάς τους δώδεκα εξελεξάμην;», εγώ δεν διάλεξα εσάς τους δώδεκα; Και σε μια άλλη περίπτωση τους είπε πάλι· « Εγώ οίδα ους εξελεξάμην», εγώ ξέρω ποιους διάλεξα. Σήμερα, όταν η Εκκλησία εορτάζει την ιερή μνήμη του αγίου ευαγγελιστή Ματθαίου, μας έρχονται στο νου τα παραπάνω λόγια του Ιησού Χριστού, καθώς τα διαβάζομε στο Ευαγγέλιο του Ιωάννη. Στα λόγια αυτά και στην κλήση του ευαγγελιστή Ματθαίου, όπως την ακούμε στο ευαγγελικό ανάγνωσμα, υπάρχει ένα μυστήριο και ένα θαύμα, για τα όποια θα μιλήσουμε σήμερα. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Η ηθική, η αγιότητα και ο Μέγας Κωνσταντίνος

Η κουρτίνα του Αγίου Κωνσταντίνου, η οποία χωρίζει τον Νάρθηκα πό το Μεσονυκτικό. Ιερά Μεγίστη Μονή Βατοπαιδίου

Μητροπολίτου Μεσογαίας και Λαυρεωτικής κ.κ. Νικολάου

Θα ήθελα να δώσουμε λίγο περισσότερο προσοχή στη διαφορά του ηθικού από το άγιο. Πόσο λάθος είναι αυτό το σωστό πού διακηρύσσουμε και στα παιδιά μας. Θέλουμε να κάνουμε τα παιδιά μας σωστά και θέλουμε κι εμείς οι ιερείς να φτιάξουμε σωστούς χριστιανούς. Θα σας πώ πόσο λάθος είναι αυτό το σωστό πού θέλουμε να κάνουμε. Έρχεται η αγκαλιά της Εκκλησίας μας την περίοδο αυτή του Τριωδίου και μας δημιουργεί αιφνιδιασμούς τους οποίους δεν τους καταλαβαίνουμε δυστυχώς. Συγκρίνει την πρώτη Κυριακή έναν Φαρισαϊο -έναν άνθρωπο της θρησκείας, της ελεημοσύνης, των αγαθών έργων, έναν σωστό- με έναν Τελώνη -έναν άνθρωπο της εκμετάλλευσης, της σκληρότητας, τέτοιοι ήταν οι τελώνες- πού δεν είχε τίποτε άλλο εκτός από τη συντριβή και την ταπείνωση της στιγμής. Και ο Κύριος προκρίνει τον δεύ¬τερο· όχι τον ηθικό, όχι τον σωστό αλλά τον μετανιωμένο. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Κήρυγμα για την αρχή του Τριωδίου, τον Τελώνη και τον Φαρισαίο, και το νόημα της Σαρακοστής

Ένα (σύντομο) πολύ ωραίο και πνευματικό κήρυγμα από την σημερινή λειτουργία ενός ιερέα ο οποίος ήταν πνευματικό παιδί του άγιου γέροντα Παϊσιου. Ακούστε το!

Κήρυγμα για την παραβολή του Τελώνη και του Φαρισαίου (ηχητικό)

Σημείωση: Το σημερινό Ευαγγέλιο μπορείτε να το δείτε σε νεοελληνική ερμηνευτική απόδοση κάνοντας κλικ εδώ.

Θεέ μου, σπλαχνίσου με τον αμαρτωλό

Το νόημα της παραβολής του τελώνη και του Φαρισαίου είναι δομημένο πάνω στην οικονομία του Θεού για τον άνθρωπο. Κι αν εμείς θέλουμε να οδηγηθούμε στη σωτηρία, θα πρέπει να κάνουμε αυτή την οικονομία. Η δύναμη και η χάρη του Θεού μπορεί να μας υψώσει, αρκεί να είμαστε απλοί και ταπεινοί «τη καρδία»· κι είναι η ίδια δύναμη που απλά θα μας εξουθενώσει αν έχουμε μόνοι μας επαρθεί. Η παραβολή του τελώνη και του Φαρισαίου λοιπόν, μας αποκαλύπτει το σχέδιο της βαθιάς οικονομίας του Θεού για μας. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Προσευχή στον Κύριον ημών Ιησούν Χριστό, κατανυκτική και ικετήριος

 (του αγ. Ιωάννου Δαμάσκηνου ή του αγ. Αναστασίου Σιναΐτου)

