Διάκο-Διονύσιος Φιρφιρής

p.Dionysios Firfiris

Ω, πως διάγω αμέριμνος, τον της ζωής μου καιρόν, μετεώρως παρέρχομαι, μη εις νουν βαλλόμενος, τας πολλάς αμαρτίας μου, μη του θανάτου, την φοβεράν απειλήν,

και το αδέκαστον της ετάσεως! Ω, τις με ρύσεται, πυρός αιωνίζοντος, ει μη Θεέ, μόνε Πολυέλεε, Συ οικτειρήσης με.

(Παρακλητική, Κυριακή εσπέρας, ήχος πλ. δ)

Δεν διαφέρει σε τίποτε από τα άλλα κατανυκτικά τροπάρια της Εκκλησίας μας ο ύμνος αυτός, αφού σε όλα αυτά επικρατεί το ίδιο κατανυκτικό κλίμα της μετανοίας και της μνήμης του θανάτου. Αφ’ ότου όμως τον έψαλε ο μακαριστός διακο-Διονύσιος, σε μέλος αργοσύντομο ομοιάζον με καλοφονικό ειρμό, σύνθεσις και εκτέλεσις ιδική του, έλαβε νέα μορφή. Και δεν απετέλεσε μόνον ένα απλό μελώδημα, ένα ψαλτικό δίπλα στα πολλά άλλα. ΄Εγινε έκφρασις πνευματικής εμπειρίας και μοναχικής ανησυχίας μιας ψυχής, που είχε αρχίσει να οδεύη «από της γης εις τα άνω».

Ο π. Διονύσιος υπήρξε κορυφαία προσωπικότης στον χώρο του ιεροψαλτικού στασιδίου. Επί έτη πολλά υπηρέτησε από την θέσι αυτή και κατηνάλωσε τον εαυτό του « εν τω Οίκω του Θεού». Δεν θα ήταν υπερβολή εάν παρομοιαζόταν με καρποφόρο δένδρο που νωρις-νωρίς μεταφυτεύθηκε στο Περιβόλι της Παναγίας, ποτίσθηκε, μεγάλωσε και τράφηκε από την αγιορείτικη παράδοσι και εν συνεχεία απέδωσε καρπούς πολλούς και γλυκείς.

Τα κατά κόσμον βιογραφικά του στοιχεία είναι ελάχιστα. Γεννήθηκε Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Ο Γρηγόρης Νταραβάνογλου μιλά για την ψαλτική τέχνη σήμερα (μέρος β´)

GrigorisNtaravanoglou

Ο άρχων μαΐστωρ της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας, Γρηγόριος Νταραβάνογλου, σε συνέντευξή του στην Πεμπτουσία μιλά για την ψαλτική τέχνη σήμερα Δείτε το βίντεο:

Ο Γρηγόρης Νταραβάνογλου μιλά για την ψαλτική τέχνη σήμερα (μέρος α´)

DaravanoglouUpslider

Ο άρχων μαΐστωρ της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας, Γρηγόριος Νταραβάνογλου, σε συνέντευξή του στην Πεμπτουσία μιλά για την ψαλτική τέχνη σήμερα. Δείτε το βίντεο:

Βατοπεδινά Ψάλματα

vatopediou

Η συνεχής και ζωντανή παράδοση της λατρευτικής ζωής στο Άγιον Όρος καλλιέργησε τις συνθήκες για την ανάπτυξη της αγιορειτικής ψαλτικής παραδόσεως.

Σημαντικό χαρακτηριστικό της εκκλησιαστικής ψαλτικής μουσικής είναι η από χορού απόδοση των μελών. Γεγονός που παραπέμπει στην αξία της Θείας Λειτουργίας ως «έργον λαού» και θυμίζει την πρωτοχριστιανική εποχή και το «εν ενί στόματι και μια καρδία» άδειν των πρώτων χριστιανών. Ακούστε το ηχητικό:

Η Ψαλτική φωνή της Θεσσαλονίκης

untitled

Ως συνέχεια της μακραίωνης ψαλτικής παράδοσης της Θεσσαλονίκης μια νέα προσωπικότητα  διασώζει και συνεχίζει το ύφος και το ήθος της Ψαλτικής Τέχνης στη Θεσσαλονίκη. Μαθητής τυγχάνων  μεγάλων Πρωτοψαλτών και με οικογενειακές μουσικές καταβολές, ο Παναγιώτης Νεοχωρήτης ανανεώνει την ψαλτική ατμόσφαιρα της Θεσσαλονίκης και κρατεί τη Ψαλτική στο ενδιαφέρον και το ζήλο πολλών νέων μαθητών. Με έμφαση στη διδακτική του αναλογίου και τη σπουδή στο μαθηματάριο της Πατριαρχικής παραδόσεως, αποτελεί συνδετικό κρίκο με εποχές μεγάλων μαιστόρων και διδασκάλων, όπως του Πέτρου Πελοποννησίοιυ και Δανιήλ Πρωτοψάλτου. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Ένας μεγάλος και ανεπανάληπτος Πρωτοψάλτης

stanitsas1

Ο Θρασύβουλος Στανίτσας γεννήθηκε στα Ψωμαθειά  της Πόλης, το έτος 1910. Την πρώτη του μουσική κατάρτιση έλαβε από τον θείο του Δημήτριο Θεραπειανό. Μαθήτευσε κοντά στους Μιχαήλ Χατζηαθανασίου, Δημήτριο Βουτσινά, Γιάγγο Βασιλειάδη και Ιωάννη Παλάσση. Έψαλλε σε διάφορους ναούς της Πόλης: Ψωμαθειά, στον Άγιο Μηνά, στη Θεία Ανάληψη, στον Άγιο Κωνσταντίνο, και στο Γαλατά, στον Άγιο Νικόλαο, αριστερός με Πρωτοψάλτη τον Παλάσση. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Ο άρχων μαΐστωρ Γρηγόριος Νταραβάνογλου μιλά για την πορεία του στην ψαλτική τέχνη (μέρος β´)

daravanoglou1a-copy

Ο άρχων μαΐστωρ της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας, Γρηγόριος Νταραβάνογλου, σε συνέντευξή του στην Πεμπτουσία μιλά για την πορεία του στην ψαλτική τέχνη.

Δείτε το βίντεο:

Ερμηνεία και Εκτέλεση Ψαλτικής- Αρχ. Νεκτάριος Πάρης

Image10-188x300

O π. Νεκτάριος Πάρης γεννήθηκε στήν Ἀμμόχωστο τὸ 1956. Σπούδασε Ἠλεκτρολογία στὴν Θεσσαλονίκη, ὅπου διδάχθηκε καί τήν Ψαλτική Tέχνη ἀπό τούς ἐπιφανεῖς διδασκάλους τῆς πόλεως Ζαχαρία Πασχαλίδη, Ἀθανάσιο Καραμάνη καὶ Χαρίλαο Ταλιαδῶρο. Kατά τά ἔτη 1982-88 διετέλεσε πρωτοψάλτης τῆς Ἱερᾶς Mονῆς Kύκκου. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Μοναχός Νεκτάριος: Το αηδόνι του Αγίου Όρους

Στην αγιορείτικη σκήτη του Τιμόυ Προδρόμου έζησαν μοναχοί με διάφορα χαρίσματα. Άλλοι είχαν πύρινη προσευχή, άλλοι ήταν νηστευτές, άλλοι ασχολούνταν με την καλλιγραφία,την αγιογραφία,την ψαλτική.

Ανάμεσά τους έλαμψε ο μοναχός Νεκτάριος ο μεγάλος πρωτοψάλτης. Φέτος συμπληρώνονται 112 χρόνια από την κοίμησή του(1899).

Ο Νικολάε Κρέτσου (μετέπειτα μοναχός Νεκτάριος) γεννήθηκε στο Χούσι της Ρουμανίας το 1808. Προερχόνταν από μια πολυμελής πιστή οικογένεια ο μεγαλύτερος από τους οποίους ήταν ήδη μοναχός στη Μονή Τσιολάνου με το όνομα Αθανάσιος. Το 1840-1842 έμαθε τυπικό και ψαλτική κοντά στον επίσκοπο Σοφρώνιο. Για πολυ καιρό έψαλλε σε μια εκκλησία στο Γκαλάτσι ενώ αργότερα τον βρίσκουμε ρασοφόρο σην Μονή Τσιολάνου μαζί με τον μεγάλο του αδελφό. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Τα Μεγαλυνάρια της Υπαπαντής (με βίντεο και μετάφραση)

Η «Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία» με διευθυντή τον Λυκούργο Αγγελόπουλο ψάλλει τα Μεγαλυνάρια της Υπαπαντής, σε βυζαντινό μέλος του φωτισμένου Πέτρου Λαμπαδαρίου (1730-1815).

Παρακάτω σας παραθέτουμε το κείμενο των Μεγαλυναρίων. Στις παρενθέσεις η εξαιρετική απόδοση στα νεοελληνικά της Ελένης Χρήστου από την ιστοσελίδα του «Συλλόγου Ορθοδόξων Τυφλών Ελλάδος» (http://www.orp.gr/?p=326). Αξίζει να τα διαβάσετε.

Ωδή θ’. Εν ή ψάλλονται τα επόμενα Μεγαλυνάρια. (Ήχος γ΄.)

Ακατάληπτον εστί, το τελούμενον εν σοί, και αγγέλοις και βροτοίς, Μητροπάρθενε αγνή. (Είναι αδύνατο να καταλάβουν και οι άγγελοι και οι άνθρωποι αυτό που συμβαίνει και τελείται μέσα Σου, Θεοτόκε, Μητροπάρθενε και αγνή.)

Αγκαλίζεται χερσίν, ο πρεσβύτης Συμεών, τον του νόμου Ποιητήν, και Δεσπότην του παντός.  (Με τα χέρια του ο γέροντας Συμεών αγκαλιάζει Αυτόν, που έδωκε στους ανθρώπους τον νόμο, δηλαδή τον Δεσπότη και Κύριο του παντός.) Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Μία μαρτυρία για τον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη από τον μακαριστό γέροντα Φιλόθεο της Πάρου

papadiamantis«είχα γνωριμία καί φιλία με τον αείμνηστο Παπαδιαμάντη. Τον γνώρισα στο εκκλησάκι του Προφήτου Ελισαίου, ένα Σάββατο απόγευμα. Δεν έλειψα ποτέ από κοντά του, έψαλλα δίπλα του ως βοηθός του. Από αυτόν έμαθα να ψάλλω συνετά καί με ευλάβεια, με κατάνυξη, φόβο Θεού καί τρόμο. Πριν τον γνωρίσω έψελνα με υπερηφάνεια, δυνατά, για να ευχαριστούνται οι εκκλησιαζόμενοι καί για να με επαινούν στη συνέχεια. Από τον Παπαδιαμάντη έμαθα να ψάλλω ταπεινά καί με συναίσθηση. Όταν έψελνε ήταν σαν να βρισκόταν μπροστά στο φοβερό βήμα της δευτέρας παρουσίας του Χριστού. Ο Παπαδιαμάντης αγαπούσε το Θεό, αγρυπνούσε πρόθυμα, έψελνε, υμνούσε, ευλογούσε το Θεό χαρμόσυνα. Ήταν ακτήμων όπως οι Άγιοι Απόστολοι. Μισούσε τον πλούτο, ως επιβλαβή καί μάταιο. Θα μπορούσε να γίνει βαθύπλουτος, αλλά προτίμησε να μένει πάμπτωχος. Ό,τι του έδιναν για τον κόπο του το μοίραζε στους φτωχούς αδελφούς. Πολλές φορές έμενε χωρίς χρήματα. Δεύτερη ενδυμασία δεν είχε. Όταν οι φίλοι, του πρόσφεραν καινούργια ρούχα, δεν τα δεχόταν. Εγύρισα όλα τα μοναστήρια της Ελλάδας, του Αγίου Όρους, της Παλαιστίνης, του Σινά. Ακτήμονες σαν τον Παπαδιαμάντη, βρήκα πολύ λίγους».