 Πολυεύσπλαχνε και πολυέλεε Κύριε Ιησού Χριστέ, ο Θεός μου, ο οποίος ήρθες στον κόσμο να σώσεις τους αμαρτωλούς, που εγώ είμαι ο πρώτος, ελέησε με σε παρακαλώ πριν από το θάνατό μου. Γνωρίζω πως με περιμένει φρικτό και φοβερό δικαστήριο, που θα γίνει εμπρός σε όλο τον κόσμο, οπότε και θα φανερωθούν όλες οι αμαρτωλές και ακάθαρτες πράξεις μου. Ξέρω πως τ’ αμαρτήματά μου είναι βαρύτατα και, πράγματι, δεν αξίζουν να τα συγχωρήσεις, καθώς υπερβαίνουν σε πλήθος και αριθμό ακόμη κι αυτή την άμμο της θάλασσας· γι’ αυτό και δεν τολμώ να ζητήσω την άφεση και συγχώρεσή τους, Δέσποτα, εγώ που έχω αμαρτήσει πιο πολύ απ’ όλους τους ανθρώπους· Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑ

κοριτσακι με καθρεφτηΦαίνεται πως σε κάθε εποχή και σε κάθε φάση της ιστορίας της ανθρωπότητος το βασικό πρόβλημα της ανθρώπινης προσωπικότητος ήτο, και φυσικά εξακολουθεί πάντοτε να είναι, το πρόβλημα της αυτογνωσίας. Παρά το γεγονός, ότι ο άνθρωπος είχε και έχει πάντοτε μια άσβεστη δίψα και μια ασυγκράτητη περιέργεια να γνωρίσει τον κόσμο που τον περιβάλλει, το ερώτημα· ποιος είναι και ποια είναι η φύση του, αποτελεί το πιο καυτό πρόβλημα της ζωής του.

Αναμφιβόλως το καυτό αυτό πρόβλημα αντιμετωπίζεται και εξετάζεται συνήθως κάτω από το φως του φιλοσοφικού στοχασμού ή ειδικότερα κάτω από το φως των ψυχολογικών ερευνών, που αποσκοπούν σε μια συγκεκριμένη και άμεση απάντηση στο ερώτημα· ποιος είναι ο άνθρωπος και πως λειτουργεί ο εσωτερικός του κόσμος. Αλλά από πλευράς υπάρξεως το πρόβλημα αυτό είναι καυτό γιατί κατά κανόνα απασχολεί άμεσα κάθε άνθρωπο. Είτε μορφωμένος είναι ο άνθρωπος είτε αμόρφωτος, είτε πλούσιος είτε πτωχός, είτε άνδρας είτε γυναίκα, είτε νέος, είτε ηλικιωμένος, είτε ανήκει σ’ οποιαδήποτε άλλη κατηγορία, φθάνει σε μερικές στιγμές της ζωής του που το ερώτημα: ποιος είναι, τι κρύβει μέσα του, γιατί αισθάνεται έτσι ή αλλιώς, που πηγαίνει, αποτελεί μια πολύ βαθειά πνευματική κρίση, μια άμεση εμπειρία που δονεί ισχυρά την εσωτερικότητα του, το πνεύμα του. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

ΠΟΙΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΘΕΛΗΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ; (Μ. Βασιλείου)

iconofchristsinai13cent 1

Ερώτηση: Εάν κανείς αδικηθεί από κάποιον και από μακροθυμία και ανεξικακία δεν το αναφέρει σε κανένα, αλλά θεωρεί καλό να αφήνει την κρίση στο Θεό, αυτός ενεργεί σύμφωνα με το θέλημα του Κυρίου;

Απάντηση: Ο Κύριος είπε άλλοτε μεν: «Να συγχωρείτε, εάν έχετε κάποια δυσαρέσκεια εναντίον κάποιου», άλλοτε δε:«Εάν φταίξει σε σένα ο αδελφός σου, πήγαινε και υπόδειξέ του το σφάλμα ιδιαιτέρως. Εάν ακούσει την υπόδειξή σου και μετανοήσει, κέρδισες τον αδελφό σου. Εάν όμως δεν σε ακούσει, πάρε μαζί σου ακόμη ένα ή δύο και κάμε του την παρατήρηση, ώστε να στηριχθεί η αλήθεια στη μαρτυρία δύο ή τριών μαρτύρων. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΛΗΘΗ ΤΩΝ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΜΕΝΩΝ ΑΜΑΡΤΗΜΑΤΩΝ

Η Άρνηση της Εξομολόγησης. Πίνακας του Ρώσου ζωγράφου Ilya Efimovich Repin (1844-1930).

Η Άρνηση της Εξομολόγησης. Πίνακας του Ρώσου ζωγράφου Ilya Efimovich Repin (1844-1930).

ΟΣΙΟΥ ΘΕΟΦΑΝΗ ΤΟΥ ΕΓΚΛΕΙΣΤΟΥ

«Να θυμάμαι τα εξομολογημένα και με τη χάρη του Θεού συγχωρημένα αμαρτήματα μου;».

Δεν υπάρχει λόγος να θυμόμαστε όσα πια συγχωρήθηκαν. Στην προσευχή μας, όμως, ας τα φέρνουμε στο νου μας, αν η ενθύμησή τους μας ταπεινώνει, όπως μας διδάσκουν οι άγιοι πατέρες.

Το αίσθημα της δικαιώσεως και το αίσθημα της αμαρτωλότητος. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΗΡΩΪΣΜΟΣ

john_baptist_125 Μαΐου- Εορτή του Τιμίου Προδρόμου.

Ο Πρόδρομος ήταν αυστηρός στον εαυτό του και επιεικής στους άλλους. Εμείς όμως είμαστε επιεικείς στον εαυτό μας και αυστηροί στους άλλους.

Ας δούμε και τα δύο:

Α. Ο Πρόδρομος

1. Ήταν αυστηρός στον εαυτό του.

Ήταν ασκητής. Ή τροφή του ήταν ακρίδες και μέλι άγριο. Ή ενδυμασία του ήταν από τρίχες καμήλας. Φορούσε δερματίνη ζώνη γύρω από τη μέση του. Ό τόπος, που έμενε, ήταν έρημος. Ό χρόνος παραμονής του στην έρημο ήταν μεγάλος, διότι εκεί βρισκόταν από την παιδική ηλικία μέχρι τα τριάντα του χρόνια.

Ό Πρόδρομος δεν είχε μόνο αυτή την εξωτερική αυστηρότητα, αλλά και εσωτερική, ανωτέρη της εξωτερικής. Ήταν ταπεινόφρονας. Η αυστηρή ταπεινοφροσύνη του φαίνεται προς μεγάλους και μικρούς. Και να πως: Έρχονται οι επίσημοι Φαρισαίοι και Σαδδουκαίοι προς αυτόν, για να βαπτισθούν χωρίς καρπούς μετανοίας. Ό Πρόδρομος τους ελέγχει δριμύτατα. Ό αυστηρός αυτός έλεγχος φαίνεται, ότι είναι αυστηρότητα προς τους άλλους. Και όμως είναι αυστηρός ό Πρόδρομος προς τον εαυτόν του, διότι ούτε η σπουδαία κοινωνική θέση τους, ούτε η προσέλευση τους προς αυτόν, ούτε ότι θα βαπτίζονταν από αυτόν, κολάκευσαν τον εγωϊσμό του Προδρόμου, ώστε να μή ελέγξει την τυπολατρεία τους. Όσον μάλιστα αυστηρός είναι ό έλεγχος του προς αυτούς, τόσον περισσότερο φανερώνει, ότι λιγότερο κολακεύθηκε ο εγωϊσμός του από αυτούς, επομένως άλλο τόσο ταπεινόφρωνας φανερώνεται ότι είναι. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Tο μυστήριο της μετανοίας

Ο άσωτος υιός επιστρέφει στην αγκαλιά του πατέρα του (Κατά Λουκάν κεφ. ΙΕ' στίχοι 11-32)

Ο άσωτος υιός επιστρέφει στην αγκαλιά του πατέρα του (Κατά Λουκάν κεφ. ΙΕ' στίχοι 11-32)

Είναι το μυστήριο της μετάνοιας μιας ψυχής, που συναισθάνεται την ευγνωμοσύνη αλλά και την ενοχή της ενώπιον του Χριστού, που σταυρώθηκε για να αναλάβει τις αμαρτίες μας και να μας επιστρέψει στον Παράδεισο. Ομολογεί κατόπιν ο άνθρωπος τις αμαρτίες του και υπόσχεται να αγωνιστεί για να εφαρμόσει το θέλημα του Θεού με ακρίβεια και αγάπη.

* * *

Αμαρτία είναι η παράβαση του θελήματος του Θεού. Συχνά έρχονται στον εξομολόγο άνθρωποι που ισχυρίζονται ότι δεν έχουν κάνει σοβαρές αμαρτίες. Νομίζουν ότι αμαρτία είναι μόνον ο φόνος, η μοιχεία κλπ. Όμως η μεγαλύτερη αμαρτία είναι η περιφρόνηση του Θεού. Και περιφρονεί κανείς το Θεό όταν δεν ενδιαφέρεται να μάθει το θέλημά Του και να το εφαρμόσει στη ζωή του. Έτσι απομακρύνεται σταδιακά από το Θεό και χάνει την ουράνια βασιλεία και μακαριότητα. Αυτό είναι ο πνευματικός θάνατος.

* * *

Κανείς δεν εφεύρε την εξομολόγηση! Μας την παρέδωσε ο ίδιος ο Χριστός, όταν έδωσε στους Αποστόλους εντολή να συγχωρούν αμαρτίες, εν ονόματι του Θεού. Από τότε οι Απόστολοι χειροθέτησαν τους επισκόπους και αυτοί με τη σειρά τους, τους ιερείς και ποιμένες μέχρι σήμερα. Όσο μεγάλος άγιος και να είναι κανείς, δεν σώζεται χωρίς την εξομολόγηση, γι’ αυτό και ανήκει στα υποχρεωτικά μυστήρια, όπως και το βάπτισμα. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »